پلاستیکها جزء دیرتجزیهپذیرترین موادی هستند که در طبیعت سالهای سال بدون آسیب باقی میمانند. آغاز مصرف پلاستیک به زمانهای بسیار قدیم بر میگردد، به زمانی قبل از کشف پلاستیکهای سنتزی. پیشرفت صنعت پلاستیک از سال ۱۹۳۲ شروع شد. پلاستیکها میتوانند از ۲۵۰ الی ۵۰۰ سال در طبیعت عمر کنند. این مواد که با عنوان زبالههای […]
پلاستیکها جزء دیرتجزیهپذیرترین موادی هستند که در طبیعت سالهای سال بدون آسیب باقی میمانند.
آغاز مصرف پلاستیک به زمانهای بسیار قدیم بر میگردد، به زمانی قبل از کشف پلاستیکهای سنتزی. پیشرفت صنعت پلاستیک از سال ۱۹۳۲ شروع شد.
پلاستیکها میتوانند از ۲۵۰ الی ۵۰۰ سال در طبیعت عمر کنند. این مواد که با عنوان زبالههای تجزیه ناپذیر وجود دارند، در قسمتهای مختلف طبیعت از قله کوهها تا اعماق دریاها یافت میشوند و باعث آسیب به محیط زیست ما و طبیعت میگردند.
وجود برخی مواد افزودنی و ترکیب پلاستیک با برخی مواد ممکن است اثر مخرب و آسیب زای پلاستیک را چند برابر کند. پلاستیکها نتیجه تشکیل یک زنجیره مولکولی هستند. مولکول پلیمر که تشکیل دهنده پلاستیک است یک مولکول بسیار طویل است که باعث میشود پلاستیک ها بسیار مستحکم باشند و تجزیه نشوند. پلاستیکها به علت ترکیب مولکولی که دارند علاقهای به شرکت در واکنشهای شیمیایی با بقیه مواد ندارند و همین موضوع سبب میشود که پلاستیکها تا سالیان سال در طبیعت باقی بمانند و تجزیه نشوند.
شیشه ۴۰۰۰ سال، پلاستیک ۱۰۰ تا ۱۰۰۰ سال، پوست میوه ۶ ماه و آدامس ۵ سال زمان برای بازیافت و بازگشت به طبیعت نیاز دارند. با اینکه برخی از
زبالهها نیز آرام آرام در طبیعت تجزیه میشود ولی برخی دیگر نه تنها تجزیه نمیشود، بلکه اثرات مخربی نیز بر آن وارد میکنند که برخی از زبالهها همچون بطری پلاستیکی و ظروف شیشهای ممکن است هیچگاه تجزیه نشده و این موضوع میتواند عواقب زیست محیطی فاجعه باری را به همراه داشته باشد.
با این مقدمه به استقبال یک خبر خوشِ زیست محیطی میرویم که بانی آن یک بانوی فعال محیط زیست در شهرستان آمل است.
مهندس فاطمه رجایی آملی، مسوول کارگروه حفظ محیط زیست هیات کوهنوردی آمل و عضو هیات مدیره انجمن دماوندکوه، در تازهترین گفتوگوی خود با «خبرشمال» از کسب یک موفقیت بزرگ خبر داد.
این بانوی توانمند و فعال محیط زیست که چند سالی بود برای حذف پلاستیک و جایگزینی کیسه پارچهای در سطح نانواییهای شهر آمل، پویشِ نه به پلاستیک را به راه انداخته بود از مشکلاتش در ابتدای مسیر گفت و افزود: چند سال برای فراگیر شدن پویش نه به پلاستیک تلاش شبانه روزی کردیم و آن اوایل، نگاهها به این پویش بسیار سطحی و نازل بود و حتی برخی از مردم این اقدام را به سخره میگرفتند. گرچه بازخورد مردم بر من بسیار گران میآمد اما از پا ننشستم و با امید به آینده به تلاشهایم در این مسیر ادامه دادم.
رجایی با بیان اینکه محوریتِ کار در این پویش بر مبنایِ توزیعِ ساکِ پارچهای در نانواییها بوده است گفت: سعی و کوشش بسیاری شد تا این مساله قانونمند شود اما متاسفانه دستگاههای اجرایی به ویژه شورای شهر آمل همکاری مناسبی در این باره نداشتند، تا اینکه در سال ۱۴۰۰، طی نشست موفقیت آمیزی که با فرماندار وقت آقای دکتر شریعت داشتیم، ایشان به شدت از این موضوع استقبال کردند و در نهایت طرحِ جایگزینیِ ساک پارچهای در نانواییها به جای پلاستیک در ماه اخیر و همزمان با دهه جهانی نه به پلاستیک مصوب و در شهر آمل به عنوان پایلوت طرح در مازندران اجرایی شد.
رجایی با ابراز خرسندی از تصویب این طرح از کمک و همراهی همکارانش در کارگروه حفظ محیط زیست هیات کوهنوردی آمل که نقش پررنگی در به ثمر نشستن این تلاشها داشتند تشکر و قدردانی کرد.
این فعال محیط زیست در بخش دوم سخنانش هم به معضل قدیمی پسماند در شهرهای شمالی کشور پرداخت و گفت: متاسفانه این روزها عرصههای سرسبز جنگلهای هیرکانی به محل اصلی دپویِ زبالههای شهر و روستا تبدیل شده است! جنگلهایی که از میلیونها سال قبل به یادگار و امانت به ما رسیده اما متاسفانه بدست ما در حال نابودی است.
به گفته این فعال محیط زیست، بهترین، کاربردیترین و سادهترین راهکار، نهادینه کردنِ فرهنگِ تفکیک زباله از مبدا در خانوادههاست.
رجایی اینطور ادامه داد که چقدر خوب میشود اگر همت جمعی در این باره شکل بگیرد و حتی به صورت خانه به خانه و در سطحِ تمامی مدارس و مساجد در سه استان شمالی، موضوع تفکیک زباله از مبدا آموزش داده شود؛ کاری که کاملا قابلیت آن را دارد تا در یک بازه زمانی ۵ ساله انجام گیرد و به این ترتیب، میتوان حجم زیادی از پسماند را مدیریت کرد.
به بیانِ مسوول کارگروه حفظ محیط زیست هیات کوهنوردی آمل و عضو هیات مدیره انجمن دماوندکوه مسلماً اولین قشری که باید در این مسیر آموزش ببینند خانمهای خانهدار هستند؛ کاهش مصرف و درست مصرف کردن، کاهشِ دورریز مواد غذایی، از جمله گامهای کوچکی است که میشود در این مسیر برای حفظ و حراست از محیط زیست برداشت.
وی در بخش دیگری از سخنانش اضافه کرد: هرچند امروز خبر رسیده است که طبق دستور رییس سازمان حفاظت محیط زیست، دپوی زباله در عمارت آمل متوقف شده اما این اصلا جای خوشحالی ندارد و چه بسا جای ناراحتی و نگرانی بیشتری هم دارد. حال باید دید عمارت دوم کجا قرار است باشد، چون هیچ مدیریت درستی بر روی مساله پسماند وجود ندارد و تنها چیزی که میشود در این باره گفت این است که تاریخ مصرف عمارت آمل گذشته و باید عمارت دومی شکل بگیرد! ماجرایی که در مورد همه سایتهای دپوی زباله در شمال کشور پیاده شده است.
رجایی در پایان با اشاره به اینکه حل معضل پسماند، به همت و اراده مسوولان و مردم هر دو نیازمند است گفت: دست مافیای زباله را هرچه زودتر باید کوتاه کرد، چراکه امروز یکی از عوامل اصلی رشد سرطان در کشور و استان به ویژه شهرستان آمل که در رتبه اول ابتلای به این بیماری مهلک قرار دارند، همین عدم مدیریت صحیح پسماند تشخیص داده شده است.
