مازندران، قطب تولید برنج کشور است و تقریبا بیش از نیمی از نیاز کشور به این محصول غذایی پرمصرف را تامین میکند. اما مشکلات برنجکاران دقیقا قدمتی به اندازه برنجکاری در استان دارد. از موانع و معضلات محیطی گرفته تا متغیرهای اقتصادی که کنترل آنها چندان در اختیار کشاورزان نیست. یکی از معضلات عمده شالیکاران، […]
مازندران، قطب تولید برنج کشور است و تقریبا بیش از نیمی از نیاز کشور به این محصول غذایی پرمصرف را تامین میکند.
اما مشکلات برنجکاران دقیقا قدمتی به اندازه برنجکاری در استان دارد. از موانع و معضلات محیطی گرفته تا متغیرهای اقتصادی که کنترل آنها چندان در اختیار کشاورزان نیست.
یکی از معضلات عمده شالیکاران، مساله واردات برنج است. به ویژه در موعدِ برداشت برنج.
۱۳ آذرماه بود که وزارت جهادکشاورزی طی یک خبر ناگهانی از ممنوعیت واردات برنج خارجی به کشور خبر داد و اعلام کرد که این اقدام در راستای حمایت از برنجکاران داخلی صورت گرفته است.
یک ماه بعد نیز در تاریخ ۱۴ دی ماه، رئیس انجمن واردکنندگان برنج ایران در گفتوگو با تسنیم اظهار کرد: واردات برنج از نیمه آبان ماه سالجاری ممنوع و متوقف شده است و عملا هیچ نوع برنج خارجی از گمرک ترخیص نمیشود.
اخوان اکبری افزود: درباره دلایل توقف واردات برنج به کشور تنها متعادل نبودن تراز تجاری کشورمان با این کشورها اعلام شدهاست.
رئیس انجمن واردکنندگان برنج ایران هشدار داد: ممنوعیت یا توقف واردات
برنج توسط وزارت جهادکشاورزی میتواند منجر به کوچکشدن سفره مصرفکنندگان شود.
او تصریح کرده بود که تولید محصول برنج داخلی پاسخگوی همه نیاز بازار نیست، مضاف بر اینکه باید توان خرید مصرفکنندگان را درنظر داشت.
اخوان اکبری با یادآوری اینکه در ایام پایانی سال و همزمانشدن عید نوروز و حلول ماه مبارک رمضان تقاضا برای برنج تشدید میشود، اظهار کرد: براساس آمار گمرک از ابتدای سال تاکنون حدود یکمیلیون و ۲۷۴ هزار تُن برنج وارد شده است، درحالیکه نیاز کشور به واردات ۵/۱میلیون تُن است و تا پایان سال باید ۲۵۰ هزار تُن برنج وارد کشور شود.
او ادامه داد: سفره حداقل ۶ دهک اول کشور، معادل نیمی از مصرفکنندگان برنج، وابسته به برنجهای وارداتی است که قیمت بهمراتب کمتری از تولیدات
داخلی دارند.
رئیس انجمن واردکنندگان برنج ایران گفت که هنوز مشخص نیست که ثبتسفارشهایی که از قبل انجامشدهاست مشمول این ممنوعیت هستند یا خیر و ممکن است برای هریک از آنها بر اساس منشأ ارز، زمان ثبت سفارش آنها و کشور مبداء واردات تصمیمگیری شود.
حال با گذشت ۱۰ روز از خبر ممنوعیت اعلام شده وزارت جهادکشاورزی با چرخشی کامل، ممنوعیت واردات برنج را برداشته و اعلام کرده که با توجه به اینکه فصل برداشت برنج در داخل کشور تمام شده و تقاضا در بازار زیاد است، از این رو برای تأمین کسری رفاه حال مصرف کنندگان، واردات برنج و توزیع آن با قیمت بسیار اقتصادی صورت میگیرد و بر حسب نیاز تا روزهای پایانی سال و ماه مبارک رمضان ادامه خواهد داشت. با این شرایط میتوان گفت ممنوعیت ۱۰ روزه اعمال شده تنها یک شوک به بازار برنج وارد کرد و حال شرایط به حالت عادی بازگشته است.
شهیاد آبنار مدیرکل دفتر بازرگانی کالاهای کشاورزی وزارت جهاد کشاورزی، کیفیت برنجهای خارجی بر اساس استانداردهای موجود است و مشخصات کیفی برنجهای خارجی باید توسط دستگاهها و مراجع ذیربط تایید و سپس ترخیص شود.
وزارت جهادکشاورزی به شرکت بازرگانی دولتی ایران ابلاغ کرده که بدون هیچ محدودیتی در سطح کشور و به طور گسترده نسبت به توزیع برنج خارجی
اقدام کند.
مدیرکل دفتر بازرگانی کالاهای کشاورزی وزارت جهاد کشاورزی با اشاره به اینکه در مدت ۲۴ ساعته گذشته و با لغو ممنوعیت واردت برنج تاکنون ۱۰۰ هزار تُن ثبت سفارش انواع برنج خارجی صورت گرفته است پیشبینی کرد: برنج خارجی ثبت سفارش شده ظرف ۲۰ روز آینده وارد کشور شود.
امسال با آنکه همه شرایط برای تولید محصول برنج یار بود و میزان تولید هم رشد قابل توجهی داشت اما چرخه معیوب بازرگانی و بازاریابی خستگی شالیکاری را بر تن کشاورزان نشاند و کام آنها را تلخ کرد.
با آنکه فصل شالی و شالیزار نزدیک شده اما هنوز شالیکوبیها و کارخانههای استان از کیسههای برنج پر است و کشت قراردادی و خرید توافقی هم نتوانست بازار برنج را داغ کند. آمار و ارقام نشان میدهد که سالانه نیازمند واردات بین ۶۰۰ تا ۹۰۰ هزار تُن برنج هستیم اما ورود این کالای برای تاجران و مافیا دو سر سود است و برنج با دو برابر قیمت خرید در بازار داخل عرضه میکنند و جیبشان پرپول میشود.
این وضعیت در حالی است که کشاورز به رغم آنکه برای تولید هر کیلوگرم برنج هزینههای سرسام آوری متحمل میشود در فصل برداشت به ناچار دسترنجش را سر به سر میفروشد و پول آن را نیز چند ماه بعد دریافت میکند.
هنوز موفق به فروش بخشی از برنج نشدم
حسین اکبری از شالیکاران مازندرانی که هنوز بخشی از محصولش را نفروخته است، میگوید: امسال چهار تُن برنج برداشت کردم که نسبت به سال قبل رشد خوبی داشته است اما هنوز موفق به فروش نیمی از آن نشدم.
وی در گفتوگویی اتخاذ سیاستهایی نظیر تشویق به کشت برنج پرمحصول از یک سو و عمل نکردن به وعدههای کشت قراردادی و عدم تأمین بازار فروش سبب شد تا همچنان بخشی از محصولات کشاورزان در انبارها و شالیکوبیها
باقی بماند.
وی واردات را ضربه مهلکی بر پیکر کشاورزی دانست و گفت: در حالی که هنوز تکلیف برنج داخلی روشن نشده دولت ممنوعیت واردات برنج را لغو میکند و این مسئله بر نرخ برنج داخلی ضربه میزند.
این کشاورز با اظهار اینکه بیش از ۷۰ هزار تومان تولید هر کیلوگرم برنج هزینه دارد، گفت: قیمتهایی که برای خرید پیشنهاد میشود به نوعی سر به سر با هزینههای تولید است و این مسئله برای کشاورزان صرفه اقتصادی ندارد.
آمارهای غیررسمی حکایت از واردات حدود یک میلیون تُن برنج در سال جاری دارد و این میزان بیش از نیاز داخل به شمار میرود چرا که امسال اوضاع تولید برنج داخلی مطلوب و روبه رشد بوده است. طی چند روز گذشته بیش از ۱۰۰ هزار تُن برنج برای واردات به کشور ثبت سفارش شده است.
اسماعیل یزدان پناه مدیرعامل مرکز تجارت برنج مازندران نیز با اشاره به واردات بیش از ۸۰۰ هزار تُن برنج در کشور اظهار داشت: واردات برنج به بازار داخل شوک وارد میکند و این ترفند برخی از واردکنندگان است که هر سال تکرار میشود.
وی با بیان اینکه هزینه تمام شده تولید برنج در کشور بالا است، افزود: شالیکاران امسال انتظار دارند محصول را حداقل به قیمت پارسال بفروشند در حالی که قیمت برنج از هزینههای تمام شده کمتر است.
وی با عنوان اینکه همچنان بخشی از تولیدات در انبارها وجود دارد، گفت: برای واردکننده واردات برنج صرف میکند زیرا برنج ۲۰ هزار تومانی را بیش از ۳۵ هزار تومان میفروشد و نرخ آن از برخی ارقام پرمحصول داخلی بیشتر است.
یزدان پناه، برنامه ریزی و اتخاذ سیاستهای حمایتی برای تولید محصول داخلی را وظیفه ملی دانست و گفت: واردات بی رویه به تولید محصول
ضربه میزند.
با آنکه امسال نیز همانند سالهای قبل سیاستهایی نظیر صادرات برنج و خرید توافقی در پیش گرفته شد اما اجرای آن هم نتوانست گرهای از مشکلات بازار و تولید داخل رفع کند چرا که حجم برنج صادر شده و یا خرید توافقی کمتر از پنج درصد تولیدات استان مازندران را شامل میشود.
منصورعلی زارعی نماینده مردم ساری و میاندورود در مجلس نیز با انتقاد از واردات برنج اظهار داشت: متأسفانه واردات برنج همواره به عنوان بهترین راهکار برای کنترل بازار داخل در نظر گرفته میشود اما باید توجه کرد که شالیکاران و برنجکاران قربانی اصلی و سوداگران و واسطهها برنده اصلی آن هستند.
وی در گفتگویی با بیان اینکه نباید سراسیمه به سمت واردات برنج حرکت کرد، گفت: در شرایط اقتصادی امروز و تأمین غذای سالم و کافی، نباید همانند دولتهای گذشته به سمت واردات ب
رنج رویم.
وی با تاکید بر اینکه باید به تولید داخل توجه کرد، گفت: واردات برنج سبب میشود تا سود واسطهها چند برابر تولیدکنندگان داخل باشد و این کار سبب سیاه شدن امنیت غذایی میشود.
زارعی یادآور شد: نباید تجربه سالهای گذشته را تکرار کرد و دولت باید به گونهای برنامه ریزی کنند که جلوی ضرر کشاورزان و شالیکاران داخل را بگیرد.
امسال بیش از یک میلیون تُن برنج در ۲۱۵ هزار هکتار از شالیزارهای مازندران تولید شد و کمتر از یک ماه دیگر فصل جدید شالی و شالیکاری در استان کلید میخورد و نامناسب بودن قیمت فروش، انبار ماندن بخشی از تولیدات و سیاستهای ضد و نقیض حمایتی و واردات کشاورزان را در آستانه فصل کاشت و شالیکاری دلسرد کرده است و تداوم این روند و دلسردی بر پیکره امنیت غذایی در کشور ضربه وارد خواهد کرد.
