محمدباقر محسنی
سال‌ها پیش داستانی خوانده بودم به نام «خون‌فروش» که گویا ریشه در واقعیت داشت و به حقایقی از بطن جامعه ایران در اوائل دهه ۵۰ شمسی اشاره می‌کرد زمانی‌که امکان انتقال خون از یک فرد سالم به بیماران نیازمند، ممکن شده بود و برخی سوداگران، با استفاده از نیازِ فرودستان جامعه، آنان را به فروختن خون با هدف کسب درآمد، هدایت می‌کردند و خود نیز از این کار، به قول فرانسوی‌ها «پورسانت» یا کارمزد می‌گرفتند.
بعدها سازمان انتقال خون، تأسیس و جایگاه قانونی خود را یافت و اوج گرفتن انقلاب و ماجرای جنگ تحمیلی که نیاز به خون را برای کمک به مجاهدان زخمی، ضروری کرده بود موجب شد پدیده خون‌فروشی برای همیشه فراموش و فضیلتی به نام «اهدای خون» جایگزین آن شود، فضیلتی که تا امروز هم که بیش از چهاردهه از عمر انقلاب سپری شد، چراغ آن روشن است.
استان مازندران در چند دهه اخیر همشه بالاترین آمار اهداکنندگان را داشته است و در کمتر مواقعی، با کمبود خود مواجه بود حتی در برخی سال‌ها، به‌عنوان معین استان‌های مجاور ازجمله تهران در نظر گرفته می‌شد تا مازادِ خون اهدایی را برای استفاده بیماران دیگر استان‌ها ارسال کند.
از اسفندماه ۹۸ که نگرانی از شیوع کرونا و پروتکل‌های الزام‌آور، موجب ایجاد اختلال در بسیاری از فعالیت‌های اجتماعی شهروندان شد، فرایند اهدای خون نیز در برخی مواقع مختل گردید در شرایطی که نیاز جامعه پزشکی و بیمارانِ نیازمند به خون و فرآورده‌های خونی، به همان اندازه سابق بود و این اختلال، موجب شد تعدادی از بیماران مدت‌های طولانی در صفِ انتظار برای دریافت خون و فرآورده‌های خونی بمانند.
شهروندان باید بدانند که مازندران استانی است که هم کانون برخی بیماری‌ها مانند «تالاسمی» است که نیاز این بیماران به خون و فرآورده‌های آن، نیازی حیاتی است و هم منطقه گردشگری است و حضور مسافران و تردد سنگین در محورهای این استان، آمار تصادفات و سوانح جاده‌ای را بالا برده است و یکی از نیازهای احتمالی اما حیاتی بیمارانی که به این دلیل در بیمارستان‌ها و مراکز درمانی بستری می‌شوند، خون است.
مجموعه مطالب گفته شده به اهمیت «اهدای خون» توسط شهروندان اشاره دارد و این‌که به‌جای آوردن این فضیلت، ممکن است جان یک انسان را از خطر مرگ نجات دهد و به تعبیر صریح آیه ۳۲ سوره مبارکه «مائده» هرکس که جان یک انسان را نجات دهد، گویا جان همه انسان‌ها را نجات داده است و این ثواب عظیمی است که قطعاً نزد خدای مهربان، محفوظ است.
همچنین برابر برخی اخباری که از مدیران خدوم سازمان انتقال خون مازندران در رسانه‌ها طرح می‌شود، کمبود ذخایر خونی به حد بحران رسیده است و لازم است با مشارکت مردم، جوانان و خیّران جبران شود.
روز گذشته رسانه‌ها نوشتند مدیرکل سازمان انتقال خون مازندران با بیان این‌که وضعیت ذخایر خون در استان به مرز بحرانی و قرمز رسیده است، خواستار یاری هم‌استانی‌ها برای اهدای خون شد.
برابر گزارش رسانه‌ها عبدالله محمدی فیروزجایی با بیان این‌که وضعیت ذخایر خون به چهار روز کاهش یافته است، افزود: وضعیت ذخایر به دلیل کاهش مراجعه مردم قرمز شده است این درحالی که نیاز به خون مستمر و روزانه است.
وی با اظهار این‌که مازندران دومین استان پرشمار وجود بیماران تالاسمی در کشور است، گفت: میزان ذخایر پلاکت خون در استان سه روز است و در این راستا از هم‌استانی‌ها دعوت می‌کنیم تا با اهدای خون یاریگر نیازمندان باشند.
محمدی با بیان این‌که میزان مصرف خون در استان هر روز بالا می‌رود، گفت: در عین حال برخی تجهیزات نظیر اتوبوس‌های سیار انتقال خون فرسوده است و نیازمند حمایت خیّران هستیم.
به‌عنوان شهروندی که سال‌ها است امکان داشته‌ام به‌طور منظم، خون اهدا کنم، از همه شهروندان، جوانان، دانشجویان و مردان و زنان استان که امکان اهدای خون دارند اعم از گروه‌های خونی رایج تا گروه‌های نادر، توقع دارم در پایگاه‌های اهدای خون که در تمام روز فعال هستند، حضور یابند و تلاش کنند به یک بیمارِ نیازمند، «خون» نه که «زندگی» هدیه کنند و یقین بدانند هیچ قدم خیر و کار نیکی از نظر «داورِ حقیقی»، پنهان نمی‌ماند و پاداشی چند برابر دریافت خواهند کرد ضمن این‌که گلِ لبخند را بر لبان یک بیمار و نزدیکانش، شکوفا می‌کنند.
شعار سازمان اهدای خون کشور «اهدای خون؛ اهدای زندگی» است و امروز هم که به گفته مدیرکل انتقال خون مازندران در بحران خون قرار داریم، بی‌راه نیست اگر بنویسیم بحرانِ خون، به معنای بحران زندگی است و زندگی افرادی که به دلایل مختلف به خون و فرآورده‌های خونی نیاز مبرم دارند، در خطر قرار دارد.

نکته آخر این‌که یک انسان بالغ در بدن خود بیش از ۵ لیتر خون دارد و با اهدای یک واحد که چیزی حدود نیم لیتر است، مغز استخوان به تولید خونِ تازه اقدام می‌کند و به این شکل، خونی که از بدن خارج شد، با خونِ تازه جایگزین می‌شود و این جایگزینی از نظر پارامترهای سلامت نیز برای فردِ اهداکننده، بسیار مفید و برای سلول‌های بدن بسیار خوشایند است و به این دلیل از همه افراد می‌خواهم در انجام این فضیلت از هم پیشی بگیرند و دستگاه‌ها و نهادهای فرهنگی نیز در «نهادینه‌کردن فرهنگِ اهدای خون» پیشگام باشند.