مائده مطهری زاده
سوء قصد به جانِ جنگلبانان در مازندران همچنان به قوت خود باقی‌ست و در روزهای گذشته نیز متاسفانه یک جنگلبان آملی توسط یک قاچاقچی چوب حرفه‌ای مورد ضرب و جرح قرار گرفت.
رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان آمل در این باره گفت: عصر روز جمعه، نهم شهریورماه نیروی حفاظتی این اداره حین گشت و سرکشی از جنگل‌های حوزه امام‌زاده عبدالله، سه نفر از قاچاقچیان سابقه‌دار چوب را در حال قطع درختان جنگلی مشاهده و بلافاصله از ادامه اقدام مجرمانه آنان جلوگیری کرد.
علی اصغر اسماعیل زاده افزود: قاچاقچیان چوب با مشاهده مأمور منابع طبیعی مبادرت به توهین، تهدید و حمله به وسیله سلاح سرد (قمه) و ضرب و شتم وی کرده و این جنگلبان را از ناحیه سر و گردن مصدوم کردند.
اسماعیل زاده با بیان اینکه ضاربین شناسایی شدند، ادامه داد: ضاربین از اشرار سابقه دار و قاچاقچیان حرفه‌ای چوب با پرونده‌های متعدد قضایی و تخلف از مقررات منابع طبیعی از جمله قطع و حمل سازمان یافته درختان جنگلی بوده و در جریان تیراندازی به منازل مسکونی جنگلبانان این شهرستان نیز در مظان اتهام هستند که در این خصوص پرونده در مراجع ذیصلاح اطلاعاتی و قضایی در جریان است.
رئیس اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان آمل با اشاره به اینکه پیگیری‌های لازم جهت بازداشت ضاربین از سوی دادستانی در حال انجام است، گفت: اطاله دادرسی در رسیدگی به پرونده‌های جریانی متخلفین از منابع طبیعی باعث جری‌تر شدن متخلفین شده و جرائم و مجازات‌های تعیین شده بویژه در سال‌های اخیر در مقابل درآمد نامشروع مکتسبه از تجاوز به منابع طبیعی، بازدارندگی قابل انتظار را ندارد.
اسماعیل زاده در پایان افزود: جنگلبان مصدوم بلافاصله به مرکز درمانی منتقل و در حال حاضر شرایط جسمی ایشان مساعد است.

پرونده قطور مصدومیت و مجروح شدن جنگلبانان
برآیندها نشان می دهد که پرونده جنگلبانان مصدوم به ویژه در شمال ایران سال به سال قطورتر و حادتر می شود که ادامه این روند بر نگرانی ها افزوده است.
این چالش که از سه دهه اخیر در کنار سایر تهدیدات تخریب، تصرف، آتش سوزی و قاچاق چوب بر عرصه های جنگلی کشور سایه انداخته است به تاکید کارشناسان باید ریشه این مشکلات را دریافت و درمان کرد چون حفظ این میراث طبیعی و ملی کشور در دنیای صنعتی امروز که تنفس انسان با چالش جدی مواجه شده کمتر از تامین آب و نان نیست.
بر اساس آمار موجود تاکنون علاوه بر مصدومان، ١٤٥ محیط بان و جنگلبان در کشور حین خدمت به شهادت رسیده اند. امروز کار به جایی رسیده است که جنگل داغدار انسان شده است و همچنین شرایط به گونه ای شده که چپاولگران طبیعت برای دستیابی به اهداف خود و سود بیشتر، واهمه‌ای از آسیب‌زدن حتی به محیطبانان و جنگلبانان ندارند. چقدر بیچاره است جنگل.
نکته مهم دیگر این که آیا برای حل مشکل روز افزون قاچاق چوب به مسائل اجتماعی و اقتصادی حاشیه نشینان جنگل و یا بومیان منطقه بررسی های علمی صورت گرفته است؟ آیا از جمله در استان های شمالی کارگروه برای شناسایی باندهای مافیایی اقتصادی چوب تشکیل شد؟ آیا نمی شود طرح ممنوعیت حمل گونه های جنگلی را در کشور به ویژه در استان های شمال تهیه و اجرا کرد؟ آیا نمی شود در استان های جنگلی تردد حاملان چوب را متوقف کرد؟ نتیجه نهادینه سازی فرهنگ حفاظت از منابع طبیعی چه شده است؟ چرا برنامه ریزان امر از گذشته تا امروز برای نیاز کشور چوب تدبیری اتخاذ نکرده اند؟
آیا نمی توان جلوی دستان ناپاکی که با قطع درختان انواع گونه های درختی، هندسه این اقلیم سبز ایران – شمال را برهم می زنند، گرفت؟ آیا رواست دست روی دست بگذاریم تا جنگل بیابان شود و این ریه های سرزمین نابود شوند.
امروز چشمان جنگل ها بر اثر هجوم بی امان انواع تهدید، تخریب، تصرف، قاچاق، خشکسالی ها و کم آبی ها گریان است، پس کی باید غم آن را دریابیم و برای دردهای روز افزون آن درمان و راهکاری بیابیم؟
آری! بی توجهی در نظارت و مدیریت از ادوار پیشین تا امروز سبب شد تا جنگل، بی محابا قاچاق و سال به سال بر وسعت آن کم شود که نتیجه اش را به وضوح امروز می بینیم و افسوسش را می خوریم، نکته جالب این که روزگاری جنگل بیابانی داشتیم آیا این عرصه ها اکنون در حاشیه شهرهای کویری وجود دارد؟
قاچاق سالانه هزاران تن از گونه های جنگلی در عرصه های طبیعی استان مازندران در واقع زنگ خطری که اگر جدی گرفته نشود در آینده ای نزدیک فاجعه زیست محیطی را بوجود آورده و زندگی را برای مردمانش سخت و غیر ممکن خواهد ساخت.
قدمت جنگل های شمال ایران به بیش از ۴۰ میلیون سال قبل بر می گردد و دارای ۹۰ گونه درختی و ۲۱۱ گونه درختچه ای و هزار و ۵۵۸ گونه علفی و بوته ای است. مساحت این عرصه های جنگلی در حدود یک درصد جنگل های اروپاست ولی تعداد گونه های آن ۱۶ درصد گونه های موجود در ک

ل قاره اروپاست.
جنگل های هیرکانی با گستره حدود ۱.۹ میلیون هکتار از آستارا در شمال استان گیلان آغاز می شود و تا گُلی‌ داغی در شرق استان گلستان به طول تقریبی ۸۰۰ کیلومتر و عرض ۲۰ تا ۷۰ کیلومتر پراکنش دارد بخشی کوچکی از جنگل‌های هیرکانی هم معادل ۲۰ هزار هکتار در کشور آذربایجان قرار دارد. بالا بودن قیمت عامل افزایش قاچاق چوب شماری از کارشناسان و فعالان حوزه منابع طبیعی با تاکید بر ضرورت ریشه یابی علمی مشکلات فراروی جنگل گفتند: افزایش شمار جنگلبانان مصدوم درکنار قاچاق چوب و قطع درختان توسط سودجویان که ابر نگرانی های این بخش افزوده است. آنان می گویند چرا با داشتن قانون جامع جلوگیری از قاچاق چوب این چنین قاچاقچیان به جان جنگل ها بیفتند؟ به هر حال مشکل در کجاست: مدیریت، امکانات، کمبود نیرو، نهادینه نشدن فرهنگ حفاظت و یا قوانین.

افزایش حملات به جنگلبانان در سال جاری
به گفته فرمانده یگان حفاظت سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری، آمار تعرض به جنگلبانان در حین انجام وظیفه در سال جاری نسبت به سال گذشته ۳۶ درصد افزایش داشته است.
سرهنگ علی ملکی آهنگران افزود: طی فروردین ماه سال جاری ۱۵ مورد تعرض به ماموران نیز حین انجام وظیفه داشتیم که ۳۶ درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل افزایش یافته است. یکی از دلایل آن حضور بیشتر آنان در میدان و تلاش برای اجرای قانون است.
وی درباره راهکارهای پیشگیرانه از حملات انتقام جویانه به ماموران منابع طبیعی گفت: به‌طور قطع افزایش حمایت‌های حقوقی و قضایی به‌ویژه حمایت‌های اجتماعی می‌تواند در این زمینه موثر باشد. قدم اول باید فرهنگسازی برای مردم باشد تا آنان بدانند ماموران منابع طبیعی امانتدار هستند و حفاظت از جنگل‌ها و منابع طبیعی به عنوان یک گنجینه ارزشمند بر عهده آنان است تا سالم به دست نسل‌های آینده برسد. اگر مردم به این نتیجه برسند، به‌طور قطع از ما حمایت خواهند کرد. اگر جایی شاهد تعرض و حریقی بودند، بلافاصله به ما اطلاع دهند. باید تلاش کنیم به جایی برسیم که اگر کسی درختی را قطع کرد، مردم مثل یک مجرم به او نگاه کنند و از حمایت‌های مردمی محروم شود. این بزرگ‌ترین هدفی است که به دنبال آن هستیم.
فرمانده یگان حفاظت سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری با اشاره به تلاش برای تجهیز ماموران منابع طبیعی به سلاح‌های مناسب اظهارکرد: قصد داریم نیروهای خود را با سلاح دارای بازدارندگی مناسب تجهیز کنیم و تلاش می‌کنیم به‌زودی این تجهیزات را به دست آنان برسانیم. وی درباره تغییر وضعیت نیروهای شرکتی سازمان منابع طبیعی گفت: خیلی تمایل داریم که آنان تغییر وضعیت پیدا کنند. بیشتر آنان نیروهای سالم و خوبی هستند البته برخی از آنان ممکن است شاخصه‌های لازم برای تغییر وضعیت را نداشته باشند اما برای نیروهای واجد شرایط پیگیری‌هایی را کردیم امان تغییر وضعیت‌ها در ابهام است چراکه به سازمان منابع طبیعی اختیار تبدیل وضعیت داده نشده است. اگر قانون تغییر و دولت ابلاغیه‌ای صادر کند، در این شرایط می‌توانیم در رابطه با تغییر وضعیت اقداماتی انجام دهیم .
ملکی آهنگران تاکید کرد: سیاست کلی، کوچک‌سازی دولت است و مواردی که بر خلاف سیاست‌های کلی باشد،عموما مورد موافقت قرار نمی‌گیرد.
وی در بخش دیگری از صحبت‌های خود با اشاره به عملکرد یگان حفاظت سازمان منابع طبیعی طی فروردین‌ماه سال جاری گفت: در این بازه زمانی ۴۵۹۰ تماس با دو سامانه ۱۳۹ و ۱۵۰۴ گرفته و گشت برای بررسی هر کدام از این اخبار اعزام شد. ۲۷۳۶ پرونده قضایی تشکیل شد و ۳۳۶ متخلف دستگیر شدند. این افراد جرایمی مانند زمین‌خواری و قطع درختان را مرتکب شده بودند. ۲۴۶ دستگاه خودرو و ۸۳ دستگاه تجهیزات قطع درختان مانند اره برقی نیز از آنان توقیف شد. فرمانده یگان حفاظت سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری اضافه کرد: ۵۸۲ هکتار از اراضی ملی خلع و به بیت‌المال بازگردانده و از تصرف ۴۳۷ هکتار از اراضی ملی پیشگیری شد، یعنی هنگام تصرف از اقدام متخلفان جلوگیری به عمل آمد. ۱۰۱۱ پرونده در زمینه اراضی ملی با مساحت ۱۹۷۱ هکتار به منظور جلوگیری از تخریب و تصرف اراضی تشکیل شد همچنین در جهت اجرای تبصره یک ماده ۵۵ قانون مقابله با قاچاق ۱۴ درصد تشکیل پرونده افزایش یافت اما از لحاظ مساحت ۱۲ درصد کاهش پیدا کرد.
ملکی آهنگران اضافه کرد: تخریب و تصرف منابع طبیعی ۹ درصد کاهش یافته و از نظر مساحت ۲۰ درصد کمتر شده است. در واقع با کاهش آمار تعرضات، رفع تصرف هم کمتر می‌شود. وی تاکید کرد: هرچه حضور در میدان بیشتر باشد، تعرض کمتر می‌شود و آمار جرایم مربوط به منابع طبیعی کاهش می‌یابد. وی با اشاره به اجرای احکام قضایی خلع ید اراضی گفت: خلع ید اراضی از لحاظ فقره ۱۸ درصد و از لحاظ مساحت ۳۲ درصد نسبت به مدت مشابه سال قبل کاهش یافته است البته در زمینه موضوعاتی مثل خلع ید باید فرهنگسازی بیشتر شود. فرمانده یگان حفاظت سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری اضافه کرد: به منظور مقابله با قاچاق چوب ۴۰۸ فقره پرونده تشکیل و ۵۷۶۴ اصله چوب به میزان ۶۴۷ متر مکعب کشف شده است. از لحاظ تعداد اصله ۴۴ درصد و از لحاظ مترمکعب ۴۸ درصد افزایش قاچاق چوب و زغال در فروردین سال جاری نسبت به سال گذشته داشته‌ایم. به گفته فرمانده یگان حفاظت سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری طی فروردین ماه سال جاری ۳۲ پرونده در زمینه کوره زغال غیرمجاز تشکیل و ۵۳ باب کوره زغال تخریب و جمع آوری شد علاوه بر آن ۳۰۳ پرونده چرای غیرمجاز در خصوص ۴۴ هزار و ۶۶۹ راس واحد دامی و ۹۴۰ پرونده به منظور اجرای ماده ۴۲ قانون حفاظت و بهره‌ برداری از جنگلها و مراتع در زمینه قطع درخت تشکیل شد.
ملکی آهنگران در پایان اظهار کرد: طی فروردین ماه ۴۱ فقره حریق در عرصه‌های طبیعی رخ داد و ۵۹ درصد از نظر مساحت نسبت به مدت مشابه سال قبل کاهش یافت البته بارندگی در این زمینه موثر بود.