مائده مطهری زاده محیط بانان و جنگلبانان خط مقدم دفاع از عرصههای طبیعی و حیات وحش هستند اما متاسفانه به همان اندازه که عاشقانه کارشان را دوست دارند؛ به همان نسبت بی رحمانه مورد هجوم و حمله تجاوزگران به عرصههای حیات طبیعی قرار میگیرند. اسماعیل عرب محیط بان یگان حفاظت محیط زیست پارک ملی پابند […]
مائده مطهری زاده
محیط بانان و جنگلبانان خط مقدم دفاع از عرصههای طبیعی و حیات وحش هستند اما متاسفانه به همان اندازه که عاشقانه کارشان را دوست دارند؛ به همان نسبت بی رحمانه مورد هجوم و حمله تجاوزگران به عرصههای حیات طبیعی قرار میگیرند.
اسماعیل عرب محیط بان یگان حفاظت محیط زیست پارک ملی پابند که هنگام گشت و کنترل در حوزه استحفاظی مورد حمله با تبر چند شکارچی غیرمجاز قرار گرفت و در درگیری با آنان زخمی شد، نخستین مورد در سالی که گذشت نبود و آخرین مورد هم نخواهد بود.
شکارچیان غیرمجاز ضمن توجه نکردن به ایست مامور یگان حفاظت محیط زیست پارک ملی پابند، با محیط بان عرب درگیر و وی را از ناحیه کتف با تبر مصدوم کردند و از صحنه جرم متواری شدند و متخلفان شناسایی و تحت پیگیری قضایی قرار گرفتند و محیط بان اسماعیل عرب نیز در حال حاضر در بیمارستان بوعلی نکا بستری و تحت درمان است.
دومین حمله طی روزهای اخیر
در همین روزهای اخیر در اواخر شهریورماه بود که تعدادی از شکارچیان غیرمجاز در شهرستان نور در منطقه حفاظت شده «بطاهرکلا» به یکی از محیطبانان این شهرستان حمله و او را مجروح کردند.
مدیرکل حفاظت از محیط زیست مازندران از زخمی شدن محیطبان منطقه حفاظت شده «بطاهرکلا» در شهرستان نور خبر داد و گفت: احمد سیفی محیطبان یگان حفاظت محیط زیست شهرستان نور هنگام گشت و کنترل در حوزه استحفاظی، با چند شکارچی متخلف مواجه شد که اقدام به شکار غیرمجاز یک راس کل در منطقه حفاظت شده بطاهرکلا کردند.
عطالله کاویان افزود: این محیطبان به محض مطلع شدن از این تخلف شکارچیان وارد عمل شد و در درگیری با آنها نیز مجروح شد.
مدیر کل حفاظت از محیط زیست مازندران گفت: متخلفان یک راس کل شکار کرده بودند که همکار محیطبان ما با آنها مواجه شد و دستور ایست صادر کرد. اما شکارچیان به دستور ایست او توجهی نکردند.
وی افزود: شکارچیان علاوه بر فحاشی، با یک چوبدستی به سمت محیطبان حمله کردند و پس از آنکه او را از ناحیه سر،کتف، کمر و دنده مجروح کردند با لاشه شکار شده یک راس کل از منطقه متواری شدند.
کاویان گفت: پس از این درگیری، محیطبانان منطقه با هماهنگی نیروی انتظامی پاسگاه بلده متخلفان را شناسایی کردند که یکی از آناندستگیر و به مراجع قضایی معرفی شد. حکم جلب سایر متخلفان از سوی مقام قضایی(دادستان شهرستان) صادر شده است.
کمکاری قانون همچنان مشهود است
با همه اینها اما محیطبانان و جنگلبانان در شرایط کمبود امکانات با متخلفان صید و شکار و قاچاقچیان چوب مواجه میشوند و با چالشهای حقوقی دست به گریبان هستند؛ چالشهایی که بر عملکرد آنان میتواند تاثیرگذار باشد.
قانون حمایت قضایی از محیطبانان و جنگلبانان در کش و قوس اصلاح قرار دارد. براساس این قانون، محیطبانان و جنگلبانان در صورتی که در جنگلها و منابع طبیعی جرم مشهودی ملاحظه کنند و تذکر و هشدار کارساز نباشد، میتوانند از سلاح خود استفاده کنند ولی اینگونه نیست که اجازه استفاده سلاح در منزل و خیابان را داشته باشند و یا بتوانند در این اماکن مسلح باشند اما در محل مربوط به وظیفه خود میتوانند از سلاح استفاده کنند. این قانون شامل چهار ماده و سه تبصره در جلسه علنی ۲۳ اردیبهشت ماه ۹۹ مجلس شورای اسلامی تصویب شد و در ۷ خرداد ۹۹ به تأیید شورای نگهبان رسید.
به جهت اهمیت این موضوع به ۲۳ نکته به نقل ازسرهنگ جمشید محبتخانی – فرمانده یگان حفاظت سازمان حفاظت محیط زیست کشور – و سرهنگ رضا اکبری – فرمانده یگان حفاظت منابع طبیعی کشور – اشاره میکنیم:
– محیط بانان در حالی با کمبود تجهیزات و امکاناتی مانند خودرو، موتور و سلاح مواجه هستند که تجهیزات در اختیار جامعه مقابل محیطبانان (شکارچیان غیرمجاز) پیشرفته هستند. به عنوان مثال موتور و خودروها مانند ۱۰ سال گذشته نیست همچنین سلاحهایشان نیز از لحاظ دوربین و هدفگیری بسیار پیشرفته است؛ بدین جهت ما باید همزمان برای غافلگیر نشدن محیطبانان آنان را نیز به تجهیزات نوین مجهز کنیم تا ضعیفتر از شکارچیان نباشند. این موضوع جزو برنامههای راهبردی یگان حفاظت سازمان محیط زیست است که در حدود دو سال گذشته طرح آن نوشته شده است و در سازمان نیز وجود دارد.
۱۲۰۰ موتورسیکلت خریداری شده در سال گذشته به محیطبانان تحویل داده شدهاند و امسال قصد خرید خودروهای متناسب برای ماموریتهایشان برای تعقیب، مراقبت و پیشگیری بهتر از تخریب محیطی و شکار غیرمجاز را داریم.
– تجهیزاتی مانند پهپاد، دوربینهای مداربسته، دوربینهای حرارتی، دوربینهای دید در شب و بیسیمهای مدل جدیدتر – که امکانات بیشتری دارند و کارآمدتر هستند- مورد نیاز است. یگان سازمان درخواست این موارد را در قالب طرحی ارائه کرده است تا پس از گذشت امسال و خرید خ
ودروها، در سال ۱۴۰۲ بتوانیم تجهیزات نوین را برای محیطبانان فراهم کنیم.
– باتوجه به استاندارد جهانی، هر ۱۰۰۰ هکتار نیازمند یک محیطبان است. به عبارتی هر محیطبان توانایی حفاظت از ۱۰۰۰ هکتار را دارد. با توجه به این استاندارد ما الان حدودا هشت تا ۹ برابر محیطبانان فعلی نیاز به محیطبان داریم، به عبارتی با توجه به این استاندارد بسیار عقبماندگی داریم.
در حال حاضر ۳۸۰۰ محیطبان در کشور داریم اما براساس چارت یگان حفاظت سازمان محیط زیست باید ۸۰۰۰ محیطبان داشته باشیم. ما میتوانیم با استخدام محیطبان کمبود نیروی انسانی در مناطق را پوشش دهیم.
در دو سال گذشته وضعیت پاسگاهها، میزان کمبود نیرو و چارت سازمانی را به سازمان استخدامی کشور ارائه کردیم که براین اساس به ما مجوز استخدام سالانه ۲۵۰ نفر به مدت ۱۰ سال داده شد. در دو سال ۹۹ و ۱۴۰۰ این اقدام صورت گرفت و امسال نیز قصد استخدام ۲۵۰ نفر دیگر را داریم تا بتوانیم در هفت سال آینده براساس شرایط و ضوابط موجود ۲۵۰۰ نفر محیطبان را به ۳۸۰۰ نفر فعلی اضافه کنیم. اینگونه جمعیت محیطبانان خود را براساس چارت سازمانی ۷۰ درصد ارتقا دادهایم.
– بنابر پیشبینی سازمان با بازنشسته شدن ۴۰۰ تا ۵۰۰ محیطبان به یک جمعیت حدودا ۶۰۰۰ نفری خواهیم رسید. پس از اتمام این سهمیه در این مدت ۱۰ ساله، مجدد باید با مراجعه به سازمان اداره استخدامی و سازمان برنامه و بودجه – که بودجه این کار را تامین میکند – رایزنیهایی خواهیم کرد تا با استخدام محیطبانان به تعداد پیشبینی شده در چارت سازمانی یگان حفاظت برسیم.
قانون حمایت قضایی از محیطبانان و جنگلبانان برای اینکه در چه شرایطی میتوانند از سلاح استفاده کنند، در سال ۱۳۹۹ تصویب شد و قبل از آن با اینکه سلاح در اختیار محیطبانان بود اما در وضعیت بلاتکلیفی بودند و ضوابطی برای استفاده از سلاح وجود نداشت.
– پس از پیگیریهای جدی در نهایت قانون حمایت قضایی از محیطبانان و جنگلبانان تصویب و مشخص شد که محیط بانان در چه شرایطی میتوانند از سلاح استفاده کنند. در این قانون سه بند برای شرایط استفاده از سلاح برای محیطبانان نوشته شد اما ما با توجه به شرایط کاری آنها و نوع درگیریهای موجود به این بندها اعتراض کردیم چراکه برای شرایط کاری محیطبانان کافی نیست و نگرانیهای سازمان را بهطور کامل رفع نمیکند. همزمان با اصلاح قانون بهکارگیری سلاح، با توجه به شرایط و پیشنهاداتی که سازمان ارائه کرده است، خواستار اصلاح قانون استفاده از سلاح برای محیطبانان و جنگلبانان در قالب قانون حمایت قضایی و بیمه ای از آنان شدهایم. این موضوع در دستورکار مجلس قرار دارد و اگر علاوه بر سه بند موجود، پیشنهادات ما لحاظ شود، نحوه استفاده از سلاح برای محیطبانان کارآمدتر و کاربردیتر میشود. – در حال حاضر تمامی محیطبانان مسلح هستند و به نحو احسن کار خود را انجام میدهند اما با اضافه شدن پیشنهادات ما به سه بند قبلی قانون که اکنون در دستور کار مجلس است بهتر میتوانند به حفاظت بپردازند.
جذابیتهای شغلِ محیط بانی!
این در حالی ست که رئیس سازمان حفاظت محیط زیست طی روزهای اخیر گفت: ما باید جذابیت های شغل محیط بانی را افزایش دهیم و این وظیفه ما است و مطمئنا نهایت تلاش خود را به کار خواهیم گرفت تا این موضوع عملی شود.
شینا انصاری، در جریان بازدید از مرکز آموزش محیط زیست و تربیت محیطبان استان البرز، بیان داشت: برگزاری دورههای کاربردی و تکمیلی میتواند باعث توانمندی محیطبانان شود و همزمانی که دانش و مهارت محیطبانان زحمتکش افزایش مییابد میزان خسارات و تلفات احتمالی حتماً به حداقلترین مقدار کاهش خواهد یافت. وی افزود: یکی از اولویتهای مهم ما در سازمان حفاظت محیط زیست حل مسائل و دغدغههای محیطبانان است و بازنمایی مقتدرانه محیطبانان یکی از نکات کلیدی است که باید به آن توجه کنیم که در این خصوص لازم است تصویری که از محیطبانان منعکس میشود تصویری مقتدر و توانمند باشد. معاون رئیس جمهور تصریح کرد: من این اطمینان را به شما میدهم که تمامی مشکلات شما را پیگیری کنم اما باید توجه داشته باشید که بسیاری از مشکلات انباشت مشکلات گذشته است و برای رفع برخی از موانع نیز احتمالاً محدودیتهای قانونی وجود داشته باشد که امیدواریم با برگزاری جلسات فصلی با نمایندگان محیطبانان این ارتباط تنگاتنگ شکل گیرد. وی تاکید کرد: ما باید جذابیتهای شغل محیط بانی را افزایش دهیم و این وظیفه ما است و مطمئناً نهایت تلاش خود را به کار خواهیم گرفت تا این موضوع عملی شود. اما بهتر است رییس سازمان حفاظت محیط زیست قبل از آنکه فکری به حالِ افزایشِ جذابیتهای شغل محیط بانی کند، چارهای برای کاهشِ مشکلات و دغدغهها و تهدیداتِ این شغل شریف و مقدس بیندیشد تا در این روزگارِ نامرادِ محیط بانان، آنها با اندکی فراغِ بال و آسودگی خیال، قدم در راهِ سخت و پرچالشِ محیط بانی بگذارند.
