مائده مطهری زاده
وقتی مدیرکل حفاظت محیط زیست مازندران می‌گوید نیمی از آلاینده‌های صنایع مازندران مربوط به کشتارگاه‌های طیور است، دیگر جای هیچگونه تردیدی را در این مورد باقی نمی‌گذارد.
عطاالله کاویان در جلسه شورای گفت‌وگو دولت و بخش خصوصی مازندران با توضیح اینکه پس از گذشت چندین سال قانون الزام واحدهای کوچک و بزرگ مبنی بر نصب پایش برخط مسایل محیط زیست همچنان بسیاری از واحدهای تولیدی و صنعتی نسبت به این مقررات بی توجهی می‌کنند، اظهار کرد: نمونه بارز این بی توجهی‌ها کشتارگاه‌های طیور استان هستند. وی نسبت به درخواست تمدید پروانه فعالیت کشتارگاه‌های طیور که به سامانه پایش برخط مجهز نشدند، انتقاد کرد و گفت: طبق بررسی‌های صورت گرفته نیمی از آلاینده‌های صنایع استان مربوط به کشتارگاه‌های طیور است.
وی ادامه داد:‌ از آن جایی که فعالیت اصلی کشتارگاه‌های طیور شبانه است، پایش زیستی آنان بسیار سخت است، بنابراین الزام آنلاین شدن پایش زیست محیطی این واحدها ضروری است.
مدیر کل حفاظت محیط زیست مازندران با بیان اینکه از ۱۵ سال پیش تاکنون این واحدها فرصت اجرای پایش بر خط زیست محیطی را با کمترین سرمایه گذاری داشته‌اند، تصریح کرد: اینکه اکنون بار دیگر به این واحدها فرصت داده شود، جفا به محیط زیست شکننده استان است. کاویان با بیان اینکه سیستم تخلیه فاضلاب کشتارگاه‌های طیور مازندران مستقیم وارد رودخانه‌های استان می‌شود، گفت: توقع داریم تا همه دستگاه‌های اجرایی از اعمال قانون، سختگیری و الزام آور محیط زیست حمایت کنند.
وی با تاکید بر اینکه محیط زیست هم از نقش محوری مازندران در تامین مرغ پایتخت و استان گردشگری استان مطلع است، گفت: باید بپذیریم اجرای نصب تجهیزات برخط پایش مسایل زیست محیطی در واحدهای تولیدی و صنعتی به خصوص کشتارگاه‌های طیور استان با سرمایه‌گذاری حدود ۲۰ تا ۳۰ میلیارد ریال به نسبت اهمیت حفاظت منابع آب‌های زیرزمینی و خاک حاصلخیز استان اصلا سنگین نیست.
استاندار مازندران هم با اظهار این نکته که انعطاف پذیری در اجرای قوانین و مقررات زیست‌محیطی در فعالیت‌های تولیدی و صنعتی استان ضروری است، گفت: واحدهای تولیدی بی‌توجه به حل مقولات زیست محیطی، باید از ادامه فعالیت‌های آنان جلوگیری شود. یوسف نوری در جلسه شورای گفت‌وگوی دولت و بخش خصوصی مازندران اظهار کرد: واحدهای تولیدی و صنعتی استان اگر با تکنولوژی روز قادر به حل مسایل زیست محیطی هستند باید با نگاه حمایتی با آنان همراهی کرد.
وی ادامه داد: نظارت و پایش برخط محیط زیست مازندران بر واحدهای صنعتی و تولیدی به خصوص کشتارهای صنعتی استان ضروری است.
وی از حفاظت محیط زیست مازندران خواست تا با زمان‌بندی مناسب به صاحبان کشتارگاه‌های مازندران فرصت اجرای طرح‌های زیست محیطی را برای پایش برخط بدهد. این در حالی است که اتاق بازرگانی در جلسه بررسی مشکلات کشتارگاه‌های صنعتی طیور با محیط زیست، در تاریخ شانزدهم مهرماه امسال اعلام کرد که کشتارگاه‌های صنعتی نیازمند تعیین زمان و تأمین تسهیلات جهت راه‌اندازی سیستم پایش آنلاین هستند. در کمیته فرعی شورای گفت‌وگوی مازندران اینگونه مطرح شد که صاحبان صنعت طیور مازندران در بخش کشتارگاهی با توجه به شرایط موجود امکان نصب و راه اندازی سیستم پایش لحظه ای و مداوم(آنلاین) را بر اساس قوانین محیط زیست ندارند لذا خواستار مهلت زمانی مناسب و تأمین تسهیلات جهت راه اندازی این سیستم شدند. بر اساس بند ب ماده ۱۹۲ قانون برنامه پنجم توسعه به منظور کاهش عوامل آلوده کننده و مخرب محیط زیست، کلیه واحدهای بزرگ صنعتی و غیر صنعتی مشمول، موظفند نسبت به نمونه‌‌برداری و اندازه گیری آلودگی و تخریب زیست محیطی خود اقدام و نتیجه را در چارچوب خوداظهاری به سازمان حفاظت محیط زیست ارائه کنند. به موجب این مصوبه واحدهایی که قابلیت و ضرورت نصب و راه‌اندازی سیستم‌های پایش لحظه‌ای و مداوم (آنلاین) را دارند باید نسبت به نصب و راه‌اندازی سامانه سیستم‌های مذکور اقدام کنند. متخلفین مشمول ماده (۳۰) قانون نحوه جلوگیری از آلودگی هوا می‌شوند.
اکنون نیز در برنامه هفتم توسعه، همچنین ماده ۱۱ قانون هوای پاک و بند ۵ ابلاغ سیاست‌های کلی محیط زیست نیز بر این موضوع تاکید شده است؛ لذا محیط زیست از واحدهای طیور خواسته است که به این قوانین پایبند بوده و سیستم پایش آنلاین را نصب کنند.
بخش خصوصی نیز اعلام می‌کند که پایبند به قانون است اما شرایط اقتصادی به گونه‌ای است که در حال حاضر برای آنها مقدور نیست. به گفته مدیرعامل انجمن کشتارگاه‌های صنعتی طیور مازندران محیط زیست با دید مثبت همه کشتارگاه‌ها را رصد می‌کند، ما نیز معتقد به تبعیت از قانون هستیم و به طور کلی این حق جوامع است که از غذای سالم و مطمئن استفاده کنند و فعالیت‌هایی از این دست رصد شوند.
محمد کاوه ادامه داد: حتی اگر یک کشتارگاهی سهل انگاری داشت انجمن وارد شد تا نواقص برطرف شود. بحث پایش آنلاین قدری برای کشتارگاه‌ها سخت است به این دلیل که بین ۲ تا ۳ میلیارد تومان هزینه دارد و علاوه بر آن باید در سه شیفت(شبانه روزی) ۶ پرسنل در کنار سیستم داشته باشیم که همین در ماه ۳۰۰ تا ۴۰۰ میلیون تومان هزینه دارد و البته هزینه‌های نگهداری را باید به آن اضافه کرد. وی با بیان اینکه مرغ با قیمت تعیین شده و دستوری به دست مصرف کننده می‌رسد، گفت: روزانه ۱۵۰ تا ۲۰۰ تن مرغ باید با قیمت مصوب به میدان بهمن تهران برود و اکنون قیمت آن کیلویی ۸۲ هزار تومان است در صورتی که اخیرا کشتارگاه‌ها مرغ را ۶۶ هزار تومان خریدند و برایشان ۹۰ هزار تومان تمام می‌شود اما موظفند که در میدان بهمن ۸۰ تومان بفروشند. کاوه با عنایت به شرایط فعلی کشور که همه باید دست به دست هم بدهیم تا در کشور مشکلات کمتری داشته باشیم، افزود: از اداره کل حفاظت محیط زیست می‌خواهیم تا به ما فرصتی بدهند که بتوانیم سیستم پایش آنلاین را راه اندازی کنیم چون برای تامین هزینه جدید در کنار هزینه‌های جاری نیاز به زمان داریم و در واقع هزینه‌های ما افزایش پیدا می‌کند، از طرفی قیمت مرغ هم نباید بالا برود. وی با بیان اینکه مازندران نخستین استانی بود که به ابتکار کشتارگاه‌های آن، مرغ به صورت بسته‌بندی نیز توزیع شده و هزینه هم داشته است، گفت: نیازمند فرصت تعیین شده با تایید محیط زیست در شورای گفت‌وگو هستیم و از طرفی از سازمان جهاد کشاورزی هم درخواست داریم تا زمینه‌ای را جهت دریافت تسهیلات کم بهره برای کشتارگاه‌های مازندران فراهم کنند. نماینده شرکت شهرک‌های صنعتی مازندران نیز بیان کرد: به هر حال یک قانونی آمده و باید اجرا شود چون سیستم پایش آنلاین مشمول تصفیه خانه‌های شهرک‌های صنعتی هم می‌شود اما اکنون گرچه فرصت خریدن نیست و هزینه‌ها بالاست اما «زمان‌خریدن» هم خوب نیست و برای سالهای بعد قیمت سیستم پایش بیشتر می‌شود. وی خواستار اعطای تسهیلات کم بهره به واحدهای صنعتی برای خرید، نصب و راه اندازی سیستم پایش برخط در زمان مقرر شد. نماینده اداره کل حفاظت محیط زیست بیان کرد: در جریان مشکلات واحدهای صنعتی هستیم و با روی گشاده در خدمتیم، نشست‌های متعددی را هم با انجمن کشتارگاه‌های استان داشتیم و اگر این عزم را ببینیم که فعالان بخش خصوصی صنعت طیور به سمت نصب سیستم پایش بروند و این تلاش، باور و اراده در آنها وجود داشته باشد، حتما کمک می‌کنیم.
علی احسانی مشاور اتاق بازرگانی نیز با اشاره به مواد قانونی ارائه شده، اعلام کرد: موضوع و تأکید مهم برای واحدهایی است که قابلیت و ضرورت نصب را دارند و باید پایش برخط را راه اندازی کنند.
رئیس اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی مازندران در جمع‌بندی جلسه و با توجه به اظهارات فعالان صنعت طیور و همچنین کارشناسان محیط زیست و شهرک‌های صنعتی، گفت: شاید برای هر کشتارگاهی مقدور نباشد که سیستم پایش آنلاین را به دلیل هزینه‌هایی که دارد راه‌اندازی کند گرچه این قانون است اما این قوانین برای شرایط عادی است و اکنون ما در شرایطی هستیم که باید کار جهادی انجام داد، در شرایط تاترازی درآمدها، و قیمت‌های دستوری براساس سیاست‌های دولت قرار داریم. علی تقی پور با اشاره به تلاشی که برای حذف عوارض آب مجازی در برخی کالاها از سوی شورای گفت‌وگوی مازندران به شورای ملی رفت و این خواسته با رأی نمایندگان مجلس محقق شد، اعلام کرد که موضوع تسهیلات کم بهره به کشتارگاه‌های فاقد سیستم پایش آنلاین هم باید با همین جدیت دنبال شود و به نتیجه برسد. وی اظهار داشت: از محیط زیست انتظار داریم که به فعالان صنعت طیور زمان بدهد تا خودارزیابی داشته باشند و بتوانند در شرایط مناسب نسبت به نصب و راه اندازی سیستم پایش برخط اقدام کنند چون در شرایط فعلی نصب، هزینه نگهداری و به کارگیری نیروی جدید برای بخش خصوصی هزینه‌بر است و اگر شرکت‌ها نتوانند هزینه ها را تامین کنند روی قیمت تمام شده محصولات شرکت‌ها، و همچنین نیروی کار(بیکاری یا تعدیل نیروی انسانی) تأثیر می‌گذارد. رئیس پارلمان بخش خصوصی مازندران در پایان گفت: از محیط زیست می‌خواهیم که هم در صدور و تمدید مجوزهای صنعت طیور و هم توصیه به دولت برای تأمین اعتبارات جهت ارائه تسهیلات به واحدهای فاقد سیستم پایش آنلاین، یاری رسان بخش خصوصی باشد. مشاور حقوقی اتاق مازندران نیز معتقد است که محیط زیست خودش باید آستین همت بالا بزند و به فعالان اقتصادی کمک کند چون سلامتی جامعه مهم است و اگر یک روز هم دیر شود زمان زیادی است لذا هم با تعیین زمان مناسب و هم ایجاد بستری برای اعطای تسهیلات به واحدهای طیور، شرایطی را برای رسیدن واحدها به نقطه مطلوب فراهم آورد.