با نگاهی گذرا به افزایش ۴ برابری این قلم هزینه نسبت به سال گذشته و همچنین افزایش ۷ برابری آن در دوسال گذشته نگرانیهای کشاورزان را متوجه خواهید شد. بر اساس بررسیهای انجام شده ظاهراً این نرخگذاری بر اساس آنالیز قیمت تمام شده پس از بحث و بررسی کارشناسی و اخذ نظرات نمایندههای کشاورزان و برنجکوبان انجام شده و همه موظف به رعایت این نرخ هستند و باید دستورالعمل آن نیز به صورت شفاف در ورودی برنجکوبی نصب شود. البته استدلال این است که با توجه به هزینههای سنگین برق، گاز و مهمتر از همه بالا رفتن دستمزد کارگران برای جابجایی گونیهای سنگین شالی که به فعالیت بسیار سخت و طاقت فرسا نیازمند است کمتر کسی متقبل چنین کاری میشود، لذا بالا رفتن کارمزد شالیکوبیها را منطقی میدانند. علاوه بر این باید به افزایش هشت برابری کود کشاورزی در سالجاری نیز اشاره کرد. هر ساله دولت نیاز کودهای شیمیایی را در قالب کودهای یارانهای از طریق شرکت خدمات حمایتی کشاورزی استانهای کشور خریداری و توسط کارگزاریها توزیع میکند اما بسیاری از کشاورزان مقدار کود یارانهای اختصاص یافته را کافی ندانسته و یا حتی برخی از کشاورزان از چرخه دریافت کود یارانهای باز میمانند و برای تامین کود مورد نیاز مجبور به تهیه آن از بازار آزاد هستند. از آنجایی که شرکتهای مختلف تولیدی، توزیع انواع کودهای شیمیایی یارانهای را بر اساس اعلام نیاز دولت یارانهای برای کشاورزی تامین میکنند، به نظر میرسد شرایط جنگی و آسیبهایی که به پتروشیمیها و واردات خورده است، تامین کودهای شیمیایی را با چالش مواجه کرد.بررسیهایی از بازار آزاد عرضه کودهای شیمیایی نشان میدهد کشاورز برای تامین کود مورد نیاز خود در بازار آزاد باید هزینهای تا ۷ برابر پرداخت نماید. عرضه کودهای شیمیایی در بازار آزاد به خصوص کوته فسفاته نشان میدهد هر کیسه ۵۰ کیلویی کود فسفات دی آمونیوم تا ۱۲ میلیون تومان و کود سوپر فسفات تریپل تا ۷ میلیون تومان خرید و فروش میشود.همچنین کود شیمیایی اوره در کیسههای ۵۰ کیلویی که قیمت یارانهای آن حدود ۶۰۰ هزار تومان است اکنون در بازار آزاد مازندران تا ۴ میلیون و پانصد هزار تومان خرید و فروش میشود.علاوه بر این هزینه کاشت برنج نیز در سال زراعی جاری چند برابر شده است. خزانهگیری مکانیزه شالی برنج درحالی مهمترین مرحله کاهش هزینه شالیکاری تا ۵۰ درصد است که طبق بررسیها مبلغ قراردادهای سال زراعی جاری برای خرید نشاء نسبت به سال گذشته، سه برابر شده است. دستمزد کارگر بومی نیز در هر روز نسبت به سال گذشته سه برابر شده، هر چند کار خیلی سختی است و باید از صبح تا غروب داخل آب و گل باشند. زنها و مردها تا زانو در گل فرو رفتهاند و نشاهای جوان برنج را با دقت در زمین مینشانند. این تصویر آشنا، هر سال در شمال کشور تکرار میشود اما همین مبلغ نیز به سختی پاسخگوی نیازهاست.بررسیهای میدانی و اظهارات شالیکاران نشان میدهد که در سال زراعی جاری کشاورزان برای شخم و شیار و آب تخت کردن چهار مرحله ای به ازای هر هکتار گاهی تا ۵۰۰ میلیون ریال دستمزد تراکتور و یا تیلر پرداخت کردند. قیمت انواع پلاستیک مواد کهنه و نو برای پوشش خزانه برنج و کرت شالیزارها نیز چند برابر شده است. بسیاری بر این باورند که قیمت برنج نیز در سال گذشته نسبت به سنوات قبل سه برابر شده است و این افزایش قیمتها طبیعی است اما همین سه برابر شدن قیمت برنج نیز پس از حداقل هفت سال رکود از سال ۱۳۹۸ که حتی در برخی سالها با کاهش قیمت و در برخی از موارد با عدم خرید برنج کشاورز نیز مواجه بودیم اتفاق افتاد. البته در سال گذشته نیز برنج از کشاورزان ۱۵۰ تا ۱۸۰ هزار تومان در سر فصل خریداری شد و افزایش قیمت برنج به کیلویی ۳۵۰ تا ۳۸۰ هزار تومان در زمانی اتفاق افتاد که برنجها از دست کشاورز خارج شده و به دست دلالان و واسطهها افتاد.
لذا اگر بر اساس افزایش قیمت نهادهای کشاورزی و هزینههای کاشت در این سالها برنج قیمت گذاری شود حداقل قیمت آن باید ۸۰۰ هزار تومان باشد اما همانطور که ذکر شد متاسفانه در همین زمانی که این مطلب نوشته میشود برنج را از کشاورز ۳۵۰ تا ۳۸۰ هزار تومان خریداری نموده و در بازار تا ۶۵۰ هزار تومان نیز بسته به شهرهای مختلف به فروش میرسد. گاهی در خبرها میخوانیم برخی از زمینهای زراعی زیر کشت خشخاش رفتهاند و یا سالهاست با تغییر کاربری زمینهای زراعی در استانهای شمالی و تبدیل آن به ساخت مسکن و ویلا مواجهایم و ضربه مهلکی به بخش کشاورزی وارد نموده که این خود گویای عدم اشتیاق کشاورزان به کشت و زراعت دارد، لذا مسئولان امر باید با اتخاذ تصمیمهای مناسب و درست، هزینههای کشاورزی را کم نموده و با حذف واسطه گری و دلالی در بازار این شریفترین و نجیبترین افراد جامعه و به فرموده امام امت خمینی کبیر (قدس سره) کشاورزان در صف اول بهشت قرار دارند و البته بخش کشاورزی را از ورشکستگی و از جهنم دنیا برهانند.
