ذخیره آب در پشت سد شهید رجایی به شدت کاهش یافته و همین امر نگرانیهای عمدهای را در بین مسوولان و مردم فراهم آورده است. عکسی که از مقایسه میزانِ ذخیره آب در پشت این سد توسط آب منطقهای مازندران در بین سالهای ۹۹ – ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ منتشر شده است، کاملا گویایِ شکل گیری […]
ذخیره آب در پشت سد شهید رجایی به شدت کاهش یافته و همین امر نگرانیهای عمدهای را در بین مسوولان و مردم فراهم آورده است.
عکسی که از مقایسه میزانِ ذخیره آب در پشت این سد توسط آب منطقهای مازندران در بین سالهای ۹۹ – ۱۴۰۰ و ۱۴۰۱ منتشر شده است، کاملا گویایِ شکل گیری یک بحران جدی در این زمینه است.
خشکسالی امسال در ۵۳ سال گذشته سابقه نداشت
مدیر بهرهبرداری و نگهداری از تاسیسات آبی و برقآبی شرکت آبمنطقهای مازندران نیز طی مصاحبهای گفت: ذخیره آب پشت سد شهید رجایی به ۱۶ درصد حجم مخزن رسیده که ۲۰ میلیون مترمکعب کمتر از مدت مشابه سال قبل است.
جواد طوسی با بیان اینکه وضعیت ذخایر آبی بهویژه در شرق مازندران و سد شهید رجایی نگرانکننده است، اظهار کرد: بر اساس آخرین دادههای ثبت شده میزان ذخیره آب در مخزن سد شهید رجایی به حدود ۲۶ میلیون متر مکعب رسیده که تقریبا حدود ۱۶ درصد حجم ۱۶۲ میلیون متر مکعبی مخزن این سد است و کاهش ۴۲ درصدی نسبت به مدت مشابه سال گذشته را نشان می دهد.
وی افزود: کاهش بارندگیها و افزایش میانگین دمای هوا سبب شده که در بسیاری از شاخصهای مربوط به منابع آبی مازندران با کاهش مواجه باشیم. در چنین شرایطی توجه به هشدارهای مربوط به مصرف آب بهویژه در بخش کشاورزی و پرهیز از کشت دوم باید بیشتر از گذشته مورد توجه قرار گیرد.
این مسئول با تأکید بر ضرورت توجه به کمآبی توسط همه مصرفکنندگان گفت: خشکسالی امسال در ۵۳ سال گذشته سابقه نداشت و متاسفانه در وضعیت مناسبی از نظر تأمین منابع آبی قرار نداریم. میانگین بارش فصل زراعی امسال در مازندران حدود ۹۵ میلیمتر بود که نسبت به دوره آماری بلندمدت کاهش ۴۲ درصدی را نشان میدهد. در ۱۰ ماه سال آبی جاری نیز ۴۹۸ میلیمتر بارندگی در مازندران داشتیم که نسبت به دوره آماری بلندمدت ۱۰ درصد کمتر است.
مدیر بهرهبرداری و نگهداری از تاسیسات آبی و برقآبی شرکت آبمنطقهای مازندران با بیان اینکه بارندگی تیر ماه مازندران حدود ۷۶ درصد کاهش یافته است، اظهار کرد: به استناد آمارهای منتشر شده توسط مرکز ملی خشکسالی هواشناسی کشور، در چهارمین ماه سال جاری، مازندران فقط هشت میلیمتر بارندگی داشت که کاهش ۷۶ درصدی نسبت به مدت مشابه دوره آماری بلندمدت و کاهش ۶۹ درصدی نسبت به مدت مشابه سال گذشته را نشان میدهد. در چنین شرایطی انتظار میرود همه اقشار به رعایت مصرف آب توجه ویژهای داشته باشند.
تبخیر در ایران سه برابر متوسط جهانی
معاون وزیر جهاد کشاورزی نیز روز گذشته اعلام کرد: متوسط بارندگی در ایران یک سوم و پتانسیل تبخیر سه برابر متوسط جهانی است.
عباسی معاون آب وخاک وزارت جهاد کشاورزی در نوشهر گفت: ایران کشوری خشک و نیمه خشک است و تنها سه استان شمالی ظرفیت بارندگی خوبی دارند.
او افزود: در همین سه استان شمالی نیز مقدار زیادی از آبهای سطحی بدون استفاده روانه دریای خزر شده و از دسترس کشاورزان خارج میشود.
معاون آب وخاک وزارت جهاد کشاورزی گفت: این وزارت خانه برای حفظ این ذخایر آبی طرح جامع ساخت و ساماندهی زیر ساختهای منابع آبی و خاکی سه استان شمالی را اجرا خواهد کرد که فعلا در مرحله مطالعاتی و طراحی قرار دارد.
دکتر عباسی گفت: این طرح شامل اجرای عملیات آب و خاکی مختلفی از جمله ساخت آببندانها، نوسازی اراضی کشاورزی، ایجاد زهکش و توسعه سامانههای نوین آبیاری است که با اجرای آن علاوه بر حفظ ذخایر آبی و ارتقای امنیت غذایی، تولید محصولات کشاورزی در سه استان شمالی نیز افزایش خواهد یافت.
فریادهایمان برای توقف دائمی ساخت سد فینسک هنوز به جایی نرسیده است
این حقایقِ تلخ در حالی بر زبانِ مسوولان جاری میشود که روز گذشته محسن زارعی نماینده مردم ساری و میاندورود نیز با انتشار ویدئویی در مجاورت سد شهید رجایی (سلیمان تنگه) از نگرانی خود در این زمینه گفت و اظهار داشت: سد شهید رجایی بیش از ۵۰ هزار هکتار از اراضی دشتی منطقه را آبیاری میکند اما امروز فقط و فقط حدود ۲۵ تا ۳۰ میلیون مترمکعب آب دارد. بخش اعظمی از آب شرب ساری هم از محل همین سد تامین میشود.
زارعی خطاب به دو وزارتخانه جهادکشاورزی و نیرو و همچنین سازمان حفاظت محیط زیست گفت: ما دو سال است که در تلاش هستیم تا سد فینسک بر روی اسپیرود که یکی از سرشاخههای اصلی تامین آب سد شهید رجایی است ساخته نشود اما متاسفانه هنوز فریادهای ما به جایی نرسیده است.
او چند هشدار و یک درخواست را نیز یادآور شد و گفت: امروز هزاران هکتار از اراضی زراعی و باغی ما در منطقه در معرض آسیب جدی خشکسالی قرار دارند چه کسی پاسخگوست؟ آقای وزیر نیرو شما نمیدانید که چه اتفاقی برای آب شرب ساری میافتد؟
آقای وزیر کشاورزی شما نمیدانید با ساختِ این سد چه بلایی بر سر کشاورزی منطقه میآید؟
او سپس گفت: من از دستگاههای اجرایی به ویژه شخص استاندار محترم درخواست دارم که کمیته بحران را تشکیل دهند و همه دستگاههای اجرایی از آب منطقهای و آب و فاضلاب گرفته تا سازمان محیط زیست و وزارت جهاد کشاورزی پای کار بیایند و با تهیه گزارشهای جداگانهای، آسیبهای ساختِ این سد را متذکر شوند.
زارعی ادامه داد: آیا شما نمیبینید همین حالا آب ذخیره شده در پشت سد تا چه اندازه نسبت به مدت مشابه سالهای قبل کاهش یافته است؟
سخن من با دستگاههای اجرایی استان این است که چرا از وزیر متبوعتان درخواست نمیکنید تا به اینجا بیاید و مشکلات و آسیبهای ساختِ سد فینسک را از نزدیک مشاهده کند؟ من همچنین از دستگاههای نظارتی مانندِ سازمان بازرسی و دستگاه قضا خواهشمندم در این مساله ورود جدی داشته باشند.
او تصریح کرد: در حال حاضر، بیشترین آبی که وارد سد شهید رجایی میشود، (با اشاره به دبیِ کمتر از یک مترمکعبی آب ورودی به سد) از ناحیه همین رودخانه اسپی رود است و اگر سد فینسک بر روی این رودخانه احداث شود عملاً شاهدِ مرگ سد شهید رجایی خواهیم بود.
نماینده مردم ساری و میاندورود همچنین افزود: ما از همه دستگاههای اجرایی مزبور انتظار داریم به طور جدی وارد میدان شده و گزارشهای مفصلی در این باره تهیه کرده و تقدیمِ وزارتخانههای متبوعشان کنند و از وزرای مربوطه دعوت کنند تا از نزدیک به رصد و پایشِ منطقه بیایند. ما هم این قول را به مردم عزیز ساری و میاندورود میدهیم که مساله را به طور جدی از طریق مجلس شورای اسلامی به ویژه کمیسیون کشاورزی تا رسیدن به سرمنزل مقصود پیگیر
خواهیم بود.
امروز دیگر تردیدی نداریم که ساختِ سدِ فینسک باید به طور دائم متوقف شود.
رییس جمهور محترم نیز فراموش نکنند که برای جلوگیری از ساختِ سدِ فینسک به مردم شریف مازندران به ویژه ساری و میاندورود قول دادند و از ایشان میخواهیم که بر روی وعده بحقی که به هم استانیهای عزیز ما دادهاند باقی بمانند.
حال نکته عجیب و دردناک ماجرا اینجاست که به رغمِ همه این مصائب که به دلیلِ سدسازیهای
بی رویه بر مردم و محیط زیست و کشاورزی استان تحمیل شده است، هنوز هم مسوولان در وزارت نیرو تحت فشار و نفوذ مافیای آب و سدسازی بر طبلِ ساخت سد در مازندران میکوبند و امروز با نهایت تاسف شاهد آن هستیم که تنها به فاصله کمتر از ۱۰ کیلومتر؛ چهار سد زارم رود، کسیلیان، لفور و برنجستانک ساخته میشوند و فریاد دلسوزان و متخصصان و فعالان محیط زیست نیز به جایی نمیرسد.
تازه این جدای از افتخار و دست افشانی است که برای ساختِ بزرگترین سد شمال کشور (هراز) وجود دارد.
گفتنی است استان مازندران دارای ۲ سد بزرگ شامل سد شهید رجایی در ساری و سد البرز در سوادکوه است.
ظرفیت اسمی سد شهید رجایی ۱۶۲ میلیون و سد البرز هم۱۴۲ میلیون متر مکعب است. این ۲ سد در مجموع حدود ۸۷ درصد مجموع ظرفیت ذخیره سازی آب استان را بر عهده دارند و۱۳ درصد بقیه هم مربوط به ۶ سد کوچک است.
در این بین سد شهید رجایی ساری که به نوعی برای کشاورزی شرق استان بسیا مهم است؛ یعنی علاوه بر آب مورد نیاز ۵۲ هزار هکتار اراضی کشاورزی پایین دست را تامین میکند، حدود ۱۵درصد آب شرب شهروندان ساروی نیز از این سد
تامین میشود.
