مائده مطهری زاده

برداشت‌های غیرمجاز از بستر رودخانه‌های مازندران علیرغم همه نظارت‌ها همچنان ادامه دارد و همین امر نیز موجبِ اعتراض و نگرانی مدیرعامل آب منطقه‌ای مازندران شده است.
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای مازندران گفت: بازدارنده نبودن جریمه‌های برداشت شن و ماسه از حریم و بستر رودخانه‌ها و سواحل استان سبب شده که اقدامات انجام شده برای مقابله با این تخلف اثرگذار نباشد. حیدر داوودیان با بیان این‌که هرگونه برداشت بدون مجوز از حریم و بستر رودخانه‌ها تخلف محسوب می‌شود، اظهار کرد: نظارت بر رودخانه‌ها از سوی شرکت آب منطقه‌ای مازندران و ادارات شهرستانی این دستگاه به طور مستمر و در حد توان انجام می‌شود، اما با توجه به پرتعداد بودن رودخانه‌های مازندران و طول هفت هزار کیلومتری رودخانه‌های استان سبب شده امکان پایش و رصد دائمی و دقیق فراهم نباشد.
وی با اشاره به برداشت مجاز مصالح از رودخانه‌های مازندران افزود: در برداشت‌های مجاز که پس از انجام فرآیند قانونی و بر اساس ضرورت مجوز آن صادر می‌شود، هم پیش از ورود پیمانکار به رودخانه و آغاز عملیات برداشت و هم پس از پایان برداشت مصالح نقشه‌برداری می‌شود تا از نظر کمی نظارت بر میزان برداشت انجام شود. نقشه‌برداری نشان می‌دهد که پیمانکار چقدر برداشت کرد.
مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای مازندران خاطرنشان کرد: برداشت قانونی مصالح از نظر کیفی هم توسط همکاران ما در شهرستان‌ها پایش می‌شود. البته ممکن است در برخی موارد سهل‌انگاری‌هایی هم صورت بگیرد که مواردی از این دست نیز مشاهده شد و با آن بخورد لازم انجام شد.
داوودیان مهم‌ترین چالش رودخانه‌های استان را برداشت‌های غیرمجاز عنوان کرد و گفت: در برخی نقاط استان برداشت‌های غیر مجاز آسیب‌های زیادی به رودخانه‌ها وارد کرده است که در حد توان تلاش کردیم پیشگیری کنیم. اما این مساله موضوعی چندبعدی است و نمی‌توان یک‌سویه به آن نگاه کرد.
وی افزود: موارد متعددی داشتیم که در رودخانه ماشین‌آلات متخلفان را توقیف کردیم و پرونده به مراجع قضایی فرستاده شد. اما جریمه‌ای که برای این افراد در نظر گرفته می‌شود بازدارنده نیست و باز هم شاهد اقدام به برداشت غیرمجاز توسط همان افراد هستیم. مدیرعامل شرکت آب منطقه‌ای مازندران تصریح کرد: بیشترین آسیب ما در رودخانه‌های استان به برداشت‌کنندگان غیرمجاز ارتباط دارد. ما تلاش می‌کنیم در حوزه نظارت پویاتر اقدام کنیم. اما این معضل باید با کمک رسانه‌ها برای فرهنگسازی و دستگاه‌های مرتبط برای تعیین اقدامات بازدارنده برطرف شود و شرکت آب منطقه‌ای مازندران به تنهایی نمی‌تواند در این حوزه اثرگذار باشد.
داوودیان خاطرنشان کرد: انتظار و درخواست ما از شهروندان سراسر استان این است که با ارائه گزارش‌های تخلفاتی از این دست در حفاظت از منابع آبی استان سهیم شوند. سامانه دریافت پیامک به شماره ۳۰۰۰۷۹۱۰۰ و تلفن گویای ۱۸۲۱ متعلق به شرکت آب منطقه‌ای مازندران همواره آماده دریافت گزارش‌های مردمی از تخلفات مرتبط با منابع آب است. برداشت غیرمجاز شن و ماسه به ویژه در غرب مازندران به واسطه تعداد زیاد رودخانه‌ها، انباشت مصالح در بستر آنها و تقاضای زیاد در بخش‌های عمرانی به وفور دیده می‌شود و بالا بودن قیمت مصالح باعث شده تا بسیاری از افراد به این کار روی آورند و از این طریق امرار معاش می‌کنند.
از طرفی این برداشت توسط صاحبان کامیون داران به دلیل نزدیکی رودخانه‌ها با مراکز تخلیه، کاهش هزینه حمل و نقل، مرغوبیت این شن و ماسه نسبت به ماسه‌های کوهی سبب شده تا برخی افراد سودجو نسبت به برداشت بی رویه از بستر رودخانه‌ها اقدام کنند. بسیاری از کارشناسان این بخش معتقدند که برداشت غیر اصولی شن و ماسه در رودخانه‌های منطقه باعث فرسایش و گود افتادگی بستر، ناپایداری و ریزش کناره‏‌ها و تغییر بستر رودخانه می‏‌شود.
آنها بر این باورند که نتیجه برداشت شن و ماسه از بستر و کناره‏های آن، با به هم خوردگی و فرسایش در پروفیل طولی رودخانه، عمیق‌تر شدن بستر رودخانه و انتقال پدیده ژرف‏شدگی به بالادست همراه خواهد بود.
شاید برخی افراد دلیل ورود به این عرصه را شرایط اقتصادی و بیکاری و نبود شغل مناسب عنوان می‌کنند اما همین مسئله می‌تواند باعث تضعیف قانون و در نتیجه رواج بی قانونی در جامعه شود و هر کسی به خود اجازه دهد تا برای تامین معاش خود دست به هر کاری بزند. یک شهروند در این باره گفت: در رودخانه‌های منطقه انباشت شن و ماسه بسیار زیاد است که بخشی از آنها توسط پیمانکارانی که در رودخانه‌ها مشغول هستند برداشت می‌شود و بخش دیگری نیز به صورت غیر قانونی برداشت می‌شود.
وی افزود: در گذشته افرادی که اقدام به برداشت غیرقانونی مصالح از رودخانه‌ها می‌کردند، تاریکی شب را بهترین زمان برای این کار می