سرویس اجتماعی
کشت گیاهان دارویی در اراضی شیبدار در مازندران چند سالی است که رونق گرفته است.
باغات دیم بر روی اراضی شیبدار از موضوعات مهمی است که به منظور تحقق امنیت غذایی و تحقق اقتصاد مقاومتی در سیاستها و اسناد بالادستی نظام جمهوری اسلامی ایران(قانون برنامه ششم توسعه) بدان تاکید شده است.
جلوگیری از فرسایش خاک و تثبیت ساختمان خاکهای منطقه، جلوگیری از تخریب مزارع و بروز خسارت در حوادث سیلابی، کنترل سیلابها و روان آبها، کنترل بارانهای نابهنگام، جلوگیری از تبخیر بیش از حد، تامین آب منابع آبی زیرزمینی، چاهها، قنوات و پیشبرد اهداف اقتصاد مقاومتی از جمله مزایای توسعه کشت در اراضی شیب دار به شمار میرود.
کشت گیاهان دارویی در ۱۳۰۰ هکتار از مزارع مازندران
خردادماه امسال بود که معاون جهاد کشاورزی مازندران گفت: یک هزار و ۳۰۰ هکتار از مزارع استان به زیر کشت گیاهان دارویی با محوریت گل محمدی و گاوزبان رفته است.
احسان عباسپور در گفتگویی توسعه گشت گیاهان دارویی را از برنامههای توسعه کشت در باغهای استان دانست و گفت: در زمان حاضر از سطح ۱۵۸ هزار هکتار باغهای استان سالانه بیش از ۳.۵ میلیون تن انواع محصولات باغی تولید میشود.
معاون جهاد کشاورزی مازندران به افزایش کشت گلخانهای و رویکرد حمایتی ویژه دولت اشاره کرد و اظهار داشت: در همین راستا طی سال گذشته ۵۰ هکتار به سطح کشت گلخانهای استان اضافه و اکنون تولیدات گلخانهای در ۵۱۰ هکتار استان قابل توجه شده است و حدود یک هزار و ۳۰۰ هکتار کشت گیاهان دارویی با محوریت گل محمدی و گل گاوزبان در مازندران انجام به مرحله اجرا رسید.
معاون بهبود تولیدات جهاد کشاورزی مازندران با بیان اینکه امسال از محل تسهیلات برای توسعه گیاهان دارویی تسهیلات برای ۱۴۸ هکتار پرداخت شده است، ادامه داد: برای هر هکتار ۱۷ میلیون تومان تسهیلات پرداخت میشود. عباسپور، راهبرد توسعه کشت گیاهان دارویی را گل محمدی، گل گاوزبان، ثعلب، موسیر و بنفشه معطر عنوان کرد. وی با بیان اینکه سال گذشته تسهیلات خوبی برای توسعه کشت گلخانهای پرداخت شده است، گفت: با توجه کم بودن زمینهای کشاورزی و مشکلات خشکسالی، جهاد کشاورزی صدور مجوز توسعه گلخانه با مقیاس کوچک زیر ۳۰۰ متر، فرصت مناسبی را برای توسعه این نوع کشت ایجاد کرده است.
صادرات ۴۰ نوع گیاه دارویی مازندران به اروپا
چند روز گذشته نیز استاندار مازندران با طرح این این نکته که با حمایت دولت سیزدهم در گسترش صنایع تبدیلی و بسته بندی در بخش فرآوردههای گیاهان دارویی ۴۰ نوع از این محصول مازندران به اروپا و دیگر کشورهای آسیایی صادر میشود، گفت: گیاهان دارویی و فرآوردههای آن میتواند اقتصاد استان را متحول کند. در ۲ سال اخیر برای رونق صادرات با توجه به حساسیتهای بهداشتی کشورهای وارد کننده، صنعت بسته بندی و تبدیلی و فرآوری گیاهان دارویی در مازندران رونق گرفته است. یکی از محصولاتی که در جهان اقبال خوبی دارد فرآوردههای گیاهان دارویی است. استان مازندران دارای یک هزار و ۳۰۰ هکتار زیر کشت گیاهان دارویی میباشد که از این میزان ۴۰۰ نوع گیاهان دارویی خودرو و پرورشی زیر کشت است. با برنامه ریزیهای دولت سیزدهم ۳۰۰ هکتار دیگر در قالب طرح توسعهای در استان مازندران ۳۰۰ هکتار دیگر به زیر کشت این گیاه دارویی خواهد رفت.
با توجه به اینکه روستا یکی از مکانهای اصلی تولید و پرورش گیاهان دارویی میباشد دولت مصمم است در قالب طرح توانمندی ۵۰۰ روستای مازندران جهت اشتغال پایدار و رونق اقتصادی کشت و پرورش گیاهان دارویی را رونق دهد.
یکی از راههای رونق کشت گیاهان دارویی فعال شدن واحدهای فراوری این محصول است. استاندار مازندران در جهت رونق صنعت بسته بندی و فرآوردههای گیاهان دارویی بازدیدی از گروه صنایع غذایی مستقر در بابلسر داشته است.
این گروه صنایع غذایی که در حوزههای مختلف صنایع غذایی فعالیت میکند یکی از شاخههای مهم فعالیت آن فرآوردههای گیاهان دارویی است. این واحد تولیدی ۴۰ نوع دمنوش را به شش کشور جهان از جمله آلمان صادر میکند که با شرکت در نمایشگاههای مختلف در اروپا مقدمات صادرات به برخی دیگر از کشورهای اروپایی در حال فراهم شدن است. همچنین کشورهایی اعم از تاجیکستان، قزاقستان، روسیه، عراق و ترکمنستان از دیگر کشورهایی هستند که فراوردههای گیاهان دارویی مازندران به این کشورها صادر میشود.
مازندران با تنوع فراوان نباتات و درختان، ذخیرهگاه بیش از ۸۰۰ نوع از انواع گیاهان دارویی است، علیرغم ظرفیتهای بیشمار این حوزه در عرصههای مختلف صنعت، تجارت، تولید، اشتغال و کارآفرینی اما تاکنون آنطور که شایسته است از این توان بالقوه استفاده نشده و گیاهان دارویی عمدتا در مسیر خام فروشی مورد بهره برداری قرار گرفتهاند. ایران رویشگاه اصلی بسیاری از گونههای دارویی با ارزش است، این گونهها در شرایط طبیعی و با بارندگی مختصر مواد موثره نسبتاً بالایی تولید میکنند که میتواند با کشت اصولی افزایش یابد و از این رهگذر تولیدات گیاهان دارویی، مصرف داخلی و صادرات آن افزایش یابد. معاون مدیریت باغبانی و مجری گیاهان دارویی سازمان جهاد کشاورزی مازندران، به اهمیت و لزوم توسعه کشت گیاهان دارویی در مازندران اشاره کرد و گفت: در جنگلها و منابع طبیعی استان، حدود ۸۰۰ گونه گیاهان دارویی متفاوت شناسایی شده است. حسین ملایی با بیان اینکه توسعه تولید گیاهان دارویی میتواند درآمد بهرهبرداران در روند تولید محصولات را افزایش دهد، اظهار کرد: استفاده از ظرفیت گیاهان دارویی استان موجب ایجاد اشتغال و توسعه اقتصادی میشود همچنین تنوع اقلیمی، وجود اراضی مستعد اعم از اراضی دشت، میان بند و ییلاقات استان بر ظرفیت تنوع گونهای و امکان کشت انواع گیاهان دارویی افزوده است. ملایی افزود: استان مازندران استعداد خوبی جهت کشت و تولید گل گاوزبان، گل محمدی، خار مریم، به لیمو، انواع گونههای خانواده نعناع و دهها نوع گیاهان دارویی شناسایی شده را دارا بوده و جهت شناساندن گیاهان دارویی استان و توجه به تولید این محصول باید اقدامات ترویجی بیش از پیش در مناطق مستعد توسعه پیدا کند.
مزایای فعالیت در حوزه تولید گیاهان دارویی
وی ادامه داد: بر اساس عواملی چون حفظ و حراست از گونههای موجود در طبیعت، گرایش به استفاده از مواد طبیعی، دارو، غذا و کاهش مصرف مواد سنتتیک با توجه به اثرات مضر آنها در دراز مدت، افزایش جمعیت و بالطبع افزایش میزان استفاده از گیاهان دارویی، وجود بازارهای بزرگ جهانی در امر تولید و بازاریابی گیاهان دارویی، مصرف رو به افزایش سالانه گیاهان دارویی در جهان و این واقعیت که حداقل بیش از ۶۰ درصد داروهای شیمیایی نیز منشاء گیاهی دارند، فرآیند تولید تا فرآوری بازاریابی و مصرف این گیاهان زمینه سازی اشتغال قشر زیادی از فارغ التحصیلان بخش کشاورزی را فراهم میآورد.
معاون مدیریت باغبانی و مجری گیاهان دارویی سازمان جهاد کشاورزی مازندران در مورد مزیت کشت گیاهان دارویی تاکید کرد: فرآهم سازی زمینه اشتغال، کمک به اقتصاد و ایجاد درآمد به ویژه برای کشاورزان و روستانشینان کم درآمد، حفظ محیط زیست و جلوگیری از آلودگیهای ناشی از صنایع مخرب و حفظ منابع آب و خاک از مزیتهای کشت گیاهان دارویی است.
ملایی ظرفیتهای استان مازندران را در زمینه تولید گیاهان دارویی اینگونه عنوان کرد: شرایط اقلیمی مناسب، وجود گونههای گیاهان دارویی خودرو و بومی(جنگلی و مرتعی) گل گاوزبان زبان، گزنه، سرخ ولیک، زولنگ، اناریجه و غیره، وجود اراضی مستعد کشت گیاهان دارویی (اراضی شیب دار) و وجود شرکتهای فعال تولید و فرآوری گیاهان دارویی از مزیتهای تولید گیاهان دارویی است.
اقدامات انجام شده در بخش گیاهان دارویی استان
وی در خصوص اقدامات انجام گرفته در بخش گیاهان دارویی استان مازندران تصریح کرد: برنامه ریزی و اجرای کشت ۵۰۰ هکتاری گل محمدی در قالب طرح اقتصاد مقاومتی در بخش دودانگه و چهار دانگه شهرستان ساری، پرداخت تسهیلات بانکی به مبلغ ۱۲ میلیارد ریال از محل تبصره ۱۸ و همچنین مبلغ ۶ هزار میلیون ریال تسهیلات کم بهره از صندوق کارآفرینی امید به متقاضیان کشت گیاهان دارویی، پرداخت مبلغ ۱۳۰۰ میلیون ریال اعتبارات یارانهای به کشاورزان جهت خرید بذر و نشا و نهال گیاهان دارویی، برنامهریزی برگزاری کلاسهای آموزشی ترویجی گیاهان دارویی در سطح بهره برداران و کارشناسان، برگزاری کمیته فنی گیاهان دارویی، تهیه نقشه راه گیاهان دارویی استان با همکاری بخشهای دانشگاهی تحقیقاتی و خصوصی، برگزاری جشنواره و نمایشگاههای گیاهان دارویی، صدور مجوز تولید نهال و نشا گیاهان دارویی بخشی از این اقدامات است. معاون مدیریت باغبانی و مجری گیاهان دارویی سازمان جهاد کشاورزی مازندران با بیان اینکه ارزش اقتصادی گیاهان دارویی استان ۱۳۵ میلیارد تومان است، افزود: تعداد گونههای کشت شده ۲۴ گونه شامل گل محمدی، گل گاوزبان، نعناع فلفلی، آویشن و به لیمو و غیره است، همچنین اشتغالزایی ۱۵۰۰ نفر به صورت مستقیم و ۱۳ هزار نفر غیرمستقیم را فرآهم آورده است. ملایی در خصوص تعداد واحدهای فرآوری گیاهان دارویی گفت: تعداد ۲۰ واحد فرآوری گل محمدی ،خشک کنی و بسته بندی گیاهان دارویی در سطح استان فعال است.
جهش تولید گیاهان دارویی در اراضی شیبدار ساری
مدیر جهاد کشاورزی ساری طی روز گذشته از تخصیص یک میلیارد و ۹۷۰ میلیون ریال اعتبار برای توسعه کشت گیاهان دارویی در باغهای دیم و اراضی شیبدار این شهرستان خبر داد.
به گزارش روابط عمومی سازمان جهاد کشاورزی مازندران، سید اسماعیل علوی با اشاره به کشت گیاهان دارویی در روستای کوات شهرستان ساری، اظهار کرد: گیاهان دارویی به عنوان ذخایر و گنجینههای ژنتیکی اجدادی میتواند بزرگترین ثروت ملی از تولیدات مهم بخش کشاورزی محسوب شود.
وی تصریح کرد: روستای کوات در منطقه چهاردانگه این شهرستان با ۳۵ هکتار اراضی کشت گیاهان دارویی از مناطق ویژه تولید این محصول است.
وی با اشاره به اینکه برای تحقق کشاورزی پایدار، کاهش هزینهها و تسهیل شرایط برای کشاورزان لازم است بخش گیاهان دارویی را مانند گندم و جو صنعتی کنیم و ورود شرکتهای دانش بنیان به این بخش را داشته باشیم، گفت: شرکت دانش بنیان نوزده گیاه گوهرچشمه خورشید در این بخش مجوزهای لازم برای توسعه و تولید گیاهان دارویی در منطقه را در اختیار دارد.
این مسوول کشاورزی ساری افزود: تاکنون ۱۲۳ هزار اصله نشا آویشن باغی، ۱۴۰ هزار اصله اسطوخودوس و ۱۱۷ هزار و ۱۰۳ نشا رزماری تحویل این شرکت شد.
علوی با اشاره به اینکه اجرای طرح جهش تولید گیاهان دارویی مورد توجه جهاد کشاورزی مازندران است، گفت: کشت گیاهان دارویی به خصوص در مناطقی که با کمبود آب کشاورزی مواجه هستند به کشاورزان و بهرهبرداران این بخش توصیه میشود. وی تصریح کرد: کشت گل محمدی نیز به عنوان یکی از اولویتهای اشتغالزایی در مناطق چهاردانگه و دودانگه مورد توجه است و تاکنون ۳۵۳ هکتار از مناطق بالادست این شهرستان به کشت گل محمدی اختصاص داده شد.
مازندران حدود ۴۰۰ هزار هکتار اراضی شیب دار دارد. جهاد کشاورزی به دلیل مشکلات خشکسالی، سرمازدگی و هزینه بالای کشت محصولاتی مانند گندم، جو و علوفه، زراعت گیاهان دارویی از جمله پرورش گل محمدی را در این اراضی به کشاورزان توصیه کرده و حمایت میکند.
