اداره کل حفاظت محیط زیست مازندران روز جمعه با صدور اطلاعیهای اعلام کرد که کاهش کیفیت هوای این استان در روزهای اخیر ناشی از وقوع پدیده گرد و غبار است و تاکید کرد که شهروندان این استان توصیههای بهداشتی مانند پرهیز از حضور طولانیمدت و فعالیت سنگین ورزشی در فضای باز، استفاده از ماسک، مصرف مایعات کافی و بستن درها و پنجرهها به منظور کاهش تهویه طبیعی را جدی بگیرند.
این آلودگی هوا که در سالهای اخیر بیشتر مربوط به مناطق شرقی و مرکزی مازندران بود، حالا شهرهای غربی استان را نیز در بر گرفته است. همین افزایش گستره آلودگی هوا و همچنین مشاهده این وضعیت در ماههای مختلف سبب شده که توجه به آن نیز در جامعه افزایش یابد.
در این اطلاعیه که در اختیار رسانهها قرار گرفته است، نوشته شده: «در پی کاهش کیفیت هوا طی روزهای اخیر، بررسیهای تخصصی این اداره کل بر اساس دادههای ایستگاههای سنجش کیفیت هوا، تحلیل تصاویر ماهوارهای و هماندیشی کارشناسی با ادارهکل هواشناسی استان نشان میدهد که افت کیفیت هوای استان ناشی از وقوع پدیده گرد و غبار است.»
اداره کل حفاظت محیط زیست مازندران منشاء این گرد و غبار موجود در آسمان مازندران را بر اساس مطالعات منشاءیابی کانونهای گرد و غبار که توسط ستاد ملی مقابله با گرد و غبار انجام شده، کانونهای فرسایش بادی و گرد و غبار واقع در شمال و شمالشرق کشور، از جمله پهنههای بیابانی کشورهای همسایه مانند صحرای «قرهقوم» در کشور ترکمنستان عنوان کرد و تاکید کرده که این پهنههای بیابانی مهمترین اثرگذار بر وقوع پدیده گرد و غبار در آسمان مازندران هستند.
در این اطلاعیه تاکید شده است: «شهروندان بهویژه گروههای حساس بهمنظور مراقبت از سلامت عمومی، پرهیز از حضور طولانیمدت در فضای باز، استفاده از ماسک استاندارد در صورت ضرورت خروج از منزل، بستن درها و پنجرهها و کاهش تهویه طبیعی در زمان اوج آلودگی، مصرف مایعات کافی، پرهیز از فعالیتهای شدید ورزشی در فضای باز و مراجعه به مراکز درمانی در صورت بروز علائم تنفسی را جدی بگیرند.»
نخستین بار دهم دی ماه سال ۱۳۹۶ با انتشار خبری مبنی بر آلودگی موقت هوای شهر ساری و قرار گرفتن این شهر در فهرست شهرهای آلوده کشور مشخص شد که پای آلودگی هوا به طور رسمی به مازندران هم باز شد و همان زمان از این موضوع به عنوان زنگ خطری در حوزه سلامت هوای مازندران یاد شده بود.
عوامل دیگر را هم دریابیم
اما آیا فقط باید نگرانِ بیابانِ قره قوم در ترکمنستان بود و نگرانیهای دیگری وجود ندارد؟ آیا به جز صحرای قره قوم، عوامل دیگری در تشدیدِ آلودگی هوا در مازندران دخیل نیستند؟!
وقتی که خوب دقت میکنیم و بررسیهای بیشتری انجام میدهیم، متوجه میشویم که عوامل دیگری هم هستند که باید در جای خود مورد بررسی قرار گیرند تا نقشِ آنها در تشدید وضعیت آلودگی هوا مشخص شود.
کارشناسان سازمان هواشناسی اعلام میکنند باد غالب در مازندران از سمت شمالغربی به جنوب شرقی است که آلودگیها را به سمت جنگل و کوه میبرد.
در کنار نیروگاههایی که با استفاده از سوخت مازوت هوای شهرهای شمالی را آلوده میکنند، در حوزه معادن هم آلایندههای وحشتناکی وجود دارد که باید سختگیریهای قانونی بیشتری انجام گیرد تا زندگی و سلامت مردم به چالش کشیده نشود.
مدتهاست انباشت و دپوی زباله در زمین و جنگل از یکسو و آلودگی آسمان به دلیل صنایع آلاینده و نیروگاه و حصار مناطق حفاظت شده از سوی دیگر مازندران را دستخوش مشکلات عدیدهای کرده است.
نفوذ شیرابه و دپوی زباله در دل جنگلهای هیرکانی و لب ساحل مشکل دیرینهای است که مردم استان سبز حاشیه خزر با آن دست و پنجه نرم میکنند.
از سوی دیگر وضعیت آلودگی هوا به دلیل مازوت سوزی نیروگاه نکا و بروز و ظهور ریزگردهایی که منشأ آن به آن سوی مرزهای ترکمنستان میرسد، هر روز بیشتر میشود و مازندران هم طی چند سال اخیر روزهای ناسالم زیادی داشته است.
در کنار عواملی نظیر ریزگردها، سوخت بی کیفیت مصرفی خودروها، خشک شدن تالاب میانکاله و پسروی آب دریای خزر اما به گفته کارشناسان و متخصصان امر بلندمرتبهسازی گزینه جدید و تاثیرگذار بر روند تشدید آلودگی هوا در مازندران به شمار می رود.
هوای مازندران به واسطه عواملی نظیر ریزگردها، خشک شدن تالاب ها و پسروی آب دریای خزر خوب نیست و بسیاری از روزهای در این فصل سردسال مازندرانی ها و آنانی که دلخوش تنفس هوای سالم عاری از آلودگی در این استان را داشته اند با روزهای دودآلود مواجه شدند. اکنون بنا به اظهار نظر کارشناسان و دست اندرکاران حفاظت محیط زیست یک پایِ موضوع آلودگی هوا در همین پسروی آب دریای خزر و بلند مرتبه سازی در نزدیکی سواحل دریا است.
ایستگاههای سنجش آلودگی هوا به کمک آمدند
همزمان با پیدا شدن سر و کله نخستین رگههای آلودگی هوا در استان، اداره کل حفاظت محیط زیست مازندران بر آن شد تا ایستگاههای سنجش هوا را در چند نقطه از استان برپا سازد. پنجشنبه بیستوهشتم دی ماه سال ۱۴۰۲ و همزمان با هفته هوای پاک سه پروژه ایستگاه سنجش هوا به صورت آنلاین همزمان در سه شهر نکا، چالوس و آمل با حضور معاونت نیروی انسانی وقتِ سازمان حفاظت محیطزیست کشور در میدان ۱۷ شهریور آمل راهاندازی و شروع به فعالیت کرد.
حشمتی افزود: در مازندران و شهرهای شمالی کمتر انباشت آلایندگی صنعتی وجود دارد و با همان سیستمهای ساخت ایران میتوان نتیجه موردنظر را احصا کرد. حشمتی با بیان اینکه ایستگاه سنجش آلودگی هوا بر دو مبنای استاندارد گازی و سنسورهای گازی است، عنوان کرد: برای سه ایستگاه مازندران بالغ بر ۲ میلیارد تومان هزینه شد که از مصوبات سفر ریاست جمهوری به عنوان پایش آلودگی هوای استان مازندران در نظر گرفته شده بود.
معاونت سازمان حفاظت محیطزیست کشور خاطرنشان کرد: مردم این سه شهر میتوانند با نصب اپلیکیشن از وضعیت آلودگی هوای شهرشان آگاهی یابند.
- نویسنده : مائده مطهری زاده
