سرویس اجتماعی بیکاری در ایران و بالطبع مازندران، یک معادله چند مجهولی است که بدون نگاه به همه متغیرهای موثر نمیتوان از عهدهی حل آن برآمد. حالا چند سالی است که مسوولان و مقامات کشوری و استانی خود را سرگرم و دلخوش به آمار و ارقام کرده و هر از گاهی با خبرِ کاهشِ درصدی […]
سرویس اجتماعی
بیکاری در ایران و بالطبع مازندران، یک معادله چند مجهولی است که بدون نگاه به همه متغیرهای موثر نمیتوان از عهدهی حل آن برآمد.
حالا چند سالی است که مسوولان و مقامات کشوری و استانی خود را سرگرم و دلخوش به آمار و ارقام کرده و هر از گاهی با خبرِ کاهشِ درصدی بیکاری، خود را به سرخطِ اخبار میرسانند، حال آنکه اگر نگاهی قابل تامل و کیفی و دقیق به معضل مزمن و دیرپای بیکاری داشته باشیم، خواهیم دید که نه تنها از میزانِ بیکاران کم نشده بلکه هر ساله با اضافه شدن جمعیت جوان و نیروی کارِ بالقوه، بر تعدادِ بیکاران در جامعه افزوده میشود.
روزهایی را در ایران به یاد میآوریم که اگر فردی تنها یک ساعت در روز کاری برای انجام دادن داشت، نامِ او از لیستِ بیکاران خط خورده و در فهرستِ شاغلین نوشته میشد و به این ترتیب، تعریفِ جدیدی از اشتغال ارائه شد که با تعریفِ استاندارد، منطقی و علمی آن میلیاردها سال نوری فاصله داشت. اکنون نیز اوضاع، تغییر چندانی نکرده و مسوولان همچنان در پیِ آماربازی و آمارسازی بوده و به خیالشان با همین اعداد و ارقامِ راستی آزمایینشده، میتوانند شاخِ غولِ بیکاری را بشکنند؛ اما زهی خیال باطل! دارویِ درمانِ این بیماریِ مزمن اجتماعی اقتصادی، از مسیرِ تولید و توسعه میگذرد ولاغیر.
تحقق تعهد ۶۵ درصدی اشتغال یا آش همان آش و کاسه همان کاسه؟
دو روز پیش بود که معاون هماهنگی امور اقتصادی و گردشگری استاندار مازندران گفت: ۶۵ درصد تعهد اشتغال سال ۱۴۰۱ مازندران با اعطای تسهیلات رونق تولید و حمایت از کسب و کارهای خرد محقق شد.
حسن خیریانپور افزود: در سال جاری تعهد اشتغال استان ایجاد ۵۳ هزار شغل در بنگاههای اقتصادی خرد و بزرگ و واحدهای صنعتی و تولیدی بوده که از ابتدای فروردین تا پایان آذرماه سال جاری ۴۵ هزار و ۸۰۰ شغل در استان ایجاد شده است.
وی خاطرنشان کرد: از این میزان اشتغال ایجاد شده در استان حدود ۱۳ هزار و ۴۰۰ شغل در واحد صنعتی مازندران با اعطای تسهیلات ۲ هزار میلیارد تومانی سرمایه در گردش بوده است.
معاون هماهنگی امور اقتصادی و گردشگری استاندار مازندران از ایجاد اشتغال جدید با احیای واحدهای صنعتی تعطیل شده در هفت ماه گذشته خبر داد و گفت: حدود پنج هزار نفر با برگشت به تولید ۱۲۰ واحد تولیدی راکد استان، صاحب شغل شدند.
خیریانپور با اشاره به تداوم تلاشها برای تحقق رشد ۸ درصدی در استان مازندران، اضافه کرد: رسیدن به این هدف در استان سخت اما دست یافتنی است.
وی با بیان اینکه در سال گذشته حدود ۴۰ هزار شغل پایدار در استان مازندران ایجاد شد، گفت: در صورت تخصیص اعتبارات کافی تعهدات ایجاد اشتغال امسال در استان نهایی خواهد شد.
معاون هماهنگی امور اقتصادی و گردشگری استاندار مازندران در حالی از تحقق ۶۵ درصد از تعهد اشتغال مازندران سخن به میان آورده است که نماینده مردم بهشهر، نکا و گلوگاه در مجلس تنها یک روز قبل از آن در گفتوگو با ایلنا مازندران گفت که اشتغال مهمترین دغدغه استان مازندران از شرق تا غرب استان است و وجود ۵۷ هزار بیکار ثبت نام شده در ۳ شهرستان بهشهر، نکا و گلوگاه در شرق مازندران نیازمند توجه بیشتر مسوولان به بخش اشتغال است.
غلامرضا شریعتی اظهار کرد: عملکرد و نگرش نادرست در حوزه سرمایه گذاری طی دهههای گذشته سبب بروز مشکلات بیکاری در استان مازندران شد و اکنون با موجی از تحصیل کردههای بیکار در استان مواجهایم و باید در این راستا با تدبیر و تغییر نگرش به سمت اشتغال زایی رفت. وی افزود: ۵۷ هزار بیکار در شرق استان مازندران به صورت ثبت نام شده در مراکز کاریابی وجود دارد که از این تعداد ۳۲ هزار نفر در بهشهر، ۱۵ هزار نفر در نکا و ۱۰ هزار نفر در گلوگاه ثبت شدند. نماینده مردم بهشهر، نکا و گلوگاه در مجلس تصریح کرد: توسعه صنعت و کشاورزی نوین گامی برای برون رفت از مشکلات بیکاری و اشتغال مازندران است و باید در این بخش بیش از همیشه کار شود. وی افزود: بیش از یک دهه به فرموده رهبری در جنگ اقتصادی قرار داریم و دشمن وارد جنگ تمام عیار شده و ما باید از شرایط بحرانی در تمام دستگاههای اجرایی با در میدان بودن عبور کنیم و جنگ را درک کنیم و با سازوکار زمان صلح در جنگ اقتصادی نجنگیم.
شریعتی گفت: ساز و کار امروز ما در دستگاهها مانند دوران جنگ نیست و سرمایهگذاران و تولیدکنندگان درگیر بروکراسی اداری هستند و باید این بروکراسیها برداشته و مسئولان با نگاه واحد برای رفع مشکلات و حمایت وارد میدان شد.
ضرورتِ رونقِ دانش بنیانها برای از سکه انداختنِ بازار بیکاری
در همین راستا چندی پیش استاندار مازندران، از لزومِ درهم شکستن معضلِ بیکاری در مازندران با ورود شرکتهای دانش بنیان به عرصه اشتغال خبر داده و ضمن اعلام اینکه بخشی از مسیر توسعه اقتصادی مازندران از محلِ حمایت از دانش بنیانها میگذرد، بیان کرد: باید بخش خصوصی از ظرفیت نخبگان و شرکتهای فناور برای توسعه کسب و کار و کاهش آمار بیکاری در استان استفاده کنند.
سالهاست که قضیه استقرار یا عدم استقرار صنایع در مازندران به دلیل برخورداری از محیط زیست و منابع طبیعی در کش و قوس حفظ این عرصهها معطل باقی مانده است و در مسیر اجرای طرحهای صنعتی همواره این موضوع به عنوان پاشنه آشیل برای اجرای این طرحها که اشتغالزایی خوبی هم دارد مواجه است.
اما بنا بر ادعای برخی، این موضوع نتوانسته است که مازندران را در زمینه اشتغالزایی به بن بست بکشاند و مسوولان استان راه میان بُری به نام شرکتهای دانش بنیان را برای دستیابی به اشتغالزایی پایدار انتخاب کردند. برای راستی آزمایی از تاثیر استقرار مراکز رشد بر روند اشتغالزایی آمار مربوط به تعداد اشتغال ایجاد شده در ۶ ماهه نخست امسال در مازندران نشان میدهد که ۱۱۱ اشتغالزایی جدید در شرکتهای دانش بنیان استان، در شهرستانهای ساری، آمل، نوشهر، بهشهر و قائمشهر ایجاد شده شده است. اشتغالزایی شرکتهای دانش بنیان امسال دقیقا در شهرستانهایی رخ داده است که مرکز رشد دارند.
مشاغل اینستاگرامی یا مهارت افزایی؟
متاسفانه کارِ بیکاری در کشور چنان بالا گرفته است که اغلبِ نیروی جوان را به سمت و سوی مشاغل اینستاگرامی سوق داده است.
آنچنانکه در سخنان حسین راغفر (استاد تمام گروه اقتصاد و رئیس پژوهشكده مطالعات اقتصادی دانشگاه الزهرا) نیز ذکر آن رفته است.
راغفر معتقد است وقتی جوان در كشورهای درحال توسعه با مشكل اشتغال روبرو باشد زیاد در این مكانها پرسه میزند و مشاغل بر مبنای درآمد اینستاگرامی به وجود میآید. رئیس پژوهشكده مطالعات اقتصادی دانشگاه الزهرا یادآوری كرد: اقتصاد كشور مبتنی بر دلالی و سفته بازی است و در این فعالیتها بیشترین سود و درآمد به وجود میآید و اشتغال منجر به تولید نمیشود و علاوه بر این، یك میلیون جوان سالانه وارد بازار كار میشوند و باید انتظار داشت در این جامعه چنین اتفاقی رخ دهد. راغفر عنوان كرد: ما یك جامعه مصرفگرا هستیم كه آخرین تكنولوژیهای دنیا را وارد میكنیم و بلد نیستیم از آن استفاده كنیم، اما چون اینها مرتبط با بخش اقتصاد نیست و جنبه مصرفی دارد، در همان حد میماند و معتقدم منافعی در داخل قدرت وجود دارد كه مانع پیشروی ما به سمت اقتصاد مولد میشود كه كاملاً مبتنی بر دلالی و سفته بازی است. این استاد اقتصاد با بیان اینكه اگر كسی وارد بازار سهام شود روزانه ۵ درصد به او بدون كار كردن تعلق میگیرد، افزود: اقتصاد مبتنی بر تلاش و خلاقیت در كشور ما محكوم به فناست. پیامدهای اجتماعی این موضوع رشد سلبریتیهای مختلف و تشویق فرهنگ مصرفی است.
از جمله راهکارهای جدی برای برون رفت از وضعیت کنونی، مهارت افزایی جوانان است. باید به آنجا برسیم که یکایک جوانان در این مرز و بوم، علاوه بر ادامه تحصیلات دانشگاهی، در فکرِ یادگیری و بهرهگیری از یک مهارت باشد تا چنانچه رشته تحصیلی دانشگاهی او نتوانست آینده شغلیاش را تضمین کند، حداقل یک مهارت بلد باشد و با استفاده از آن، راهی بسوی فرار از بیکاری بیابد.
