از دهه 60 که رشد جمعیت به بالاترین حد خود -حدود 30 درصد- رسیده بود تا دهه هفتاد و آغاز سیاست‌های کنترل جمعیت در دولت هاشمی رفسنجانی که در دولتهای بعدی هم ادامه پیدا کرد تا حدود ده سال قبل که کارشناسان متوجه خطر شدند و رهبری نیز چندین بار هشدار دادند و مجلس و دولت وقت اقدام به حذف طرح‌ها و برنامه‌های حمایتی برای کنترل جمعیت کردند تا امروز چند نکته تقریباً ثابت بودند و آن رشد تورم، مشکلات اقتصاد کلان، بی‌ارزش شدن پول ملی، افزایش سال به سال هزینه خانوار و همچنین بالارفتن سن ازدواج بود.

از دهه ۶۰ که رشد جمعیت به بالاترین حد خود -حدود ۳۰ درصد- رسیده بود تا دهه هفتاد و آغاز سیاست‌های کنترل جمعیت در دولت هاشمی رفسنجانی که در دولتهای بعدی هم ادامه پیدا کرد تا حدود ده سال قبل که کارشناسان متوجه خطر شدند و رهبری نیز چندین بار هشدار دادند و مجلس و دولت وقت اقدام به حذف طرح‌ها و برنامه‌های حمایتی برای کنترل جمعیت کردند تا امروز چند نکته تقریباً ثابت بودند و آن رشد تورم، مشکلات اقتصاد کلان، بی‌ارزش شدن پول ملی، افزایش سال به سال هزینه خانوار و همچنین بالارفتن سن ازدواج بود.
طی چند سال اخیر که همه مدیران و کارشناسان دریافتند که کاهش جمعیت ممکن است طی چند دهه آتی، به یک تهدید امنیتی تبدیل شود و سطح هشدارها بالا رفت و قرارگاه‌های مختلف تشکیل شد و سندهای متنوع در خصوص خانواده و فرزندآوری تنظیم و ابلاغ شد تا امروز نیز هیچ کس آن اندازه با جامعه و افکار عمومی صادق نبود که بگوید قبل از هر کاری لازم است ساطور اقتصاد و معیشت را از سر جامعه برداریم و پس از آن، شهروندان را به ازدواج و فرزندآوری توصیه کنیم.
یک جامعه‌شناس و استاد دانشگاه در همین زمینه گفت: در ایران با کاهش شدید باروری مواجه شده‌ایم، میزان باروری در دهه‌های گذشته هفت فرزند بود و از اواسط دهه ۶۰ باروری کاهش قابل توجهی یافته است.
«محمود شارع‌پور» با عنوان این‌که جمعیت‌شناسان معتقدند اگر باروری در این میزان بماند آن جامعه از نظر جمعیتی دچار مشکل می‌شود، گفت: در سال ۸۵ نرخ جمعیت در ایران به کمتر از دو فرزند رسید و در سال ۹۹ نیز نرخ باروری به ۱.۷ درصد رسید. شارع‌پور با اظهار این‌که سرعت کاهش باروری در استان‌های مختلف یک‌سان نبوده است، گفت: در حال حاضر ۱۰ درصد جمعیت کشور سالمند هستند و این میزان در مازندران و گیلان ۱۵ درصد است. شارع‌پور با عنوان این‌که بخشی از سالخوردگان ایران را زنان تشکیل می‌دهند، گفت: سالخوردگی در ایران به سمت زنانه شدن پیش می‌رود و سپردن سالمندان به خانه‌های سالمندی الگوی دیگری است و از سازندگان انتظار می‌رود، خانه‌هایی بسازند که سالمندان بتوانند در خانه خود بمانند و این مساله یکی از دغدغه‌های انبوه‌سازان در دنیا شده است. این محقق یادآور شد: در ایران به طرز عجیبی خانوار تک نفره گسترش یافته و سه میلیون خانوار در ایران تک نفره هستند و کسانی که به‌عنوان انبوه‌ساز فعالیت می‌کنند باید به این مساله توجه کنند. شارع‌پور تصریح کرد: همچنین در کشور افزایش تجرد را در حال تجربه هستیم و مطالعات نشان می‌دهد تا زمانی این دو موضوع حل نشود، انتظار ازدواج و فرزندآوری قابل حل نیست و باید سیاست‌گذاران مشکل مسکن و اشتغال را حل کند. این کارشناس حوزه جامعه‌شناسی نیز بر حل مشکل اشتغال و مسکن به‌عنوان دو پیش‌نیاز تأکید دارد اما توجه به این دو نکته مهم و محوری، جایی در اقدامات دولت‌مردان ندارد. دولت‌مردان درخصوص گشترش فزاینده آمار بیکاری، کاهش درآمد آحاد جامعه، افزایش چشمگیر هزینه‌های فرزندآوری اعم از هزینه درمان، شیرخشک که در کنار سایر هزینه‌های زندگی بر خانواده آوار می‌شود چیزی نمی‌گویند و همواره تصریح دارند که دشمن در پی تحمیل سبک زندگی غربی است و جوانان تحت تأثیر القائات دشمن، تمایلی به ازدواج ندارند. البته مسئولان با طرح چنین تحلیل‌هایی سعی دارند شانه خود را از بار مسئولیت خالی کنند تا کسی آنان را متهم نکند اما تجربه نشان داد تا امروز کارگروه‌هایی که تشکیل و سندهایی که تنظیم و ابلاغ شد و همچنین مجموعه قوانینی که مجلس مصوب کرد، دستاورد چشمگیری نداشته است و در دو استان مازندران و گیلان، وضعیت جمعیتی خوب نیست اما به این موضوع توجهی ندارند که فشار اقتصادی موجب شد بسیاری از زوج‌ها، از هم طلاق بگیرند و بدیهی است در چنین شرایطی نمی‌توان از جوانان توقع داشت ازدواج کنند و تا ۵ فرزند بیاورند و قبل از هر اقدامی، لازم است ساطور معیشت و اقتصاد را از سر جامعه بردارند.