سرویس اجتماعی مازندران، دارای ظرفیتهای عدیده گردشگری است که اگر به آنها توجه شود، میتواند اقتصادِ این استان را دگرگون کند اما متاسفانه طی سالهای اخیر، هر چقدر شعارِ توسعه گردشگری داده شد، کمتر به آن عمل شد و این ظرفیتها نیز یکی پس از دیگری به محاق فراموشی سپرده شد. رودخانهها و آببندانهای زیبای […]
سرویس اجتماعی
مازندران، دارای ظرفیتهای عدیده گردشگری است که اگر به آنها توجه شود، میتواند اقتصادِ این استان را دگرگون کند اما متاسفانه طی سالهای اخیر، هر چقدر شعارِ توسعه گردشگری داده شد، کمتر به آن عمل شد و این ظرفیتها نیز یکی پس از دیگری به محاق فراموشی سپرده شد.
رودخانهها و آببندانهای زیبای مازندران تنها بخش بسیار کوچکی از پتانسیلهای گردشگری استان است که تقریبا میتوان گفت هیچیک از آنها دارای پیوست گردشگری نبوده است.
اواخر مهرماه امسال بود که نخستین اتوبوس تفریحی و دریایی آبهای ساحلی استان مازندران با همکاری سرمایهگذار بخش خصوصی وارد بندر نوشهر شد.
محمدتقی انزان پور، مدیرکل بنادر و دریانوردی مازندران در همین رابطه گفت که در این طرح، گردشگران وارد این اتوبوس میشوند، تفریحی در آب خواهند داشت و پذیرایی صورت میگیرد و از موهبت دریا بهرهمند میشوند.
وی با بیان اینکه از همین الان بارقه امیدی برای توسعه گردشگری دریایی در منطقه درخشیدن گرفته است، تصریح کرد: حدود یک ماه طول خواهد کشید تا این شناور به آنچه که مدنظر هست از نظر رنگ آمیزی و اصلاح اتاقها برسد زیرا این شناور در کیش ۱۲۰ نفره بوده و مسافر حمل میکرده است، اما ساختاری که ما برای آن نیاز داریم تعداد صندلیها vip و کمتر خواهد شد و در کنار آن رستوران هم خواهد داشت و ظرفیت حدود ۶۰ نفر مسافر نیز دارد.
گرچه توسعه گردشگری دریایی مایه خوشنودی و خرسندی است، اما متاسفانه همچنان از ظرفیتِ عظیمِ گردشگری آبی در استان غفلت صورت میگیرد.
طبق آمار رسمی در زمان حاضر از مجموع ۱۲۰ رشته رودخانه استان مازندران افزون بر ۳۰ مورد آن در شهرستانهای غرب مازندران هستند که چالوس، چشمه کیله تنکابن، هراز آمل، تجن ساری، شیررود تنکابن، سردآبرود چالوس، بابلرود و تلار در قائمشهر از شاخصترین آنها هستند که در تمام فصول سال آب دارند.
هیدروتوریسم یا گردشگری منابع آبی با تکیه بر شناسایی و برخورداری از علم بهره برداری از منابع آبی بدون لطمه زدن به محیط زیست و منابع طبیعی جایگاه خوب و پردرآمدی را در زمینه جلب مسافر و گردشگر در کشورهای دنیا به خود اختصاص داده است. تماشای ساحل دریا، رودخانهها، آبشارها، چشمهها، قناتها، سازههای آبی نظیر سدها، بندهای خاکی و استخرهای طبیعی و قایق سواری در آبهای خروشان در کره خاکی از پرطرفدارترین جاذبههای گردشگری به شمار میرود که از فعالیتهای هیدروتوریسم به شمار میرود. مازندران با داشتن تعداد رودخانههای یادشده به طول هفت هزار کیلومتر و داشتن ۱۰ سد و ۸۰۰ آب بندان یکی از برخوردارترین استانهای کشور به لحاظ ظرفیت توسعه صنعت هیدروتوریسم در حوزه رودخانهها به شمار میرود.
صاحبنظران امر معتقدند غرب مازندران در حوزه گردشگری با برخورداری ظرفیتها در حوزههای میراث طبیعی، تاریخی و دریایی و کوهستانی و رودخانههای پرآب و خروشان باید رویکردی جدید اتخاذ کند تا با بهرهبرداری از این ظرفیتها علاوه بر توسعه صنعت گردشگری، مشکلات فرارو از جمله معضل بیکاری منطقه برطرف شود.
همچنین شکوفایی ظرفیتهای صنعت هیدروتوریسم یا گردشگری آبی یا رودخانهای نیازمند بستر مناسب اجرایی است و متولیان امر باید ظرفیتهای سرمایه گذاری در این بخش را شناسایی کنند و با ایجاد مشوقهای لازم به اهداف مورد نظر دست یافت. مازندران همچنین دارای ۲ تالاب بین المللی میانکاله و فریدونکنار و چندین تالاب و آبگیر محلی چون ساهون، لپو و پلنگان، ولشت، استخرپشت، گل پل، خضر نبی، شورمست، دریوک، سراندون و بالندون، گز و کندوچال است. مازندران همچنین، افزون بر ۸۰۰ قطعه آببندان به مساحت ۱۷ هزار هکتار دارد.
۱۰۹ قطعه از آببندانهای استان آماده بهرهبرداری گردشگرانه
معاون گردشگری اداره کل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی استان مازندران در همین ارتباط میگوید: گردشگری آبی که شامل رودخانهها، آب بندانها ، تالابها و چشمههاست نسبت به گردشگری ساحلی کمهزینهتر و کمخطرتر است. مهران حسنی میافزاید: با توجه به اینکه در این استان شمالی رودخانههای متعددی وجود دارد که به ویژه بیشتر آنها در داخل شهرها میگذرند اما میتوانند محیطی مناسبی برای فراغت شهروندان و گردشگران را فراهم آوردند. وی اضافه کرد: در همین ارتباط این اداره کل در بخش آب بندانهای استان ورود کرد و شرکت آب منطقهای استان مازندران نیز از بین ۸۰۰ قطعه آب بندان موجود استان ۱۰۹ قطعه را که دارای ظرفیت گردشگری آبی هستند معرفی کرد. معاون گردشگری اداره کل میراث فرهنگی مازندران بیان کرد: البته این آب بندانها در بحث فرآیند انجام سرمایه گذاری دچال مشکل هستند توضیح اینکه برخی از آنها هیات امنایی یا شخصی
یا مشارکتی اداره میشوند که این موضوع باید
برطرف شود.
رودخانهها و آببندانهای مازندران نقشه راهی برای توسعه گردشگری ندارند
در همین پیوند، محمدرضا اورمزدی استاد رشته گردشگری در استان مازندران میگوید: رودخانهها دارای سه کارکرد شیلاتی، اقتصادی و گردشگری هستند که بحث سوم مورد نظر این گزارش است که فضاهای کنار رودخانه ارزش ویژهای به عنوان نمادهای توسعه در هر منطقه شهری یا روستایی ایجاد میکند.
اورمزدی تصریح کرد: به طور مثال در غرب مازندران رودخانه چشمه کیله تنکابن شاخص پرورش ماهیان آزاد و رودخانه شیرود ماهیان سفید را داریم که در دیگر رودخانههای غرب مازندران از جمله چالوس نیز همینطور هستند که دارای ظرفیتهای خوب گردشگری آبی هستند که نقشه راه مربوط ندارند.
این پژوهشگر حوزه گردشگری تصریح کرد: آن چیزی که در اولویت اول توسعه گردشگری آبی است باید به مبحث زیست محیطی توجه ویژهای داشته باشیم که متاسفانه کمتر به این مهم توجه شده است.
اورمزدی ادامه داد: اگر میخواهیم گردشگری رودخانهای را جدی بگیریم ابتدا نهادهای مربوط یعنی وزارت خانههای نیرو و میراث فرهنگی و سازمان محیطی زیست باید تفاهم نامه مشترک منعقد کنند تا بتوان در بحث ساختاری این مفاهیم را در سطح آزمایشی اجرایی کنیم. وی گفت: ما تا امروز چنین تفاهم نامهای را در ایران ندیدیم یعنی به صورت نظام مند و سازمان یافته تاکنون موفق نبودهایم و همچنان به صورت سنتی از این منابع آبی استفاده میشود چون ساز و کاری ایجاد نشده و بیشتر در حد یک سری ملاحظات باقی مانده است. این استاد رشته گردشگری اضافه کرد: در حالی که این رودخانهها در همه جای دنیا به ویژه در شهرها نماد توسعه هستند یعنی شهری که رودخانه در آن جریان دارد زیبایی دوچندان به آن ملاحظه میشود و جاذبههای گردشگریاش به حساب میآید و خیلی از کشورهای بزرگ نظیر فرانسه و انگلیس و چین از این ظرفیت نهایت استفاده را میبرند. اورمزدی به عنوان مثال یادآور شد: اکنون از دریاچه ولشت کلاردشت چه استفادههای گردشگری به لحاظ علمی میبریم؟ در حالی که این ظرفیت همین طوری رها شده است یا سواحل دریای خزر چه استفادههایی از آن میشود به طبع رودخانههای ما همینطور است. آیا رودخانههای ما ارزش استفاده قایقهای تفریحی را دارد یا خیر؟ یا آببندانهای مازندران که یکصد قطعه آن ثبت شد متاسفانه رها شده است. به گزارش شرکت آب منطقهای مازندران سالانه تعداد زیادی گردشگران از منابع آبی استان بازدید میکنند که نبود زیرساختها ماندگاری آنها در محل را غیر ممکن و گاها کم کرده است. بر اساس این گزارش به عنوان نمونه سالانه حدود سه میلیون گردشگر و مسافر از سد شهید رجایی مازندران بازدید میکنند اما درآمد خاصی کسب نمیشود. سد شهید رجایی در ارتفاعات کیاسر و در ۴۰ کیلومتری شهر ساری در دل جنگلهای انبوه قراردارد و حجم آب دریاچه پشت سد آن حدود ۱۶۲ میلیون مترمکعب است، امکانات رفاهی تعبیه شده در حاشیه این سد بسیار ابتدایی و تنها محدود به چند استراحتگاه است. زیر ساختهای لازم برای صنعت هیدروتوریسم به گفته مسوولان امر شامل هتل، متل، رستوران، مهمانسرا، کمپهای ورزشی و کمپهای رفاهی همچون سکوی عکاسی است که باید فراهم بشود. بنابراین برای تحقق ظرفیتهای گردشگری منابع آبی استان مازندران علاوه بر موارد یادشده از سرمایه گذاری گرفته تا حمایتهای دولتی و تسهیلات بانکی و نقشه راه، نهادهای مربوط باید هماهنگی و همراهی بین دستگاهی برای فراهم کردن امکانات و زیر ساختهای مورد نظر فراهم شود. به اعتقاد کارشناسان امر در زمان حاضر با وجود حضور مسافران زیادی از اقصی نقاط کشور هنوز بسیاری از ظرفیتهای گردشگری استان مغفول مانده است، در حالیکه حلقه مفقوده بهرهمندی بیشتر مسافران از این فضاها را میتوان با ایجاد بسترها و زیر ساختهای لازم هرچند اندک جبران کرد تا دیگر مسافران حضورشان در مازندران تنها به خاطراتی نشستن کنار ساحل دریا خلاصه نشود.
