مائده مطهری زاده

یکی از حقوق حداقلی درمانی- بهداشتی حق بر دسترسی به آب آشامیدنی سالم است؛ یعنی اینکه افراد به طور مستمر دسترسی کافی به آب سالم برای مصارف شخصی و خانگی داشته باشند و به لحاظ فیزیکی و اقتصادی این دسترسی وجود داشته و تبعیض آمیز نباشد و اطلاعات مربوط به آب سالم در اختیار همگان قرار گیرد.
مطابق قطعنامه شماره ۲۹۲/۶۴ آگوست ۲۰۱۰ مجمع عمومی سازمان ملل متحد با عنوان «حق برآب و سیستم دفع فاضلاب بهداشتی»، دسترسی به آب آشامیدنی سالم و سیستم تخلیه فاضلاب را یکی از حقوق اساسی انسان ها اعلام کرده است.
براساس قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران نیز این وظیفه دولت است که آب شرب سالم را در اختیار آحاد مردم ایران قرار دهد. با این حال، هنوز در ایران عزیز ما روستاهایی وجود دارند که از حق برخورداری از آب شرب سالم محروم‌اند و یا به سختی به آن دسترسی دارند. در همین استان مازندران هم روستاهایی هستند که از آب شرب سالم بی بهره‌اند. یکی از عمده دلایلی که در این باره ذکر شده است، عدم وجود اعتبارات لازم برای ترمیم و نوسازی شبکه فرسوده آبرسانی است که به گفته مسوولان امر، هزینه‌های بالایی دارد. آبان ماه سال گذشته مدیرعامل شرکت آبفای مازندران با بیان اینکه از مجموع ۲۱ هزار شبکه استان حدود ۵ هزار و ۳۰۰ متر یعنی ۲۵ درصد فرسوده است، گفت: برای اصلاح فرسودگی شبکه، ۵ هزار میلیارد تومان اعتبار نیاز است. بهزاد برارزاده در نشست خبری با خبرنگاران غرب مازندران که در اداره آبفای نوشهر برگزار شد، با اشاره به تدوین کتابچه تنش آبی استان مازندران، اظهار کرد: نیاز آبی استان برای جمعیت ثابت و غیر بومی ۱۸ هزار متر در ثانیه است در حالیکه در حالت عادی به ۱۳ هزار متر می‌رسد و این میزان آب از ۳۷۳ دهنه چشمه تامین می‌شود. وی با بیان اینکه ۸۸ درصد نیاز آبی استان از سفره‌های زیرزمینی و تنها ۱۲ درصد از سدهای موجود در استان تامین می‌شود، افزود: نیاز است با تزریق اعتبارات لازم، سد انحرافی دو هزار، سه هزار، هراز، گله‌ور به اتمام برسد.

شبکه آبرسانی فرسوده با قدمت ۷۰ ساله عامل تنش آبی در رامسر
فرسودگی عمیق شبکه آبرسانی شهرستان رامسر تنها نمونه‌ای کوچک از این معضل بزرگ است.
فرماندار رامسر شهریورماه امسال با بیان اینکه، در هفته دولت ۴۰ طرح زیرساختی و عمرانی در مناطق روستایی و شهری این شهرستان با اعتبار ۹۰۰ میلیارد ریال به بهره‌برداری می‌رسد، گفت: اصلاح و بازسازی شبکه آبرسانی فرسوده با قدمتِ ۷۰ سال به عنوان عامل تنش‌های آبی در این منطقه آغاز شد.
وی در ادامه ناترازی انرژی در زمینه برق، به ویژه قطعی آب در برخی نقاط شهرستان را از ضعف‌های زیرساختی رامسر برشمرد و گفت: تعدیل این وضعیت و رسیدن به نقطه مطلوب به زمان و هزینه زیادی نیاز دارد اما مقدمات اجرای این طرح‌ها آغاز شد، در عین حال مشارکت و همراهی مردم نیز به بهبود وضعیت کمک خواهد کرد.
عشوریان شبکه آبرسانی فرسوده با قدمتِ ۷۰ سال را عامل تنش‌های آبی در رامسر دانست و اظهار کرد: انجام نشدن طرح‌های اصلاح و توسعه در سال‌های گذشته باعث شده که رامسر با چالش‌های متعددی در زمینه تامین آب کیفی مواجه شود به همین دلیل سال ۱۴۰۲ طرحِ اصلاح و توسعه شبکه آبرسانی رامسر را عملیاتی کردیم. وی با بیان اینکه بیش از ۵۰ کیلومتر شبکه آبرسانی رامسر باید اصلاح و بهسازی شود، یادآور شد: تا به امروز حدود سه کیلومتر از این طرح با هزینه ۸۰ میلیارد ریال در بلوار شهید باهنر و راهب عملیاتی شده است. به گفته وی با مشارکت آب و فاضلاب تا پایان ۱۴۰۳، ۱۰ توسعه و اصلاح ۱۵ کیلومتر دیگر این طرح نیز اجرایی می‌شود.

وضعیت نامساعد آب شرب ۱۱ روستای بابل
اکنون از بابل خبر می‌رسد که در پی خشک شدن چاه مجتمع آبرسانی کشتله بابل و غلظت بیش از حد آهن موجود در آب، بیش از ۱۲ هزار نفر از جمعیت ۱۱ روستای بابل با مشکلات فراوانی روبرو هستند.
با آنکه مسئولان و متولیان امر اعتقاد دارند که مجتمع آبرسانی کشتله فاقد بار میکروبی است اما اهالی و خانوارهای روستایی بر این عقیده‌اند که وضعیت آب منطقه کیفیت لازم را ندارد.
مدیر امور آب و فاضلاب بابل در خصوص بحران آب شرب منطقه کشتله می‌گوید: مجتمع آبرسانی کشتله از فیلتر مناسب برای تصفیه آب برخوردار است.
مهدی حسن پور تاکید کرد: مدتی قبل اقدامات اساسی برای بهبود وضعیت آب مجتمع با اعتبار قابل توجه انجام شده و اگر مردم اعلام مشکل کنند دوباره برای رفع آن اقدام خواهیم کرد.
وی یادآور شد: با اعلام بازرسان بهداشت و آزمایشات انجام شده آب مجتمع کشتله بارمیکروبی ندارد و استفاده از آن بلامانع است.
در حالی که متولیان امر اعتقاد دارند آب مجتمع کشتله فاقد بار میکروبی است اما نمایندگان مردم در روستاها وضعیت آب شرب منطقه را بحرانی اعلام می‌کنند. دهیار روستای پایین محله کشتله در

این خصوص به مهر می‌گوید: بحرانی بودن آب روستاهای کشتله، در پی خشک شدن چاه مجتمع و افت فشار آب و بی کیفیتی آن از مشکلات اهالی است.
فرامرز زمانی تصریح کرد: دو پیشنهادی که مسئولان برای رفع بحرانی بودن مسئله آب شرب داشتند یکی لایروبی چاه فعلی و یا خرید زمین نزدیک مجتمع وحفرچاه جدید بود اما هیچ کدام راهکار رفع مشکل سه هزار مشترک منطقه نبوده زیرا هردو راهکار هدر رفت اعتبار برای امری بی نتیجه است.
وی با اشاره به اینکه سه هزار مشترک بابلی در حالی حتی از آب شست وشوی سالم برخوردار نیستند که تأمین آب شرب شهرهای گروه الف از سد البرز بابل تأمین می‌شود.
زمانی با بیان اینکه تنها استفاده از آب شرب تصفیه خانه درونکلا و برخورداری از آب طرح گروه الف راهکار رفع مشکل است، گفت: انتظار داریم آب شرب سالم شهرستان بابل ابتدا برای حل مشکل مردم بابل بعد برای شهرهای دیگر مورد استفاده قرار گیرد که انتظار غیراصولی نیست.
دهیار پایین محله کشتله تصریح کرد: جواب مسئولان به تقاضای به حق سه هزار مشترک ۱۱ روستای بابل این است که منطقه گتاب باید منتظر اجرای طرح سد سجادرود برای تأمین آب شرب سالم باشد.
وی ادامه داد: این درحالی است که طرح مطالعاتی سد سجادرود برای عملیاتی شدن به بیش از ده‌ها سال زمان نیاز دارد و اعتبار لازم در صورتی که عنوان شده بود در چندسال قبل تأمین شود محقق نشد و هنوز هم در حد حرف باقی مانده است.
زمانی خاطرنشان کرد: وضعیت بحرانی مجتمع آبرسانی کشتله در مرحله‌ای است که جوابگوی مشترکان نبوده و قادر به اضافه کردن انشعاب جدید با توجه به تقاضای مکرر نیستیم.
وی با اشاره به غیرشرب بودن آب مجتمع آبرسانی کشتله تاکید کرد: غلظت بالای آهن سلامتی مردم را با خطر مواجه کرده و استفاده از آب معدنی و آب باران و چاه جایگزین آن شده است.
همچنین دهیار شوب محله بابل نیز با اشاره به اینکه نشست دهیاران با مدیر آب گتاب به نتیجه نخواهد رسید مگر اینکه اقدام اساسی برای رفع مشکل اندیشه شود گفت: در این نشست عنوان شده که از آب چاه پایین سرست بعد از نتیجه آزمایش برای مشترکان غیر روستاهای کشتله استفاده شود که به نظر می‌رسد بدون نتیجه باشد. علیرضا شوبی خاطرنشان کرد: دبی آب مجتمع آبرسانی از ۲۴ به ۱۴ کاهش یافته و استفاده از این چاه جایز نیست. وی تصریح کرد: مسئولان در حالی به دنبال حفرچاه در ۲۰۰ متری مجتمع هستند تا راه اندازی آن فرصتی برای لایروبی مجدد مجتمع آبرسانی باشد که ۱۰۰ درصد چاه جدید دوباره هم مشکل غلظت آهن داشته و هم تقریباً مشکل دبی چاه مجتمع را خواهد داشت.
وی تنها راهکار رفع بحران آبی مردم منطقه را برخورداری از آب شرب گروه الف بابل برشمرد و خاطرنشان کرد: انتظار داریم حداقل ۱۰ روز در هرماه اجازه استفاده از آب شرب سالم را به مردم دهند.

این استان باید کلان شهر ملی تلقی شود
مدیر عامل شرکت آب و فاضلاب مازندران همچنین در همایش خیرین آبرسان ضمن تقدیر از حمایت ویژه خیرین گفت: در حال حاضر آب شرب مردم استان از ۷۴۱ حلقه چاه برابر با ۸۶ درصد تامین می شود که به صورت جدی در معرض خطر سختی آب ناشی از منگنز و آهن قرار دارد.
بهزاد برار زاده با تاکید بر این که چاه های آب شرب مازندران با حفر بی رویه چاه‌های های نیمه عمیق کشاورزی در معرض کاهش دبی آب و مسایل بهداشتی مواجه است، تصریح کرد: امروز در تامین آب شرب از چاه ها با مشکلات زیادی مواجه هستیم.
وی با ذکر این نکته که اکنون فقط ۱۴ درصد آب شرب مازندران از آب سطحی و مابقی از این چاه ها تامین می‌شود، ادامه داد: جنگ با آهن و منگنز آب شرب مازندران بسیار جدی است و رفتن به سمت تامین آب شرب از آب های سطحی باید با کمک اعتبار ملی و مجمع خیرین آبرسان عملیاتی شود.
برار زاده تصریح کرد: حدود یکهزار و ۳۵۰ متر مکعب در ثانیه کمبود آب شرب مازندران وجود دارد. وی با اظهار اینکه مازندران میزبان هموطنان همه کشور است و این استان باید کلان شهر ملی تلقی شود، گفت: طبق بررسی‌های صورت گرفته، ۳۸۴ هزار متر مکعب کمبود مخزن آب شرب در استان وجود دارد. جمعیت این استان سه میلیون و ۵۰۰ هزار نفر است و زیرساخت‌ها نیز برای این جمعیت در نظر گرفته شده است در حالیکه خدماتی که داده می‌شود برای حدود ۲۰ میلیون جمعیت بومی و غیر بومی است. بنابراین باید جمعیت استان بر اساس سرشماری مسکن دیده شود. گفتنی ست از مجموع سه هزار و ۶۰۰ روستای مازندران تنها هزار و ۷۷۰ روستا تحت پوشش آبفا است و مابقی توسط شوراها و هیات امنا اداره می‌شود.