استان مازندران یکی از استان‌های پرآب کشور است و نرخ بارش در این استان، در مقایسه با بسیاری از مناطق کشور، بالا است اما هم‌زمان این استان از نظر آبی، پرمصرف‌ترین استان کشور است مشخصاً به این خاطر که تراکم جمعیت بالای آن و همچنین حضور مسافران در فصول مختلف سال، نیاز به آب شرب […]

استان مازندران یکی از استان‌های پرآب کشور است و نرخ بارش در این استان، در مقایسه با بسیاری از مناطق کشور، بالا است اما هم‌زمان این استان از نظر آبی، پرمصرف‌ترین استان کشور است مشخصاً به این خاطر که تراکم جمعیت بالای آن و همچنین حضور مسافران در فصول مختلف سال، نیاز به آب شرب را افزایش داده است و به‌طور مستمر شاهد ناترازی در تأمین و مصرف آب در بخش شرب هستیم.

این استان همچنین در مصرف آب کشاورزی نیز استانی پرمصرف است به این دلیل که استانی کشاورزی است و بزرگ‌ترین تولیدکننده برنج که محصولی غرق‌آبی است و به آب فراوانی نیاز دارد.
طی چند سال گذشته مازندران هم در آب شرب و هم در آب کشاورزی مشکل داشته است و حتی در برخی مناطق تنها به دلیل کمبود آب، اجازه کشت شالی به کشاورزانی که قرن‌ها است به این هنر اشتغال دارند و تنها کاربری اراضی آنان نیز تولید برنج است، داده نشد و زیان فراوانی دیدند و هرگز حمایتی نشدند و خسارتی از دولت نگرفتند.
در چند سال گذشته نیاز استان به آب افزایش مستمر و بارش برف و باران نیز کاهش چشمگیری داشت و این موضوع نگرانی بسیاری را در میان مردم و مدیران سبب شد، نگرانی‌ای که موضوعاتی چون احداث سد فینسک و انحراف آب «اسبه‌رو» -رودخانه‌ای که تأمین‌کننده بخش قابل توجهی از آب رودخانه تجن است- به سمت سمنان بر دامنه این نگرانی‌ها اضافه کرد و تا این لحظه نیز از سوی مدیران و نمایندگان به این نگرانی‌ها پاسخی داده نشد.
سطح این نگرانی تا جایی بود که «محمدحسن نامی» رییس مدیریت بحران کشور در فروردین سال ۱۴۰۲ در جمع مدیران استانی هشدار داد و گفت: با تغییرات شدید آب و هوایی و اقلیمی در مازندران روبه‌رو هستیم و اگر توجه ویژه ای به این منطقه نشود در ۱۵ سال آینده شاهد بیابانی شدن مازندران خواهیم بود.
جای خرسندی بسیار دارد که به‌رغم کاهش نزولات جوی در سال گذشته که موجبات کاهش چشم‌گیر سدهای استان شده بود، در بهار و حتی تابستان و همچنین چند روزی که از پاییز سپری شد، آسمان با مازندران مهربان‌تر از سال قبل شد و شاهد رقص ابرهای پرباران‌ بودیم و می‌شد حدس زد این بارش‌ها هم ذخایر سدهای استان را ارتقا داده و هم موجب افزایش ذخایر سفره‌های زیرزمینی شده است.
نگاه و نظر شرکت آب منطقه‌ای مازندران نیز همین بود و مدیرعامل این شرکت در پاسخ به سوال «خبرشمال» گفت: بارندگی‌های چند روز اخیر استان بیش از ۲۲ میلیون متر مکعب آب به ذخایر سدهای مازندران اضافه کرد. «حیدر داوودیان» گفت: از ابتدای سال آبی جاری تاکنون -یکم تا ۱۱ مهر- در مازندران ۵۳٫۸ میلی‌متر بارندگی ثبت شد که ۵۳٫۶ میلی‌متر از این بارش‌ها مربوط به سامانه بارشی اخیر و بازه زمانی چهارم تا هشتم مهر بود. وی افزود: مجموع آب ذخیره شده در ۱۱ سد مازندران تا چهارم مهر ۱۹۸ میلیون متر مکعب بود که پس از چهار روز بارندگی این آمار در حال حاضر با افزایش ۲۲ میلیون متر مکعبی به ۲۲۰ میلیون متر مکعب رسید که ۱۳۵ درصد بیشتر از مجموع آب ذخیره شده سدهای استان در تاریخ ۱۱ مهر سال ۱۴۰۲ است.
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای مازندران گفت: آب ذخیره‌شده در مخزن سد شهید رجایی تا پیش از بارندگی‌های اخیر ۷۱ میلیون متر مکعب بود که با افزایش ۱۱ میلیون متر مکعبی طی روزهای اخیر به ۸۱ میلیون متر مکعب رسید. این میزان آب موجودی در مخزن سد معادل ۵۰ درصد ظرفیت مخزن سد است. همچنین موجودی این سد نسبت به ۱۱ مهر ۱۴۰۲ نزدیک به ۲۰۷ درصد رشد داشت.
وی همچنین گفت: ذخیره آب در سد آیت‌الله صالحی مازندرانی (البرز) نیز پس از بارش‌های اخیر ۹ میلیون متر مکعب افزایش یافت و در حال حاضر مخزن این سد ۱۱۵ میلیون متر مکعب معادل ۸۱ درصد حجم مخزن آب دارد که نسبت به ۱۱ مهر ۱۴۰۲ افزایش ۱۲۱ درصدی را نشان می‌دهد.
اظهارات مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای مازندران به‌عنوان دستگاهی که وظیفه تأمین آب در دو بخش شرب و کشاورزی در استانی پرمصرف را برعهده دارد، بسیار خوشحال‌کننده است اما در عین حال یک نگرانی بزرگ هم وجود دارد و آن این است که «گرمایش زمین» و «تغییرات اقلیم» موجب شد الگوی بارش به هم خورده است و هیچ تضمینی وجود ندارد که این بارش در ادامه پاییز و زمستان سال جاری یا در بهار و تابستان سال آینده ادامه داشته باشد آن هم در شرایطی که مصرف آب هم در بخش شرب و هم در بخش کشاورزی در استان مازندران، روندی فزاینده دارد و ماجرای احداث سد فینسک نیز مانند «شمشیر داموکلس» بالای سر منابع آبی استان خودنمایی می‌کند. توصیه و تأکید ما به مدیران حوزه آب، مدیران ارشد استان و همچنین اعضای مجمع نمایندگان مازندران این است که حجم بارش چند هفته و چند ماه گذشته آنان را خاطرجمع نکند و بر «حفظ و صیانت از منابع موجود آب» و «اجرای طرح‌های مدیریت مصرف» متمرکز باشند تا اگر بعد از این مدت «تَرسالی»، شاهد چند ماه و حتی چند سال «خشک‌سالی» بودیم، مازندران بیابان نشود.