از این جهت که به دلیلِ شرایط اقلیمی مناسبی که دارد، در حوزههای کشاورزی، گردشگری و به طور کلی در تولید ظرفیتهای خوبی برای توسعه اقتصادی دارد.
اما با اینهمه بیکاری در این استان همچنان میتازد و فوج فوج جوانان تحصیلکرده برای جذب در بازار کار دچار مشکل هستند. این در حالی است که به گفته بسیاری از مسوولان استانی و کشوری، اساسا بیکاری در مازندران، با وجود پتانسیلهای بالا، یک امر غیرقابل پذیرش است.
چندی پیش نیز استاندار مازندران در همین رابطه گفت: معضل بیکاری در این خطه شمالی با توجه به ظرفیتهای ممتازی که دارد به هیچ عنوان پذیرفتنی نیست. یوسف نوری در جلسه کارگروه اقتصاد، اشتغال و سرمایه گذاری، توجه به مشاغل خُرد و خانگی تولیدات محصولات کشاورزی مازندران را ظرفیتی مهم برای حل مشکلات بیکاری دانست و افزود: معتقدم هدفگذاری ایجاد اشتغال باید حتی برای جذب نیروی کار خارج از استان هم باشد. وی گفت: اگرچه طبق آمار رسمی بانک مرکزی نرخ بیکاری در مازندران اکنون ۶.۶ درصد و از متوسط کشوری پایینتر است، اما بیکاری در این استان اصلا توجیه ندارد. وی با توضیح اینکه تجارب کشورهای اسلامی در ایجاد اشتغال از جمله مالزی و اندونزی میتواند برای مازندران کاربردی شود، ادامه داد: اگر شرکتها و انجمنهای کارآفرین و شرکتهای تعاونی به درستی با یکدیگر همکاری و مشارکت داشته باشند، علاوه بر ایجاد اشتغال، نظام مسایل اقتصادی بسیاری از خانوادهها حل میشود. استاندار مازندران با بیان اینکه آفت انحصارطلبی با شفاف سازی از بین خواهد رفت، گفت: امروز مهارت آموزی و کارآفرینی در بین جوانان به خصوص دانش آموختگان دانشگاهی مازندران ضروری است. نوری، مسوولیت اجتماعی انجمنها و اتحادیههای کارآفرینی را سنگین و مهم توصیف کرد و گفت: اگر مراکز غیردولتی و خصوصی در چارچوب قوانین و مقررات نظام جمهوری اسلامی به درستی کار کنند، همه مشکلات بیکاری از بین خواهد رفت.
بیشترین حوزه سرمایهگذاری در استان مربوط به بخش خدمات است
معضل بیکاری امروز به یکی از مهمترین دغدغه دولتها و مردم در بسیاری از کشورها از جمله کشور ما ایران تبدیل شده است که با وجود برنامهریزیهای فراوان و صرف هزینههای بسیار از سوی دولتها و سرمایه گذاری فعالان بخش خصوصی به دلایلی چون گسترش جمعیت، افزایش روزافزون شهرنشینی و تحولات مربوط به دنیای علم و فناوری، مهار کامل این پدیده و از بین بردن آن تقریبا غیرممکن است.
در این میان مازندران به عنوان استان فرهیخته با دارا بودن تعداد پرُشمار تحصیلکردگان و فارغالتحصیلان دانشگاهی با معضل بیکاری و مشکلات اشتغال جوانان مواجه است. به طوری که رییس سازمان مدیریت و برنامهریزی مازندران ابتدای آبان ماه امسال نرخ بیکاری ۶.۶ درصدی در استان اعلام کرد.
فرجالله فتحاللهپور گفت: نسبت اشتغال استان ۴۱ درصد است که بیانگر فعالیتهای مؤثر در حوزه بازار کار است. وی همچنین به سهم بخشهای مختلف در اشتغال استان اشاره کرد و گفت: بخش کشاورزی ۱۶ درصد، بخش خدمات ۵۲ درصد و بخش صنعت ۲۱ درصد از اشتغال استان را به خود اختصاص دادهاند.
فتحاللهپور با تأکید بر اهمیت سرمایهگذاری در استان مازندران، گفت: بیشترین حوزه سرمایهگذاری در استان مربوط به بخش خدمات است و پس از آن، کشاورزی و صنعت در رتبههای بعدی قرار دارند. در این خصوص رییس خانه صنعت، معدن و تجارت مازندران با اشاره به چالشهای پیش روی فعالیت واحدهای صنعتی در این استان از کمبود نیروی انسانی ماهر و باتجربه به عنوان ابرچالشهای این بخش نام برد. مجتبی رضوی افزود: با وجود اینکه مازندران از نظر تعداد دانشآموختگان دانشگاهی در جایگاههای بالای کشوری قرار دارد، اما بخش بیشتری از این حجم فارغالتحصیلان دانشگاهی فاقد مهارت و تجربه لازم برای فعالیت در واحدهای تولیدی و صنعتی هستند. وی ادامه داد: همین امر باعث شده با وجود تقاضا برای جذب و بهکارگیری نیروها از سوی مدیران واحدهای صنعتی مازندران، به همان اندازه نیز نیروی ماهر برای بهکارگیری و فعالیت در این واحدها وجود نداشته باشد.
رییس خانه صنعت، معدن و تجارت مازندران توضیح داد: این موضوع سبب شده تا بخش بیشتری از وقت و انرژی مدیران و دستاندرکاران واحدهای صنعتی صرف شناسایی نیروهای ماهر برای بهکارگیری شود.
وی اظهار داشت: هر چند مازندران به عنوان استان قطب صنعت کشور نیست، اما همین تعداد واحدهایی که در آن مشغول فعالیت هستند میتواند جوابگوی نیازهای شغلی جوانان ماهر و توانمند باشد.
بازگشت دوباره ۳۵۰ واحد تولیدی به چرخه تولید
یکی از مهمترین سیاستهای دولت چهاردهم برای احیای بنگاههای اقتصادی و بازکردن گرهای از مشکلات تولیدکنندگان و صنعتگران، برگزاری مستمر کارگروه تسهیل و رفع موانع تولید در استانهای مختلف کشور است. در این جلسات به طور معمول مسائل تعدادی از واحدهای تولیدی و صنعتی در هر استان بررسی و تصمیماتی با هدف امهال تسهیلات، تقسیط بدهیهای بانکی و معافیت مالیاتی به منظور رفع موانع تولید اتخاذ میشود، همچنین به منظور اخذ مصوبات لازم در سطوح ملی، برخی موارد به ستاد تسهیل و رفع موانع تولید کشور ارجاع داده خواهد شد و مکاتبات لازم صورت میگیرد. برگزاری این نشستها به صورت مستمر نتایج قابلتوجهی به دنبال داشته به گونهای که طبق آمار فعالان اقتصادی در یکسال اخیر توانستند بیش از هفت هزار واحد صنعتی راکد را با گرهگشایی در مشکلات آنها به مدار تولید بازگرداند. مازندران با ۲۲ شهرستان، ۳۹ شهرک و ناحیه صنعتی و ۲ هزار و ۳۰۰ واحد تولیدی دارد که حدود ۸۰ هزار نفر به صورت مستقیم در واحدهای تولیدی و صنعتی استان اشتغال دارند. از مجموع ۲ هزار و ۳۰۰ واحد صنعتی استان، ۴۶۱ واحد در بخش ماشینآلات و فلزات اساسی، ۱۳۹ واحد در بخش برق و الکترونیک، ۱۱۵ واحد در بخش نساجی، ۴۰۸ واحد در بخش محصولات شیمیایی، ۲۱۶ واحد در بخش سلولزی، ۵۳۰ واحد در بخش کانی غیرفلزی و ۳۶۷ واحد صنعتی نیز در بخش تولید محصولات غذایی مشغول فعالیت هستند. مدیرکل صنعت، معدن و تجارت مازندران در خصوص نتایج اقدامات انجام شده برای احیا و راهاندازی مجدد واحدهای صنعتی استان به بازگشت دوباره ۳۵۰ واحد تولیدی در این مدت اشاره کرد. نادعلی کهنسال افزود: در همین راستا و برای رونق بخشی فعالیتهای صنعتی مازندران یکهزار و ۹۹۳ جواز تاسیس صنعتی با پیشبینی سرمایه گذاری بیش از ۵۲۹ هزار میلیارد ریال انجام شده است.
وی ادامه داد: با راه اندازی این تعداد واحد صنعتی در مازندران ایجاد اشتغال برای ۶ نفر فراهم شد.
مدیرکل صنعت، معدن و تجارت مازندران با بیان اینکه، ۷۲۶ فقره پروانه بهرهبرداری صنعتی با سرمایهگذاری بیش از ۱۳۳ هزار میلیارد ریال صادر شده است، گفت: میزان اشتغالزایی پیش بینی برای این تعداد واحد صنعتی که پروانه بهره برداری آنها صادر شده است را ۱۷ هزار ۹۳۵ نفر اعلام کرد. وی گفت: عمده کالاهای صادراتی مازندران فراوردههای لبنی، سیمان، فلزات، انواع پوره، کنسانتره، کیوی، محصولات صنایع شیمیایی است که به مقصد عراق، روسیه، آذربایجان، افغانستان، ترکمنستان، ازبکستان، ارمنستان، تاجیکستان، قزاقستان و قرقیزستان ارسال شده است.
وی همچنین فرسودگی ماشین آلات واحدهای صنعتی و معدنی، قعط مکرر برق و همچنین نبود نیروی انسانی ماهر و متخصص در مازندران را از عمده مشکلات فراروی ذکر کرد و با بیان اینکه تامین اعتبار مورد نیاز برای نوسازی و بازسازی ماشین آلات واحدهای صنعتی و معدنی استان نیازمند اهتمام بیشتر مسئولان و همچنین بانکهای عامل است، خاطرنشان کرد: واحدهای تولیدی و صنعتی استان با کمبود نیروی ماهر و متخصص مواجهاند و برای رفع این مشکل باید تدبیر خاصی اتخاذ شود. دستکم سه هزار واحد صنعتی با اشتغالزایی مستقیم ۸۰ هزار نفر در استان وجود دارد. همچنین مازندران با دارا بودن ۱.۵ درصد از اراضی و ۲.۵ درصد اراضی کشاورزی کشور سالانه بیش از هشت میلیون تن محصولات کشاورزی تولید میکند که ۱۰ درصد ارزش اقتصادی محصولات کشاورزی کشور را به خود اختصاص داده است و بخش قابل توجهی از نیروی کار استان در حوزه کشاورزی فعالیت دارند که غالبا روستاییان را تشکیل میدهند.
سالانه بیشتر از ۲۰ میلیون نفر شب اقامت در مازندران ثبت میشود که بخش دیگری از نیروهای کار در خدمت ارائه خدمات به آنان میباشند.
اما در این میان وجود همین تعداد واحدهای صنعتی، تولیدی، خدماتی و کشاورزی نیازمند افراد متخصص و با تجربهای است تا در عرصه کار و تولید از ظرفیتهای آنها استفاده شود؛ موضوعی که سالها با عنوان نبود و کمبود نیروی متخصص از آن یاد میشود.
جوانان فارغالتحصیل دانشگاهی در مقاطع مختلف تحصیلی پس از سپری کردن دورههای چندساله تحصیل و تنها با سپری کردن دورههای آموزش تئوری، دروس مقطع خود را پاس کردند و با کوله باری از اندوختههای کتابی پا به عرصه کار جامعه گذاشتند.
نتیجه این فرایند تحصیلی نظری منتج به ورود جوانان فارغالتحصیل تهی از آموزشهای تخصصی در حوزههای کاری مذکور شد و با گذشت سالها از این روند بیکاری به چالش مزمن در این وادی مبدل شد.
دانشگاه جامع علمی کاربردی مازندران در راستای رفع این معضل و چالش و همسو با وظایف محوله براساس اساسنامه دانشگاه تلاش کرد تا بخشی از این بار گران بیکاری را از جامعه استان حذف کند که نتیجه آن اشتغال ۸۰۰ نفر از دانشجویان این دانشگاه در فرصت های شغلی بوجود آمده بود.
اکنون سرپرست این دانشگاه اعلام کرد که تاسیس این دانشگاه براساس اشتغال آفرینی تاسیس شده و بدنبال نظام آموزش نظری و مهارتی در جامعه است.
رضا لحمیان افزود: به همین منظور سعی شده واحدهای دانشگاه استان در حاشیه کارخانه راهاندازی و فعال شود که ضمن آموزش نظری آموزش مهارتی دانشجویان در این کارخانهها سپری شود.
وی متناسب سازی رشتههای آموزشی دانشگاه همسو با نیازهای شغلی جامعه بخشی از اقدامات انجام شده است و گفت: این امر باعث شد تا واحدهای صنعتی و کارآفرین رشتههای تحصصی مورد نیاز خود را به دانشگاه ارائه دهند و برنامه ریزی برای ارائه دروس و آموزش در این زمینه صورت گیرد.
سرپرست دانشگاه جامع علمی کاربردی مازندران اظهار کرد: در استان پذیرش دانشجو با تضمین اشتغال طی رایزنی با مراکز تولیدی و صنعتی فراهم شده است به طوریکه زمینه اشتغال ۸۰۰ دانشجو این دانشگاه در سال گذشته ایجاد شد. وی عنوان کرد: در جلسات تصمیم گیری رفع معضل بیکاری و اشتغال آفرینی مازندران نیز بر این اصل تاکید و توصیه شده است تا رشتههای متناسب با نیاز جامعه به دانشجویان ارائه شود تا فرصتهای اشتغال آنان از دست نرود. لحمیان ادامه داد: هم اکنون هفت هزار دانشجویی که در ۱۶ مرکز این دانشگاه در مازندران مشغول به تحصیل هستند با رویکرد فراهم کردن اشتغال آنان بواسطه فراگیری تخصصهای مورد نظر در حال علم آموزی تئوری و عملی هستند تا در چشم اندازهای آینده استان شاهد برچیده شدن بیکاری از این خطه باشیم.
- نویسنده : مائده مطهری زاده
