گفته میشود تا سال گذشته روزانه بین ۳ تا ۶ هزار بال پرنده مهاجر در این بازار عرضه میشده است و همین امروز هم با وجودِ تعطیلیِ بازارِ پرندگان، همچنان برخی رستورانها، غذاهایی با گوشتِ پرندگان مهاجر به مشتریان خود عرضه میکنند.
ایمان ابراهیمی از حافظانِ پرندگان مهاجر میگوید: بسته شدنِ بازار پرندگان فریدونکنار، اولین قدم در بستنِ پرونده شکار پرندگان مهاجر است و اقدامات و تلاشها باید تا بستنِ بازارِ زیرزمینی و غیررسمیِ فروش پرندگان مهاجر و شکارِ غیرقانونی آنان ادامه یابد.
شاهدان عینی در فریدونکنار میگویند: بازار مدتی است که بسته شده، بسته شدن بازار اتفاق خوبیست و جلوی شکار گسترده را گرفته است اما، فروشنده و خریدار یعنی شکارچی غیرمجاز و متقاضی شکار او از همدیگر دور نیافتادهاند و حال با روش سفارشگیری این شکارها انجام میشود به عبارتی فروش شکار از حالت متمرکز در یک بازار به حالت دِلیوِری و سفارشی تبدیل شده است که این نوع شکارغیرمجاز هم کم نیست و ضررهای خود را ادامه میدهد. حالا بازار فروش پرندگان، متمرکز به بازار سیاه تبدیل شده است اما باید تاکید شود که بسته شدن بازار فریدونکنار بشدت بر کاهش شکار غیرمجاز اثر داشته است که باید از این زاویه تعطیلی این بازار را یک خبر بسیار موثر برای پاسداری از حیات وحش و محیط زیست دانست.
در واقع، این تغییرات نشاندهنده یک تغییر الگو در رفتار شکارچیان است که به روشهای پنهانتر و غیرقانونیتر روی آوردهاند.
حمید ظهرابی معاونت محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی سازمان محیط زیست در این باره میگوید: بله، این تغییر، در حقیقت مانع از شناسایی و کنترل سادهتر این معاملات غیرقانونی میشود، ولی در عین حال توانستهایم از حجم وسیعتر عرضه پرندگان در یک مکان عمومی جلوگیری کنیم؛ اما باید تأکید کنم که هرچند این تغییر شیوه عرضه خود بهطور مثبت باعث محدود شدن میزان عرضه در یک مکان خاص شده است، ولی حل ریشهای این مشکل بههیچ وجه تنها با بستن بازارهای متمرکز ممکن نیست. باید اقدامات گستردهتری برای مقابله با شکار غیرمجاز و عرضه پنهانی این پرندگان صورت گیرد. در این راستا، ما اقدامات نظارتی و برخورد قانونی را تقویت کردهایم و همچنان از همکاری سایر نهادها و دستگاهها برای مقابله با این پدیده استفاده خواهیم کرد.
ظهرابی تاکید داشت: در این راستا، نیروی یگان حفاظت محیط زیست و سایر نهادهای مرتبط با سازمان محیط زیست باید وظایف خود را بهطور جدی و مؤثر انجام دهند. بهعلاوه، در نظر داریم برای جمعآوری دامها و تورهای به کار رفته در شکار غیرمجاز، از ظرفیتهای پیشرفتهای مانند پهپادها و فناوریهای جدید استفاده خواهیم کرد. در این راستا، با وزارت دفاع و نیروهای مسلح نیز جلساتی داشتهایم تا بتوانیم از این فناوریها بهطور بهینه استفاده کنیم. ظهرابی با بیان اینکه در کنار این اقدامات، باید به این نکته نیز توجه داشته باشیم که تغییر الگوهای عرضه بهصورت دلیوری یا مغازهای، تنها مشکل را پیچیدهتر میکند و نه اینکه آن را حل کند ادامه داد: به همین دلیل، در نظر داریم که از تمامی امکانات و ابزارهای موجود برای شناسایی و کنترل این نوع از بازارهای غیرمتمرکز نیز استفاده کنیم.
وی در خصوص اینکه در راستای تغییر الگوی عرضه و شکار غیرمجاز، برنامههایی برای فرهنگسازی و تغییر رویکرد مردم نسبت به شکار غیرقانونی و ایجاد اشتغال برای شکارچیان وجود دارد؟ گفت: بله، یکی از اولویتهای ما در این زمینه، فرهنگسازی و آگاهسازی مردم در خصوص پیامدهای منفی شکار غیرمجاز است. این کار مستلزم همکاری نزدیک با جوامع محلی و نهادهای مختلف است. همچنین ما در حال توسعه برنامههایی برای اشتغالزایی در این مناطق هستیم که یکی از این راهها میتواند گردشگری طبیعی و اکوتوریسم باشد. در این راستا، وزارت میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی نیز میتواند نقش مؤثری ایفا کند. علاوه بر این، ما بهطور مستمر در حال بررسی و تدوین روشهایی هستیم که از یک سو به حفظ روشهای سنتی صید پرندگان توجه کنیم و از سوی دیگر، با شکار غیرمجاز و روشهای غیرقانونی آن مقابله کنیم. در این مسیر، باید تعادلی برقرار کنیم که هم به محیط زیست آسیب نرسد و هم حقوق مردم محلی برای استفاده از روشهای سنتی صید رعایت شود. این فرآیند نیازمند زمان و هماهنگی بیشتر است. به همین دلیل، علاوه بر برخورد قاطع با افرادی که از روشهای غیرقانونی برای شکار استفاده میکنند، باید بهطور همزمان اقداماتی را برای حمایت از مردم محلی و حفظ منابع طبیعی منطقه انجام دهیم.
دست کم ۶۰ درصد صید در آببندانها کمتر شده است چون تعداد پرندگان مهاجر کمتر از سالهای پیش است
مسعود محمدی، عضو انجمن حمایت از پرندگان مهاجر در این باره میگوید: سال دومی است که بازار فروش پرندگان مهاجر فریدونکنار جمع شده است ولی بخشی از این بازار به بازار سیاهی که در کوچه پس کوچههای فریدونکنار منتقل شده است. دست کم ۶۰ درصد صید در آببندانها کمتر شده است چون تعداد پرندگان مهاجر کمتر از سالهای پیش است. برخی از آببندانها درگیر کشت دوم برنج هستند و آب باران به درون آببندان هدایت نمیشود. در فریدونکنار که زمینها شور است، کشت دوم نمیشود و صیادان بعضا با روش «کرس» در آببندانهای دیگر مثل سرخرود یکی دو تا پرنده صید میکنند و در بازار سیاه میفروشند. صیادان و خریداران به هم اطلاع میدهند که در فلان کوچه جمع میشویم. یگان حفاظت اگر متوجه محل این بازار شود حتما برخورد میکند. البته هستند صیادانی که به دلیل ممنوعیت بازار روز فریدونکنار امسال تور پهن نکردند. معمولا این وقت از سال صیادان بخش عمدهای از صید سالانه شان را انجام میدادند ولی هنوز پرندهای نیامده است. حضور پرندگان در فریدونکنار بستگی به وجود آب دارد. دلیل ذخیره آب در آببندانهای انسانساز، شکار پرنده بوده است. دامگاههای فریدونکنار زمین شخصی است و هر صد متر متعلق به یک نفر است، صیادان با ریختن غذا پرندههای را در دامگاه جمع میکنند. اما کمکم که دامگاهها جمع شود، درون این زمینها دیگر آب نگه داشته نمیشود؛ در نتیجه اصلا پرندهای به هوای آب در این منطقه فرود نمیآید و پروژههایی مثل پرنده نگری نیز از رونق میافتد. انجمن حمایت از پرندگان مهاجر یک آببندان ۱۰هکتاری راهاندازی کرده ولی به دلیل اینکه ما در توانمان نیست که غذادهی کنیم پرندگان کمتر اینجا فرود میآیند. اگر دولت بتواند به دامگاهداران کمک کند میتوان شکار را به توسعه حفاظت و گردشگری تبدیل کرد. بسیاری از شکارچیان اعلام آمادگی کردهاند که اگر شرایط مناسب باشد حاضرند شغل صیادی را کنار بگذارند.
غیرقانونی بودن خرید و فروش پرندگان و ممنوعیت برپایی بازار را اطلاعرسانی کردیم
صمد کیانی، رئیس اداره حفاظت محیط زیست فریدونکنار نیز در این رابطه اظهار داشت: با پیگیریهای مستمر اداره کل حفاظت محیط زیست استان و اداره شهرستان فریدونکنار، تعامل با مسئولان شهرستان فریدونکنار بازار غیرقانونی عرضه و فروش پرندگان وحشی امسال هم تعطیل است. خوشبختانه تاکنون گزارشی مبنی بر خرید و فروش غیرمجاز پرندگان دریافت نکردند. طی روزهای اخیر همراه با دادستان فریدونکنار از تمام دامگاهها بازدید میدانی انجام شد و در این بازدید غیرقانونی بودن خرید و فروش پرندگان و ممنوعیت برپایی بازار را اطلاعرسانی کردیم. محیطبانان این شهرستان به طور مستمر در مدارس و مساجد مناطق پیرامونی تالاب حضور یافته و درخصوص پرندگان مهاجر برای کودکان و بزرگسالان نکات آموزشی را ارائه میکنند. ماموران یگان حفاظت محیط زیست این شهرستان به طور مداوم از رستورانها نیز بازدید میدانی انجام میدهند و ممنوعیت خرید لاشه و عرضه غذا با گوشت پرندگان مهاجر را یادآوری میکنند و در صورت مشاهده تخلف نیز پیگیری برای برخورد قانونی انجام میشود.
کشفِ ۳۸ رشته دام هوایی فقط در بیست و چهار ساعت!
در این پیوند رییس اداره نظارت بر امور حیات وحش اداره کل حفاظت محیط زیست مازندران نیز با بیان اینکه شکار هرگونه پرنده مهاجر در استان جرم محسوب میشود، گفت: فقط طی ۲۴ ساعت گذشته نیروهای یگان حفاظت محیط زیست ۳۸ رشته دام هوایی شکارچیان را در آببندان نور و زمینهای کشاورزی کمربندی نور به رویان جمع آوری کردند.
همچنین مدیرکل محیط زیست مازندران گفت: ماموران یگان حفاظت محیط زیست در پنج شهرستان بیش از ۳۰۰ رشته دام هوایی را جمع آوری کردند.
عطاالله کاویان اظهار کرد: ماموران یگان حفاظت در شهرستان فریدونکنار، نور، بابلسر، محمودآباد و جویبار بیش از ۳۰۰ رشته دام هوایی و ۲۰۰ پایه دام صید پرندگان را که به منظور شکار پرندگان گذاشته شده بود جمعآوری کردند. وی افزود: با شروع فصل سرما، پرندگان مهاجر با هدف زمستانگذرانی به استان مازندران آمدهاند و رفته رفته تا اواخر آذر زمستانگذرانی پرندگان بیشتر و تالابها نیز مملو از جمعیت پرندگان میشود. مدیرکل محیط زیست مازندران ادامه داد: با استفاده از این فرصت شکارچیان با استفاده از دام هوایی در حاشیه تالاب محمود آباد، بابلسر، نور، فریدونکنار و جویبار اقدام به شکار میکنند. کاویان با تاکید بر لزوم استفاده از فرصت گردشگری پرنده نگری خاطرنشان ساخت: ماموران یگان حفاظت محیط زیست در این مناطق رشته دام هوایی و ۲۳۴ پایه دام را کشف و ضبط کردند و پایشها در این مناطق با جدیت دنبال میشود. کوروس ربیعی افزود: با آغاز مهاجرت پرندگان، شکارچیان منطقه با برافراشتن دام هوایی پرندگان مهاجر را شکار میکنند. وی گفت: در زمان حاضر چندین گروه چهار نفره و با دستور قضایی و همکاری نیروی انتظامی شهرستان نور دامهای هوایی منطقه را جمع آوری میکنند. رییس اداره نظارت بر امور حیات وحش اداره کل حفاظت محیط زیست مازندران با اشاره به وجود بیش از ۸۰ قطعه آببندان شهرستان نور و مجاورت با تالاب سرخ رود، افزود: آببندانهای نور بیش از ۱۰۰ گونه مختلف پرندگان همچون مرغابی، غاز، قو، پلیکان، باکلان، پرستوی دریایی، سلیم، کاکایی، چنگر، اگرت، خوتکا، گیلان شاه و تلیله را در خود جای دادهاند. تالاب فریدونکنار، بینالمللی بودنش را مدیونِ پرندگان مهاجر است، همین پرندگانِ بختبرگشتهای که تعدادشان این روزها با کاهش ۶۰ تا ۷۰ درصدی روبروست و تالاب را در سوگِ میهمانانی زیبا فرو برده است!
- نویسنده : مائده مطهری زاده
