جامعه جوان، نسل بزرگسال و حتی دانشجویان ما کتاب نمیخوانند و این را همه میدانیم و همچنین خبر داریم طی چند سال اخیر، تیراژ روزنامهها نیز به معنای واقعی کلمه آب رفت و کارگران بسیاری از انتشاراتیها بیکار شدند و مراکز بزرگ چاپ و نشر روزنامه مانند «جامجم» در مرکز مازندران با بیش از ۵۰ […]
جامعه جوان، نسل بزرگسال و حتی دانشجویان ما کتاب نمیخوانند و این را همه میدانیم و همچنین خبر داریم طی چند سال اخیر، تیراژ روزنامهها نیز به معنای واقعی کلمه آب رفت و کارگران بسیاری از انتشاراتیها بیکار شدند و مراکز بزرگ چاپ و نشر روزنامه مانند «جامجم» در مرکز مازندران با بیش از ۵۰ نیروی کار مستقیم، تعطیل شدند و بدیهی است نگرانی در این حوزه، بسیار بیش از چند سطری است که در این مقدمه آمد.
دولت بهعنوان مسئول در این بخش تا امروز گامی مثبت برنداشته است و حتی طی دو تا سه سال اخیر، خود زمینهساز افزایش نجومی قیمت کاغذ را نیز فراهم کرد و شرایط را به جایی رساند که هم بسیاری از مراکز چاپ و نشر در خطر ورشکستگی افتادند و هم کتاب نیز مانند مرغ، گوشت و ماهی از «سبد خرید خانوار» پرکشید و رفت.
از دیگر سو، دولتها در بسیاری از مناطق توسعهیافته جهان، در چنین شرایطی اقدام به صدور «بُن کتاب» و بستههای کمکی فرهنگی برای برخی از افراد میکند که در این بخش هم دیدیم که نه دولت دوازدهم و نه دولت سیزدهم کاری نکردند و حتی از نرخ نجومی سود بانکی تسهیلات برخی انتشاراتیها نیز نکاستند.
بدیهی است در چنین شرایطی هم کسب و کار مراکز چاپ و نشر، به مخاطره جدی میافتد و هم بسیاری از مردم و بهویژه جامعه کتابخوان، دانشآموزان، دانشجویان و قشر فرهنگی که از نظر درآمدی، اگر زیر خط فقر هستند، در همان حوالی زیست میکنند، توان خود برای خرید کتاب و سایر محتواهای سالم و فاخر فرهنگی را از دست میدهند و به مسیرهای ناسالم مانند «فضای مجازی، برخی برنامههای ماهوارهای و وقتکُشی در کوچه و خیابان» تن میدهند و معاون وزیر فرهنگ و ارشاد و سایر نهادهای فرهنگی، گویا این معادلات «دودوتا چهارتا» را درک نمیکنند.
معاون وزیر در نشست با فعالان چاپ و نشر در مرکز مازندران، ضمن تأیید وجود مشکلات در این بخش، از مردم خواست تا کتاب بخرند تا هم از صنعت چاپ و نشر حمایت کرده باشند و هم از کتابخوانی فاصله نگرفته باشند.
سیدیاسر احمدوند معاون فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در نشست با فعالان صنعت چاپ و نشر مازندران، میزان تولید کتاب در کشور را بیش از هشت هزار میلیارد تومان ذکر و به مردم توصیه کرد: برای حمایت از کتاب و کتابخوانی باید مردم کتاب خریداری کنند. وی میزان حمایتهای دولتی و وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی برای خرید کتابهای تولیدی را سالانه ۳۰۰ میلیارد ریال ذکر کرد و گفت: حمایت اصلی از کتاب و صنعت چاپ و نشر باید توسط مصرفکننده صورت گیرد و نباید نگاه دولتی به بازاریابی کتاب داشته باشیم.
این نکته که معاون وزیر مدعی است حمایت اصلی از کتاب و صنعت چاپ و نشر باید از جانب مصرفکننده صورت گیرد حرف درستی است اما در کدام جامعه ؟
معاون وزیر چه درک و دریافتی از ایران دارد، که در کشوری که خط فقر و قیمت مایحتاج روزانه، هفتگی افزایش مییابد و بسیاری از خانوارها، توان تأمین گوشت و مرغ و میوه برای افراد تحت تکفّل خود را ندارند، از مردم توقع دارد کتاب بخرند و کتاب بخوانند و حامی صنعت چاپ و نشر کشور باشند؟
دولت سیزدهم حوزه چاپ و نشر و کتاب را نیز مانند کشاورزی، برنج، مرکبات و آب مازندران رها کرده است و به نظر میرسد طرحی برای آن ندارد و امروز در جمع فعالان این حوزه، خاطر خود را خالی میکند و از مردمی که اسیر در مشکلات متعدد روزانه و رنج معیشت هستند، میخواهد کتاب بخرند تا صنعت چاپ و نشر نجات یابد و کتابخوانی رونقی بگیرد در صورتیکه مشکل عمده این صنعت، به افزایش نرخ نجومی کاغذ و برخی اقلام وارداتی است و شهروندان عادی نیز در این زمینه کاری از پیش نمیبرند. اگر امروز میبینیم تیراژ روزنامههای استانی به یک سوم کاهش یافته است، دلیل آن در افزایش نرخ کاغذ و فیلم و زینک است و همین مشکلات در چاپ کتاب نیز مشهود است و توصیه به اقدام به خرید کتاب توسط مردم برای حل مشکل، در حقیقت نوعی اعتراف به تسلیم شدن و بیعملی محض از سوی دولت در این حوزه است.
