معاون وقت برق منطقه‌ای مازندران در مصاحبه‌ای به «خبرشمال» گفته بود «مازندران به دلیل تابش مایل خورشید، مکان خوبی برای نصب پنل‌های خورشیدی نیست» آن هم در شرایطی که کشوری چون سوئد که فصل سرمای طولانی دارد، بخش قابل توجهی از مصرف برق مشترکان خانگی خود را از طریق «سولار» تأمین می‌کند و آن هم با نصب پنل‌های خورشیدی بر روی سقف منازل و فضاهای مناسب محل زندگی و کسب و کار شهروندان و تزریق برق تولیدی به شبکه توزیع.
ما در «خبرشمال» بارها نوشتیم و از مدیران پرسیدیم با توجه به این‌که استان مازندران تعداد روزهای آفتابی بسیاری در سال دارد و سقف خانه‌ها نیز بهترین مکان برای نصب صفحات سولار است و همچنین با توجه به این‌که چین، تولیدکننده باکیفیت‌ترین پنل‌های انرژی خورشیدی در جهان است، چرا برق منطقه‌ای تکانی به خود نمی‌دهد و در این زمینه اقدامی حمایتی برای تشویق شهروندان برای ایجاد نیروگاه‌های کوچک‌مقیاس برق خورشیدی نمی‌کند که مدیران پاسخ روشنی به ما نمی‌دادند.
روز گذشته سرپرست معاونت هماهنگی امور عمرانی استانداری مازندران در همین زمینه گفت: با توجه به تاکید دولت و برنامه هفتم توسعه بر توسعه نیروگاه‌های خورشیدی و استفاده از انرژی‌های تجدیدپذیر، حمایت از سرمایه‌گذاران ساخت نیروگاه‌های خورشیدی در مازندران در دستور کار استانداری قرار گرفته و برای همکاری کامل با بخش خصوصی در این زمینه برنامه‌ریزی شده است.
«عبدالرضا دادبود» در حاشیه جلسه کارگروه ویژه توسعه نیروگاه‌های خورشیدی که در استانداری مازندران برگزار شد، گفت: برنامه‌ریزی برای رفع ناترازی برق و ایجاد نیروگاه‌های خورشیدی با جذب سرمایه‌گذاری‌های کلان به‌طور جدی در دستور کار قرار گرفته و با دستور استاندار کارگروه ویژه‌ای برای تسهیل و تسریع اجرای طرح‌های تولید برق از انرژی خورشیدی آغاز به کار کرده است.
وی افزود: سیاست دولت در زمینه رفع ناترازی‌های انرژی به‌ویژه ناترازی در حوزه برق، متمرکز بر ایجاد نیروگاه‌های خورشیدی است که در قانون برنامه هفتم نیز به آن اشاره شد. استان ما نیز از جمله استان‌هایی است که نسبت به سایر استان‌ها در ناترازی برق وضعیت مطلوبی ندارد و لازم است که رفع این ناترازی با حمایت از اجرای طرح‌های تولید برق از انرژی خورشیدی در مازندران انجام شود.
این مسئول تصریح کرد: از همه اشخاص حقیقی و حقوقی که علاقه‌مند به سرمایه‌گذاری در حوزه ساخت نیروگاه‌های بزرگ‌مقیاس هستند و امکان و اهلیت فنی و اقتصادی در این زمینه دارند دعوت می‌کنیم تا طرح‌های خود را به معاونت عمرانی استانداری، دفتر فنی استانداری یا شرکت برق منطقه‌ای مازندران ارائه کنند. ما متعهد هستیم که در نخستین فرصت امکانات و به ویژه فضای مناسب را در اختیار سرمایه‌گذاران قرار دهیم تا با مشارکت بخش خصوصی بتوانیم توان تولید برق از انرژی خورشیدی را در استان افزایش دهیم و به کاهش ناترازی‌های برق در استان کمک کنیم.
آنچه که معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار مازندران گفت، یک ضرورت است و اساساً ما راهی نداریم جز این‌که به سمت انرژی پاک برویم همان‌گونه که کشورهای توسعه‌یافته رفتند و هم از پرت شدن در دره ناترازی، اجتناب کردند و هم محیط‌زیست خود را نجات دادند به‌عنوان نمونه آخرین نیروگاه برق اتمی در کشور سوئد، چند سال قبل برای همیشه خاموش شد و برابر معاهده پاریس، همه کشورهای اتحادیه اروپا موظف شدند تا سال ۲۰۳۰ نیمی از برق مورد نیاز خود را از طریق خورشید تأمین کنند.
جناب دادبود باید بداند اجرای این برنامه آینده‌نگرانه در مازندران اما دو مانع بزرگ دارد. اول برق منطقه‌ای مازندران که مدیرانش بر این باور هستند که مازندران برای برق خورشیدی، اقلیم مناسبی ندارد و حمایتی هم از تولیدکنندگان به‌عمل نمی‌آورند.
دوم ماجرای تعیین دستوری قیمت برق توسط دولت و مجلس است که موجب شد تا امروز نه در مازندران و نه در کشور، کسی از سرمایه‌گذاران قدم جلو نگذارد و طرحی برای احداث نیروگاه برق خورشیدی یا بادی مهیا نکند.
اما این دو مانع نباید موجب شود طرح تولید برق از خورشید به‌عنوان تنها راه باقی‌مانده برای نجات محیط‌زیست و جبران ناترازی به حال خود رها شود.
با توجه به این‌که مازندران استانی کشاورزی است و زمین برای ایجاد مزرعه بزرگ برق خورشیدی کم است، باور ما این است که طرح نیروگاه‌های خورشیدی خانگی و کوچک مقیاس با مشارکت مردم و حمایت دولت در استان مازندران اجرایی شود.
در این طرح که در بسیاری از کشورهای اروپایی در حال اجرا است، پنل‌های خورشیدی بر روی شیروانی منازل و فضاهای مساعد در املاک شخصی، نصب می‌شود و برق تولیدی آن به شبکه توزیع تزریق می‌شود و هر منزل مسکونی به یک نیروگاه کوچک‌مقیاس برق خورشیدی تبدیل خواهد شد و مأمور برق هم در ثبت شماره مصرف برق، میزان تولید برق را هم محاسبه می‌کند و در نهایت قبض برق برای مشترک صادر می‌شود. حمایت دولت و شرکت توزیع برق آنجا ضروری می‌شود که پنل‌ها و دیگر تجهیزات تولید برق خورشیدی وارداتی -عموماً از چین- هستند و لازم است مبلغ آن به صورت اقساط بلندمدت از مشترکان دریافت شود.
وی همچنین از پرداختن به موضوع فرونشست در سندهای «کاهش خطر پذیری» و «آمادگی در حوادث‌»‌ مازندران اشاره و تصریح کرد:‌ با بررسی‌هایی که در این سندها انجام می‌شود نرخ و آمار دقیق بدست می‌آید تا پس از آن اقدمات لازم برای دستگاه‌های مسوول ارسال شود. معاون رئیس جمهور و رئیس سازمان حفاظت محیط زیست هم مدتی پیش گفته بود که فرونشست زمین یک اَبَرچالش‌ است به طوری که ٣٨٠ شهر و ٩ هزار و ٢٠٠ روستا در کشور در معرض فرونشست زمین قرار دارند، همچنین نرخ فرونشست در ١٨ استان ١٠ سانتیمتر در سال گزارش شده است.
شینا انصاری افزود: بر اساس این آمار، ١٨۵ هزار کیلومتر مربع یعنی معادل ١١ درصد از خاک کشور در معرض فرونشست قرار دارد ؛ همه نهادها باید به فرونشست به عنوان ابرچالش نگاه کنند و در کنار هم در صدد کاهش و کند شدن آهنگ آن برآییم.
فرونشست زمین (land subsidence) اصطلاحی است که اشاره به حرکت عمودی و روبه پایین سطح زمین دارد که این حرکت می‌تواند توسط فرآیندهای طبیعی و فعالیت‌های انسانی رخ دهد. فرونشست زمین ممکن است به دلیل برداشت‌های بی‌رویه از آب‌های زیرزمینی رخ دهد که باعث کاهش فشار در لایه‌های زیرزمین و نشست تدریجی آن می‌شود. از سویی دیگر استخراج معادن و منابع نفتی نیز باعث ایجاد فضاهای خالی در زیر زمین و نشست زمین می‌شود. همچنین انحلال سنگ‌های آهکی و تشکیل حفره‌های زیرزمینی نیز منجر به نشست زمین می‌شود. در اصل این عوامل اغلب با موضوع افزایش جمعیت و به تبع آن افزایش بی‌رویه بهره برداری از منابع طبیعی مرتبط است.
اما کارشناسان معتقدند که مسأله فرونشست زمین که حالا در کشور ما تبدیل به یک بحران جدی شده، بیشتر پدیده‌ای انسان‌ساز بوده و دلایل اصلی ایجاد این عارضه نیز گواه همین مسأله است. به گفته یک کارشناس زمین شناسی، کشاورزی غیراصولی، حفر چاه‌های آب متعدد، برداشت بی‌رویه آب‌های زیرزمینی، مکان‌یابی غیرکارشناسانه تاسیسات صنعتی آب و…ازجمله عواملی است که این پدیده را در کشور ما تشدید کرده. این کارشناس درخصوص کشاورزی غیراصولی به‌عنوان عامل اصلی استخراج بی‌رویه آب‌های زیرزمینی می‌گوید: در کشور خشک و نیمه‌خشک ایران در استان‌های خشکی مثل اصفهان و فارس که درگیر جدی فرونشست زمین هستند، اصلا معنی ندارد که برنج کاشته شود. یا در خوزستان یا ورامین که هندوانه و صیفی‌جات کاشته می‌شود و نیاز به آب دارد وقتی رودخانه‌های جاری نداریم، این نیاز آبی از طریق حفر چاه‌های متعدد تامین می‌شود.علاوه بر توسعه کشت و زرع غیرمنطقی، ما آبیاری اصولی هم نداریم؛ یعنی آبیاری مزارع به‌صورت غرقابی است و آب در سطح زمین رها می‌شود که ۶۰ تا ۷۰ درصد چنین آبی از بین می‌رود. در چنین شرایطی اگر زمین فرونشست نکند پس چه کار کند؟
بیت‌اللهی، می‌گوید: با قاطعیت اعلام می‌کنم که در حیطه فرونشست زمین پنج تا ۱۰سال فرصت داریم که دست به اقدام بزنیم، در غیر این‌صورت به شرایطی می‌رسیم که فشردگی آبرفت اتفاق می‌افتد و نفوذپذیری سطح زمین صفر و موادمغذی خاک توسط آب‌های سطحی شسته می‌شود؛ یعنی مرگ آبخوان‌ها و دشت‌های ما اتفاق می‌افتد و برای نسل بعدی یک بحران بسیار جدی است.