با نزدیک شدن فصل سرما، پایداری جریان گاز در مازندران به مسئلهای فراتر از تأمین گرمایش خانوارها تبدیل شده است؛ موضوعی که استمرار فعالیت مرغداریها و واحدهای صنعتی، آمادگی زیرساختهای حیاتی و توان مدیریت بحران استان را نیز تحت تأثیر قرار میدهد.
مانور سراسری مدیریت ناترازی انرژی در شرکت گاز مازندران با حضور مسئولان ملی و استانی و مشارکت استانهای مازندران، گلستان و خراسان شمالی برگزار شد تا آمادگی دستگاهها برای مواجهه با محدودیتهای احتمالی گاز در زمستان ارزیابی شود. این مانور، علاوه بر سنجش توان عملیاتی، بر ضرورت هماهنگی بینبخشی، تأمین سوخت جایگزین و مشارکت مردم در مدیریت مصرف تأکید داشت.
مازندران با حدود یک میلیون و ۸۰۰ هزار مشترک گاز که ۹۲ درصد آنها خانگی هستند، در ایام اوج سفر با افزایش جمعیت شناور نیز مواجه میشود. ازاینرو، مدیریت ناترازی انرژی در استان مستلزم حفظ پایداری گازرسانی به خانوارها و همزمان، پیشبینی تمهیدات لازم برای تداوم فعالیت بخشهای ضروری و مولد است.
بخش خانگی اولویت اصلی برنامههای زمستانی
هژبر جوادی، مدیرعامل شرکت گاز مازندران، با اشاره به آغاز برنامهریزی برای مدیریت ناترازی انرژی از اردیبهشتماه گفت: سناریوهای متناسب با سطوح ۳۰، ۵۰ و ۷۰ درصدی محدودیت جریان گاز برای اجرا در مناطق مختلف استان تدوین شده است. وی تأمین پایدار گاز بخش خانگی را اولویت اصلی برنامههای زمستانی شرکت گاز دانست و افزود: این مانور فرصتی برای ارزیابی آمادگی واحدهای مرتبط، تقویت هماهنگیهای عملیاتی و ارتقای توان مدیریت شرایط اضطراری است.
جوادی همچنین از برنامه پایش مشترکان پرمصرف، مدیریت مصارف غیرضروری و بررسی مصرف ویلاهای دارای استخر و واحدهای اقامتی خالی از سکنه خبر داد.
هماهنگی با شرکتهای گاز استانهای همجوار و پیگیری مدیریت مصرف صنایع نیز از دیگر محورهای آمادگی برای زمستان است. بااینحال، اثربخشی این برنامهها به اجرای عملی ضوابط مصرف در دستگاههای اجرایی، مراکز تجاری و واحدهای صنعتی وابسته است و نباید مسئولیت صرفهجویی صرفاً متوجه خانوارها باشد.
مدیریت مصرف و هماهنگی دستگاهها از الزامات حفظ پایداری شبکه
شکوهیان، مدیر HSE شرکت ملی گاز ایران، با اشاره به تعریف ۱۲ هدف عملیاتی برای مانور اظهار کرد: نتایج این ارزیابی برای شناسایی نقاط قوت و ضعف و تدوین اقدامات اصلاحی به کار گرفته میشود تا آمادگی صنعت گاز برای زمستان افزایش یابد. وی مدیریت مصرف و هماهنگی دستگاهها را از الزامات حفظ پایداری شبکه دانست و با اشاره به پیچیدگی و زمانبر بودن بازگرداندن جریان گاز پس از قطع، بهویژه در شبکههای گسترده شهری، بر ضرورت پیشگیری از اختلال و کاهش مصارف غیرضروری تأکید کرد.
سوخت جایگزین؛ ضرورت حفظ خدمات حیاتی
محسن اسدی، معاون انرژی سازمان پدافند غیرعامل کشور، تأمین بهموقع سوخت جایگزین و آمادهسازی زیرساختهای حیاتی را از الزامات مدیریت ناترازی انرژی برشمرد و گفت: تجهیز سامانههای گرمایشی به سوخت جایگزین و آموزش دستگاههای مسئول باید با جدیت دنبال شود.
وی از ابلاغ دستورالعمل تابآوری و تداوم خدماترسانی در استانهای شمالی خبر داد و افزود: استانداران سه استان شمالی مسئولیت راهبری اجرای این دستورالعمل را بر عهده دارند و تحقق اهداف آن به همکاری دستگاههای اجرایی، شرکت ملی پخش فرآوردههای نفتی و بخشهای صنعتی نیازمند است. تأمین سوخت جایگزین، بهویژه برای زیرساختهای حیاتی و واحدهای ضروری، میتواند از انتقال فشار کمبود گاز به خدمات عمومی و فعالیتهای تولیدی جلوگیری کند؛ البته تحقق این هدف به پیشبینی نیازها، تقویت ذخایر و آمادگی تجهیزات وابسته است.
اطلاعرسانی شفاف
مکمل اقدامات فنی
محمدمهدی پوینده، مدیرکل پدافند غیرعامل و مدیریت بحران وزارت نفت، با تأکید بر ضرورت تدوین و تمرین برنامههای اضطراری گفت: تداوم تولید، انتقال و توزیع حاملهای انرژی در شرایط اضطراری، به آمادگی مستمر و همکاری دستگاههای مسئول نیاز دارد. وی همچنین بر ارزیابی آمادگی عملیاتی دستگاهها از طریق مانور، مدیریت مصرف گاز، آموزش عمومی و اطلاعرسانی مسئولانه تأکید کرد. اطلاعرسانی بهموقع درباره محدودیتهای احتمالی، الزامات مصرف و تمهیدات پیشبینیشده میتواند از ابهام و نگرانیهای غیرضروری بکاهد و زمینه همراهی بیشتر مردم و فعالان اقتصادی را فراهم کند. در شرایط بحران، اقدامات فنی زمانی اثربخشتر خواهند بود که با اطلاعرسانی روشن و هماهنگ همراه شوند.
تأمین گاز خانوارها؛ خط قرمز مازندران
حسینعلی محمدی، مدیرکل مدیریت بحران استانداری مازندران، تأمین گاز خانوارها را خط قرمز استان دانست و گفت: تحقق این هدف به همکاری دستگاههای ملی برای مدیریت محدودیتهای احتمالی نیاز دارد.
وی با اشاره به جایگاه مازندران در تولید محصولات کشاورزی و تأمین پروتئین کشور، تأمین سوخت مورد نیاز واحدهای تولیدی، بهویژه مرغداریها، را ضروری دانست و بر مدیریت مصرف، تقویت ذخایر سوخت، آمادگی نیروگاهها و برنامهریزی برای تأمین سوخت جایگزین تأکید کرد.
اهمیت این موضوع به آن است که محدودیت گاز، علاوه بر تأثیر بر آسایش خانوارها، میتواند فعالیت واحدهای تولیدی را نیز مختل کند. در استانی با ظرفیت قابل توجه کشاورزی و تولید محصولات پروتئینی، اختلال در سوخترسانی به مرغداریها و دیگر واحدهای ضروری ممکن است پیامدهایی فراتر از یک واحد تولیدی داشته باشد و زنجیره تأمین کالاهای مورد نیاز مردم را تحت تأثیر قرار دهد. ازاینرو، حفظ پایداری گاز خانوارها باید با برنامهریزی برای تداوم فعالیت بخشهای ضروری همراه باشد؛ هدفی که بدون هماهنگی دستگاهها، تأمین سوخت جایگزین و اولویتبندی دقیق مصارف محقق نخواهد شد. عبور مطمئن از زمستان تنها به آمادگی تأسیسات و برنامههای دستگاههای اجرایی وابسته نیست. خانوارها با کاهش مصارف غیرضروری و رعایت الگوی بهینه مصرف میتوانند فشار بر شبکه را کاهش دهند؛ اما این مسئولیت باید بهطور همزمان در دستگاههای اجرایی، مراکز تجاری و واحدهای صنعتی نیز دنبال شود.
مانور مدیریت ناترازی انرژی، فرصتی برای سنجش آمادگی عملیاتی و شناسایی کاستیها پیش از رسیدن روزهای اوج مصرف است. نتیجه این آمادگی زمانی در عمل نمایان میشود که برنامههای پیشگیرانه، تأمین سوخت جایگزین و مدیریت مصرف به اقداماتی هماهنگ تبدیل شوند؛ اقداماتی که هم گرمایش خانهها را حفظ کنند و هم مانع اختلال در تولید و خدمات ضروری شوند.
- نویسنده : صادقی


















