چند سالی است که با رواجِ کشتِ نارنگی‌های پیش رس در مازندران، فصلِ مرکبات چینی، زودتر از همیشه آغاز می‌شود.
در همین راستا مدیرعامل اتحادیه باغداران مازندران با تاکید بر پرهیز باغداران از برداشت زودهنگام مرکبات، گفت: زمان برداشت نارنگی پیش‌رس اول مهرماه اعلام شده است.
محمدرضا شعبانی اظهار کرد: با مصوبه کارگروه توسعه صادرات استانداری برداشت مرکبات اعم از انواع مختلف نارنگی به‌ویژه پیش‌رس از اول مهرماه آغاز می‌شود.
وی با بیان اینکه ۱۵ آبان‌ماه زمان برداشت پرتقال اعلام شد، افزود: سبززدایی، رنگ‌‌آوری و رنگ‌افزایی ممنوع است و متخلفان از طریق تعزیرات حکومتی جریمه و درصورت تکرار منجر به پلمب مجموعه خواهند شد.
مدیرعامل اتحادیه باغداران مازندران بیان کرد: درخواست ما از باغداران استان این است که حتما به دستورالعمل‌ها توجه کنند.
در عین حال، عباسپور سرپرست معاونت بهبود تولیدات گیاهی سازمان جهاد کشاورزی مازندران نیز روز گذشته اعلام کرد: وضعیت مرکبات استان و سلامت آن‌ها با توجه به شرایط خوب آب و هوایی امسال مناسب خواهد بود.
او افزود: شرایط ماندگاری مرکبات هم با توجه به شرایط آب و هوایی امسال مطلوب پیش بینی می‌شود.
عباسپور گفت: زمان برداشت نارنگی زودرس با توافق‌های انجام‌شده بین جهاد کشاورزی و اتاق بازرگانی از اول مهرماه امسال تعیین شد.
او با تاکید بر پرهیز از برداشت زودهنگام مرکبات، افزود: نارنگی زود رس از اول مهرماه به طور طبیعی رسیده و شیرین است و قابلیت برداشت دارد.
عباسپور با بیان اینکه برخی از باغداران میوه مرکبات را به صورت کال و ترش می‌چینند که این اقدام آنان از نظر بهداشتی و تجاری مطابق با استاندارد‌های روز جهان نیست، گفت: با برداشت به موقع میوه به طور حتم علاوه بر کاهش ضایعات، صادرات میوه‌های با کیفیت راحت‌تر انجام می‌شود.
با این حال، هم‌اکنون اگر چرخی در بازار بزنید، نارنگی‌های سبزرنگ زیادی را می‌بینید که در سینی‌ها و سبدهای بزرگی به مشتری‌ها چشمک می‌زنند.

نارنگی‌هایی با طعم نوبرانه!
نوبرانه اسمش با خودش است یعنی قبل از ورود عمده محصول به بازار و پر شدن سبد همه میوه فروشی ها، مقداری از میوه در برخی از تره بار‌های سطح شهر وجود دارد، با مشتری‌های خاص خودش، نوبرانه‌هایی که مختص مرکبات نیست و هر فصل نوبرانه خاصی را دارد، مثلا در ابتدای بهار توت فرنگی و آلوچه، در اواسطش زرد آلو، هلو و شلیل، ابتدای تابستان گلابی و سیب‌های نرسیده که به اسم فرانسوی دست به دست می‌شوند.
نوبرانه‌ها ویژگی خاص دیگری هم دارند، اگرچه گران هستند، اما کیفیت و شیرینی میوه رسیده را ندارند، فرقی نمی‌کند میوه ترش باشد مانند آلوچه و نارنگی یا شیرین باشد مثل توت فرنگی و سیب، ولی چرا این حواشی هرساله فقط بر سر مرکبات مازندران آوار می‌شود و می‌گویند نرسیده، رنگ آمیزی شده و واکس خورده؟
یکی از باغدارها می‌گوید: مسئولان استان در اخبار به باغداران گفتند که نارنگی را از اول مهر برداشت کنید، ما هم تابع قانون هستیم، اما آیا آنها مشکلات باغدار را هم دیده‌اند؟
باغدار دیگری می‌گوید اگر نارنگی روی درخت زرد شود کشاورز بدبخت می‌شود.

نارنگی
وی ادامه می‌دهد: نارنگی اگر به موقع چیده نشود سر و کله مگس مدیترانه‌ای پیدا شده و به محصول می‌زند، اگر شانس بیاوریم و مگس بیدار نشود، چون بیشتر باغ‌هایی که دیوارکشی ندارند سهم دزدان می‌شود و اگر از این دو هم به سلامت عبور کنیم باز هم ضرر است، چون بازار اواسط مهرماه از نارنگی پر می‌شود و قیمتش آنقدر پایین می‌آید که نمی‌تواند هزینه‌ها را پوشش دهد.‌
او می‌گوید: چطور مسئولان با میوه‌های نوبرانه دیگر که نارس وارد بازار می‌شوند کاری ندارند و نسخه برایش نمی‌پیچند، اما موقع برداشت نارنگی که می‌شود می‌گویند عرضه نارنگی نرسیده باعث برهم خوردن بازار و فرار مشتری می‌شود، چه کسی سلیقه مشتری را سنجیده که میوه ترش دوست دارند یا ندارند؟
دیگری به میان صحبت او می‌آید که میوه‌های نوبرانه همیشه گران‌تر از میوه‌های رسیده است و عرضه نارنگی نوبرانه هرچند شیرین نیست، اما کام باغداران را شیرین می‌کند، چون بخشی از هزینه‌ها را پوشش می‌دهد‌.
وی در پاسخ به این پرسش که مسئولان معتقدند عرضه نارنگی نارس سبب می‌شود مردم به کیفیت مرکبات مازندران بدبین شوند، جواب می‌دهد: این مردم، همان مردمی هستند که سالهاست نارنگی نوبرانه را مصرف کردند و هنوز مشتری هستند اگر مقصودشان مشتری‌های خارجی است صادرات نارنگی سبز یا رنگ آوری شده را ممنوع کنند.
کشاورز دیگری می‌گوید: هرسال اواسط مهرماه نارنگی را خودم می‌چیدم و به بازار می‌بردم، اما امسال می‌خواهم میوه‌های باغم را پیش فروش کنم، چون می‌ترسم یا مگس به نارنگی‌های زرد بزند یا قیمتش خیلی پایین بیاید.
دیگری می‌گوید: بازار در حال حاضر خالی از میوه است و مردم هم میوه نوبرانه را بهتر می‌خرند، از آن گذشته من خودم از تهران می‌آیم و تهرانی‌ها نارنگی ترش و شیرین را بیشتر می‌پسندند.
او که سردخانه‌ای را در نزدیکی باغ اجاره کرده بود گفت: از اول مهر که میوه‌ها چیده شوند چند روز در سردخانه نگهداری می‌کنم تا کمی رنگ زرد و نارنجی بگیرند و بعد به بازار وارد می‌کنم.
سال گذشته دقیقا همین نیمه‌های شهریور بود که خبر سرطان‌زا بودن نارنگی‌های نوبرانه مازندران که نارنجی شده‌اند در خبرگزاری‌ها دست به دست شد، خبری که امسال کمی ضعیف‌تر آن هم با عنوان سالم نبودن نارنگی‌های زرد و نارنجی در ذهن برخی‌ها جولان می‌داد و ما را وادار کرد بار دیگر این موضوع را بررسی کنیم.
یکی از سورتینگ‎داران می‌گوید: انبار‌ها خالی است و کارگران مشغول کار نیستند، کمتر از یک ماه دیگر قرار است اینجا پر از مرکبات شود.
درباره سبززدایی و نارنجی شدن نارنگی‌ها نیز می‌گوید: سبززدایی هیچ ربطی به رنگ کردن و واکس زدن مرکبات با مواد شیمیایی ندارد، برخی‌ها رنگ و واکس را زمانی می‌زنند که میوه کاملاً نارنجی شده و با رنگ و واکس آن را زیباتر و بازارپسند‌تر جلوه می‌دهند که ما هم مخالف آن هستیم.‌
او می‌گوید: زرد و نارنجی کردن مرکبات سبز با واکس زدن یا رنگ آوری میوه فرق دارد، برخی‌ها برای اینکه رنگ سبز نارنگی کمی زرد شود گاز اتیلن در انبار تزریق می‌کنند و گاز اتیلن هم تاییدیه سازمان غذا و دارو را دارد و بدون زیان است و برای رسیدن در بیشتر میوه‌ها استفاده می‌شود.‌
وی می‌گوید: از این گاز در بسیاری از میوه‌ها که نارس چیده می‌شوند مانند موز، انبه، خرمالو و یا حتی گوجه فرنگی استفاده می‌شود تا میوه‌هایی که نارس چیده شده‌اند به بازار برسند.
دلیل استفاده از این گاز را می‌پرسم و می‌گویم چرا میوه‌ها را رسیده نمی‌چینند که حسینی ادامه می‌دهد: بعضی از میوه‌ها به خاطر اینکه نوبرانه هستند برای تسریع در رسیدن آن‌ها در مقدار معینی گاز اتیلن نگهداری می‌شوند همچنین برخی میوه‌های دیگر امکان جابجایی و حمل و نقل آن‌ها پس از رسیدن وجود ندارد به همین خاطر آنها را کمی کال می‌چینند و زمان عرضه به بازار چند ساعت در انبار‌هایی با غلظت مشخص اتیلن نگهداری و به بازار عرضه می‌کنند.
یک کارشناس تغذیه نیز در این باره می‌گوید: گاز اتیلن از گاز‌هایی است که میوه‌های رسیده از خود متصاعد می‌کنند بنابراین شیمیایی نیست و تنها فرآیند طبیعی رسیدن میوه را تسریع می‌کنند.
او ادامه می‌دهد: گاز اتیلن از بافت میوه خارج می‌شود و در آن تجمع پیدا نمی‌کند بنابراین هیچ مشکلی برای سلامتی انسان ایجاد نمی‌کند و اصولا بسیاری از کسانی که قصد عرضه میوه به بازار را دارند خصوصا میوه‌های استوایی در جریان جابه‌جایی و انبارداری ملزم به استفاده از اتیلن هستند مانند موز و انبه…
در پرسشی که با شعبانی رییس اتحادیه باغداران مازندران مطرح می‎شود مبنی بر اینکه حالا که زمان برداشت نارنگی از اول مهر اعلام شده است تکلیف نوبرانه‌ها چه می‌شود، وی می‌گوید: در واقع، زمان اعلام شده زمان همان میوه‌های نوبرانه است که وارد بازار می‌شوند؛ زیرا نارنگی تا اول مهر نارس است و کسی اجازه چیدن آن را ندارد.
وی می‌افزاید: کسی زردآلوی سبز یا آلوچه ریز که هنوز هیچ آب و قندی ندارند را به عنوان نوبرانه وارد بازار نمی‌کند، نارنگی‌های الان هم حکم همان زردآلو‌های سبز را دارند و هنوز کال و نرسیده هستند، چون نه قندی دارند و نه آب، بنابراین اگر این میوه‌ها وارد بازار شوند لطمه بزرگی به همه مرکبات مازندران وارد می‌شود و کیفیت مرکبات زیر سوال می‌رود.
شعبانی با بیان اینکه ۳ میلیون تُن مرکبات از باغات مازندران برداشت می‌شود، گفت: پرتقال و نارنگی مانند آلوچه یا لیمو ترش نیست که تولید آنها تنها چند هزار تن باشد و خیلی زود در بازار محو شود، پرتقال و نارنگی در زمستان باید جور نبود میوه‌های دیگر را هم بکشد بنابراین اگر زود و کال چیده شوند کل مرکبات استان زیر سوال می‌رود و همه کشاورزان و سورتینگ داران متضرر می‌شوند.
رئیس اتحادیه باغداران مازندران با تاکید بر اینکه چیدن نارنگی پیش رس از اول مهرماه آزاد است و تا قبل از آن هرگونه برداشت، سبززدایی و عرضه به بازار ممنوع می‌باشد، گفت: متخلفان و کسانی که میوه‌های نرسیده را زود برداشت کنند به تعزیرات حکومتی معرفی می‌شوند و جریمه‌های سنگینی در انتظار آنها است، ما از کشاورزان خواهشمندیم در زمان مقرر اقدام به چیدن میوه کنند تا هم خودشان متضرر نشوند و هم بازار در تعادل بماند.