مائده مطهری زاده
دیابت و فشار خون از جمله بیماریهای غیرواگیری هستند که طی سالهای اخیر متاسفانه شیوع بسیار بالایی در استان مازندران داشتهاند.
کم تحرکی، مصرفِ فراوانِ چربی، نمک، شکر و قند، برنج و مواد حاوی نشاسته، و به طور کلی سبکِ زندگی ناسالم، از جمله عللِ ابتلا به بیماریهایی نظیرِ دیابت و فشار خون ذکر شده است.
پویش «ملی سلامت» با هدف شناسایی موارد جدید این ۲ بیماری و همچنین جلوگیری از ابتلای افراد بیشتر به این بیماریها تا ۳۰ دی ماه برگزار شد و فشار خون و دیابت افراد بالای ۱۸ سال مورد بررسی قرار گرفت.
بیشتر از یک میلیون و ۸۵۹ هزار نفر از مازندرانیهای مشمول در این پویشِ ۷۰ روزه شرکت کردند که از حیث میزان مشارکت ۸۷ درصد افراد حضور یافتند. در این میان تصور مبنی بر اینکه دیابتی بودن در مازندران زورش به فشار خون میچربد رنگ باخته است و پُرفشاری در این استان دستکمی از دیابت ندارد.
چرا که دادههای این پویش نشان میدهد علاوه بر اینکه تعداد مازندرانیهای مشکوک به فشار خون در مقایسه با دیابت بیشتر است، آینده نه چندان خوشایندی در خصوص روال ابتلای مردم استان به این بیماری پیش روست.
به طوریکه مازندرانیهایی که در مرحله پیش دیابتی و پیش فشارخونی قرار دارند نیز آمار قابل توجهی را به خود اختصاص دادهاند و بیشتر از ۶۲۰ هزار نفر از جمعیت حدود سه میلیون و ۴۰۰ هزار نفری از نظر شرایط جسمی و سلامتی در وضعیتی قرار دارند که در صورت رعایت نکردن نکات سلامتی و بهداشتی میتوانند جزء مبتلایان به این بیماریها در سالهای آینده باشند.
حتی در این بخش نیز فشار خون بیشتر از دیابت سلامت مردم مازندران را تهدید میکند و تداوم این شیوه زندگی که مملو از غذاهای پُرچرب و شور و کم تحرکی است میتوانند وضعیت شکننده سلامت را برای مردم این دیار رقم بزند. بنا به آمارهای معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مازندران از مجموع ۶۲۴ هزار مورد پیش دیابتی و پیش فشار خون که در استان شناسایی شدند ۳۹۷ هزار نفر پیش فشار خون هستند یعنی حدود ۱۷۰ هزار نفر موارد پیش فشار خون بیشتر از پیش دیابت است. سرپرست معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی مازندران با اشاره به اجرای پویش ملی سلامت با هدف غربالگری بیماریهای دیابت و فشار خون افراد بالای ۱۸ سال گفت که با اجرای این پویش ۶۵ هزار و ۳۶۰ موارد جدید مبتلایان به این ۲ بیماری در مازندران شناسایی شده است. وی گفت: ۴۲.۱ درصد از افراد غربالگری شده مازندران دچار اضافه وزن هستند و ۲۲ درصد چاق هستند.
بیش از ۷۰ درصد مردم مازندران از چاقی یا اضافه وزن رنج میبرند
رئیس مرکز بهداشت مازندران نیز در آغازین روزهای پویش ملی سلامت در گفتوگو با خبرنگاران افزود: اگر یک فرد مبتلا به دیابت به موقع شناسایی و درمان شود حداقل دو سال و نیم به عمر او افزوده خواهد شد.
معاون بهداشت دانشگاه علوم پزشکی مازندران خواستار افزایش سواد مطالبهگری مردم شد و بر هدفمندی مطالبهگری در حوزه سلامت تاکید کرد و گفت: باید مطالبهگری در حوزه سلامت به این سمت باشد که سهم پیشگیری و بهداشت از بودجه و اعتبار حوزه سلامت چقدر است. علیپور با بیان اینکه پیشگیری بسیار مهم است و نباید بگذاریم حتی یک بیماری اتفاق بیفتد تا بعد به سمت درمان برویم، تاکید کرد: در استان مازندران از اسفند ۱۳۹۸ با شیوع کرونا تا پایان سال ۱۴۰۱ حدود ۹ هزار و ۹۸۹ نفر جان خود را بخاطر این بیماری از دست دادند. معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مازندران افزود: از اسفند ۱۳۹۸ تا سال ۱۴۰۱ در استان، از مجموع ۵۱ هزار مرگ، ۱۳ هزار و ۶۳۳ نفر به دلیل بیماریهای قلبی و عروقی، ۹ هزار و ۴۸۹ نفر به سبب کووید و ۷ هزار و ۸۷۲ نفر به علت سرطان، ۴ هزار و ۴۸۴ نفر فشار خون و ۴ هزار و ۳۳۳ نفر دیابت جان خود را از دست دادند. علیپور اذعان کرد: سالانه ۶۰۰ تا ۷۰۰ دلار هزینه بیماری است که به موقع شناسایی شود. وی افزود: بیش از نیمی از افراد جامعه کم تحرکی دارند و باید فرهنگ تحرک را در جامعه ایجاد کنیم که این راهکار میتواند فرهنگ پیادهروی و گسترش ورزش همگانی باشد.
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مازندران با اعلام اینکه مصرف فیبر ما در مواد غذایی ما بسیار کم است، خاطرنشان کرد: متاسفانه بیش از ۷۰ درصد مردم مازندران از چاقی یا اضافه وزن رنج میبرند.
این مسئول افزود: عمدتا بیماری زمانی خود را نشان میدهد که اثرات خود را گذاشته و تخریب را آغاز کرده و از موی سر گرفته تا اعصاب و استخوان را تخریب کرده است و تازه فرد در مرحله درمان متوجه ابتلا به بیماری دیابت و فشار خون میشود. معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مازندران گفت: باید این بیماریها را در زمانی که علامتدار نیستند تشخیص دهیم و این راهکار میتواند غربالگری باشد. این مسئول گفت: ما در این پویش بهدنبال شناسایی افراد مبتلا و در ادامه مراقبت و درمان هستیم. علیپور اعلام کرد: تشخیص بهنگام موجب بازگشت فرد به زندگی و افزایش کیفیت زندگی او خواهد شد. وی با اعلام اینکه در حال حاضر حدود ۲۰ درصد مردم مازندران مبتلا به دیابت هستند که این رقم در کشور ۱۴ درصد است، گفت: تاکنون حدود ۱۱ درصد افراد بالای ۳۰ سال استان قریب به ۲۰۰ هزار نفر افراد مبتلا شناسایی شدهاند و برآورد ما حدود ۷۰ هزار مبتلا به دیابت در مازندران است. معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی مازندران گفت: حدود ۳۷ درصد مردم استان مبتلا به فشار خون هستند که این رقم در کشور ۳۲ درصد است. این مسئول تاکید کرد: ما در دیابت رتبه نخست و در فشار خون رتبه پنجم کشور هستیم.
دیابت و فشار خون بیشتر از سرطان در مازندران جان میگیرد
دیابت و فشار خون ۲ بیماری غیرواگیر رایج جهان که بنا به گفته پزشکان و کارشناسان حوزه بهداشت و درمان دلیل مرگ و میر و یا نیز عامل اصلی در مرگ بر اثر سکتههای مغزی و قلبی به شمار میروند. دیابت نوعی بیماری متابولیکی و از شایعترین بیماریهای غدد است که با سطح قند خون بالا (گلوکز) همراه است و به دنبال نقص در ترشح انسولین یا عملکرد آن، یا هر ۲ ایجاد میشود. دیابت یک بیماری مزمن ناتوانکننده است که عوارض بسیاری مانند آسیبهای قلبی عروقی، چشمی، کلیوی، زخمهای دیابتی و نابینایی را به همراه دارد و هزینههای فراوانی را نیز بر خانوادهها و جامعه تحمیل میکند. دیابتیها مستعد عفونتهای دستگاه ادراری، مشکلات مثانه و اختلال عملکرد جنسی هستند چون این بیماری به طور مستقیم بر جریان خون، اعصاب و عملکرد حسی بدن تأثیر میگذارد و وجود قند فراوان در خون در درازمدت میتواند به بخشهای مختلف بدن مانند قلب، رگهای خونی، کلیهها، مثانه، دستگاه تناسلی و دستگاه عصبی آسیب برساند. همچنین دیابت و عوارض دراز مدت ناشی از آن مانند بیماریهای قلبی و سکته مغزی، علل مرگ و میر ۲ میلیون نفر در سال و هفتمین علت ناتوانی در دنیا به شمار میرود. فشار خون یکی از علائم اصلی حیاتی ست، هنگامی که سرخرگهای بزرگ، قابلیت ارتجاع و استحکام طبیعی خود را از دست بدهند و عروق کوچک نیز باریکتر شود، فشارخون بالا میرود، فشار خون بالا به این دلیل که اکثراً هیچ علامتی ندارد، گاهی کشنده بی سر و صدا نامیده میشود. فشار خون به طور طبیعی در اثر استرس و فعالیت بدنی بالا میرود، اما فردی که دچار بیماری فشار خون بالاست، به هنگام استراحت نیز فشار خونش بالاتر از حد طبیعی است. با توجه به اینکه در شرایط فعلی دیابت و فشار خون بیشتر از سرطان در مازندران جان میگیرد اعمال برنامههای سبک زندگی و خودمراقبتی تا حد زیادی میتواند در جلوگیری از فوت افراد بر اثر این بیماریها جلوگیری کند. پیش از این معاون بهداشتی سابق دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی مازندران به این موضوع اشاره کرد و گفت که در مدت سه سال اخیر ۵۱ هزار مورد فوت در استان ثبت شد که از این تعداد ثبت موارد مرگ و میر در مازندران ۱۳ هزار و ۶۳۳ مورد بر اثر بیماریهای قلبی و عروقی فوت کردند. عباس علیپور ادامه داد: تعداد فوتیهای استان بر اثر ابتلا به سرطان در این مدت هفت هزار و ۸۷۲ نفر بود در حالی که مجموع فوتیهای این مدت ۹ هزار و ۱۷۹ نفر بر اثر ابتلا به دیابت و پُرفشاری خون در گذشتند که به تفکیک چهار هزار و ۴۸۴ نفر از عوارض ناشی از پُرفشاری خون و چهار هزار و ۳۳۳ نفر بر اثر عوارض دیابت جان خود را از دست دادند. وی تصریح کرد: کم تحرکی، چاقی و تغذیه نادرست و استفاده از غذاهای فست فودی و پُرکالری از جمله دلایلی است که مازندرانیها را بیشتر گرفتار این بیماریهای غیرواگیر میکند.
