در بسیاری از کشورها و حتی در بسیاری از استانها، قدرت و تشخیص مدیران، با «نظر کارشناسی افراد صاحبنظر» محدود میشود به عبارت روشن، هیچ مدیری اجازه ندارد به خودمحوری تکیه کند و نگاه کارشناسی در حوزههای مختلف را معطل و رها کند و تنها به تشخیص خود عمل کند. در استان مازندران اما اینگونه […]
در بسیاری از کشورها و حتی در بسیاری از استانها، قدرت و تشخیص مدیران، با «نظر کارشناسی افراد صاحبنظر» محدود میشود به عبارت روشن، هیچ مدیری اجازه ندارد به خودمحوری تکیه کند و نگاه کارشناسی در حوزههای مختلف را معطل و رها کند و تنها به تشخیص خود عمل کند.
در استان مازندران اما اینگونه نیست و نگاه و تشخیص مدیران، بر هر نگاه تخصصی و کارشناسی، مقدم است. مدیران شهری و استانی، خود را «دائر مدارِ همه چیز» میدانند و کارشناسان هم چون از این موضوع آگاهی دارند، سراغ مدیران نمیروند و مدیران هم از این موضوع استقبال میکنند.
یکی از مصادیق این رویکرد این است که مدیران شهر و استان هر هفته به بازدید از کارخانه زبالهسوز در ساری و نوشهر میروند و وعده افتتاح آن را ظرف چندماه آینده میدهند، در حالی که کارشناسان، با افتتاح آن مخالفند و این اقدام را گامی در جهت نابودی طبیعت، آسیب به سلامت و آلودگی منابع آب و خاک استان معذفی میکنند.
نظر کارشناسان محیطزیست و فعالان حوزه زباله این است که دفن و سوزاندن زباله، در اقلیم شکنندهای مانند مازندران، خیانت است و نه افزودن «لندفیل» و نه «زبالهسوز ساری و نوشهر» ابتکار خردمندانهای برای مدیریت پسماند نیست.
این کارشناسان همچنین برای مدیریت پسماند، پیشنهاد «تفکیک از مبدأ» را دادند، کاری که در همه دنیا انجام میشود اما نیاز به مدتی کار فرهنگی دارد ولی گویا گوش مدیران در استان مازندران، نه درکی از موضوع تفکیک زباله از مبدأ دارند و نه حوصله یکسال کار فرهنگی که لازم است تا این نگرش را به داخل منازل همه شهروندان بکشانند.
مدیران در حالی تشخیص خود را ملاک حقیقت میدانند و بدون توجه به نگاه کارشناسی، هر روز ادعای دفن بهداشتی و زبالهسوز میکنند که یکی از معضلات جدی استان، به موضوع پسماند و آلودگی ناشی از دپو و دفن زباله مربوط است.
اصرار مدیران بر این رویه نادرست در شرایطی است که روز گذشته یک دکترای علوم محیطزیست و استاد دانشگاه با بیان اینکه وضعیت پسماند در مازندران از مرحله بحران گذشت و وارد خطر و فاجعه شده است، گفت: مازندران بزرگترین تولیدکننده زباله است.
شبنم دلفان آذری با بیان اینکه کشور ایران رتبه ششم آلایندگی را در دنیا داراست، افزود: شوربختانه در تولید سرانه پسماند نسبت به دنیا در حدود ۱.۸ برابر بیشتر و در تولید پسماندهای عفونی حدود دو برابر بیشتر در تولید زباله عادی است که این فرهنگ اساساً باید با برنامهریزی و آموزش باید تحت کنترل و کاهش قرار بگیرد.
وی افزود: سهم مازندران بهعنوان یکی از بزرگترین استانهای کشور، در تولید زباله بسیار پررنگ است و به دلیل شرایط جغرافیایی، اقلیمی، نزدیکی به دریا و جنگلها، شرایط را برای حضور مسافران و توریستها افزایش داده و متأسفانه استان را به بزرگترین تولیدکننده زباله در کشور بهصورت روزانه در آورده است.
وی ادامه داد: یعنی در حالت عادی استان مازندران، حدود ۳۵۰۰-۴۰۰۰ تن در روز تولید زباله دارد که در فصول توریستی این مقدار حتی به هفت هزار تن هم میرسد و در حال حاضر بحران زبالهها در استانهای شمال کشور و مخصوصاً مازندران که حدود ۲۷ نقطه جنگلی را برای دفن پسماند در نظر گرفتهاند، از مرحله بحران گذشته و وارد مرحله خطر و فاجعه شده است و این امر به شدت به اکوسیستم زیبا و غنی جنگلی، دریا، رودخانه و منابع آبهای زیر زمینی و جاری آسیب زده و آلودگی فراوان هم برای جانوران، پرندگان، آبزیان ایجاد کرده است.
دلفان آذری تصریح کرد: شیرابه نیز سیکلوار وارد چرخه سلامت انسان میشود که زمینهساز بروز بسیاری از بیماریها میشود و وضعیت آلودگی دریای خزر که سالهاست محققان کشور در حال هشدار دادن هستند و الان مانند سایر اکوسیستمهای استان به مرحله بحرانی خود رسید.
این محقق بینالمللی حوزه محیطزیست و دکترای مدلسازی و ارائه سناریوهای مختلف تغییرات اقلیمی یادآور شد: از طرفی با وجود بحران در حال حاضر پسماندهای کشور و شیرابههای موجود، عدم وجود زمین کافی در خطه شمال و مازندران، نوع و تایپ زبالههای شمال کشور شرایط را بسیار بحرانیتر کرده است و با وجود زبالهسوز به عنوان راهکار برای مدیریت زبالههای شمال به دلایل علمی و کارشناسی و فنی بسیار مخالف هستم چرا که تجربه ثابت کرده است و به عنوان مثال، زبالهسوز نوشهر در این زمینه موفق عمل نکرده و وجود شیرابهها به داخل رودخانه و دریا، و خروج گازهای گلخانه و آلاینده از زبالهسوزها نه تنها کمکی به حل بحران نمیکند بلکه به شدت آن هم دامن میزند.
مشاور ارشد زیست محیطی تاکید کرد: زبالههای شمال کشور باید به صورت کاملاً اصولی، تخصصی، حرفهای مدیریت شوند تا بتوان هم اکوسیستم آبی، خاک، هوا و دریا و محیطزیست و سلامت انسان را نجات دهیم.
اگر نظر کارشناسان را با عمل مدیران با هم مقایسه کنیم و اگر بدانیم که مدیران از هر فرصتی بهره میبرند تا اعتبار زبالهسوز در مرکز مازندران را افزایش دهند و این کارخانه اقلیمسوز را هرچه زودتر افتتاح کنند و حتی به این فکر افتادند که از دیگر استانها رباله وارد کنند تا بسوزانند و پول آن را بگیرند، متوجه خواهیم شد تا چه اندازه این مدیران، با نگاه کارشناسی در این بخش بیگانه هستند و جای تأسف است بگوییم در همه مسائل مربوط به اقتصاد و صنعت نیز وضعیت به همین گونه است، کارشناسان این بخش به گونهای میاندیشند که مدیران اساساً آنان را درک نمیکنند و نتیجه درجا زدن استان در همه حوزهها همین است که مدیران راه خود را میروند اما نگاه و نظر کارشناسی، داد خود را میزند اما گوش مدیران بدهکار آنان نیست.
