رودخانه بابلرود چندین سال است که با آلودگی‌های شدید ناشی از ورودِ شیرابه‌های سمی دست و پنجه نرم می‌کند. شیرابه‌هایی که از طریقِ کانال‌ها و لوله‌های منتهی به رودخانه و همچنین ماشین‌های حمل زباله و فاضلاب، به جانِ این رود مهم و ارزشمند ریخته می‌شوند. آلودگی ناشی از فعالیت‌های انسانی باعث افزایش غلظت فلزات سنگین […]

رودخانه بابلرود چندین سال است که با آلودگی‌های شدید ناشی از ورودِ شیرابه‌های سمی دست و پنجه نرم می‌کند.
شیرابه‌هایی که از طریقِ کانال‌ها و لوله‌های منتهی به رودخانه و همچنین ماشین‌های حمل زباله و فاضلاب، به جانِ این رود مهم و ارزشمند ریخته می‌شوند.
آلودگی ناشی از فعالیت‌های انسانی باعث افزایش غلظت فلزات سنگین در محیط رودخانه‌ها می‌شود. بنابراین بررسی رسوبات رودخانه‌ها به عنوان اصلی‌ترین جاذب آلاینده‌های فلزی، دارای اهمیت بسیاری است. از این رو در این تحقیق به منظور ارزیابی کیفیت رسوبات، پس از نمونه برداری از رسوبات رودخانه بابلرود سنجش وضعیت آلودگی ایستگاه نمونه برداری با شاخص‌های کیفی انباشت ژئوشیمیایی، غنی سازی و درجه آلودگی اصلاح شده برای فلزات Ni,Cr,Zn,Co,Pb,Cd,Cu مورد بررسی قرار گرفت. نتایج بدست آمده از این سه شاخص بیانگر آن است که فلزات کبالت، سرب در محدوده غیر آلوده تا آلودگی متوسط و کادمیم در محدوده آلودگی بسیار شدید بر اساس شاخص انباشت ژئوشیمیایی قرار دارند و در شاخص غنی سازی که تاثیر فعالیت‌های انسانی را نشان می‌دهد فلز کادمیم در محدوده بسیار غنی شده قرار دارد. همچنین شاخص درجه آلودگی اصلاح شده که آلودگی کلی را مورد بررسی قرار می‌دهد، آلودگی رسوبات ایستگاه نمونه‌برداری را در محدوده آلودگی بسیار شدید بیان می‌کند.
یک عضو هیئت علمی نوشیروانی بابل نیز گفته بود: بابل‌رود جزو آلوده‌ترین رودخانه‌های مازندران است.
عُزِیر عابسی با بیان اینکه در بحث آلودگی دریای مازندران، چندین جنس آلودگی داریم، اظهار کرد: آلودگی میکروبی دریای مازندران از طریق خروجی فاضلاب‌های در استان‌های شمالی وارد دریا می‌شود.
وی افزود: یک بخش دیگر از آلودگی، آلودگی جیوه، سرب، نیکل، ترکیبات آرسنیک و ترکیبات حاوی COD (خروجی کارخانه‌های مقواسازی، شهرک‌های صنعتی و کشتارگاه‌ها) از طریق پساب‌های وارد رودخانه‌ها و سپس وارد دریا می‌شوند.
عضو هیئت‌ علمی گروه مهندسی محیط ‌زیست دانشکده عمران دانشگاه نوشیروانی بابل تصریح کرد: براساس مقالاتی که رسوبات دریای مازندران در آن مورد آزمایش قرار گرفته، آلودگی برخی نقاط دریای مازندران حتی از سواحل عسلویه که آلوده شناخته می‌شود، بیشتر است.
عابسی با بیان اینکه رودخانه بابل‌رود و هراز جزو آلوده‌ترین رودخانه‌های مازندران است، یادآور شد: متاسفانه تصفیه‌خانه بابل واقع در مقری‌کلا در حال حاضر درست کار نمی‌کند و در واقع فاضلاب بابل بدون تصفیه لازم، وارد شازده‌رود شده و نتیجه آن استفاده از فاضلاب تصفیه نشده برای مصارف کشاورزی در بهنمیر می‌شود.
و حالا طبق آخرین گزارش‌ها همچنان شیرابه‌های صدها تُن زباله بدون تصفیه از سکوی زباله به داخل بابلرود سرازیر می‌شود. اما مشکل فقط به ورود همین شیرابه‌های سمی به درون بابلرود بازنمی‌گردد بلکه در بیست متری این شیرابه‌ها کانال عظیمی وجود دارد که حجم انبوهی از زباله‌های خانگی را به درون بابلرود می‌ریزد. معضلی که باعث نابودی محیط زیست و گلایه شهروندان شده است.
یکی از مجاوران بابلرود می‌گوید: بیش از بیست سال پیش ما در همین رودخانه شنا می‌کردیم، اما الان حتی امکانِ ماهیگیری در لب رودخانه هم وجود ندارد.
دیگری با ابراز تاسف شدید و ناراحتی بسیار می‌گوید: روزانه ۱۰ تا ۱۲ ماشین زباله، شیرابه‌ها را به داخلِ بابلرود می‌ریزند.
به گفته رییس اداره محیط زیست بابل، از پل محمدحسن خان تا اواسط جاده ساحلی (قبل از میدان مادر)، بالغ بر ۲۰ تا ۲۵ لوله فاضلاب وجود دارد که شیرابه‌ها را به درون رود تخلیه می‌کنند.
حیدرپور می‌افزاید: وقتی موضوع را به اطلاعِ اداره آب و فاضلاب رساندیم آنها اعلام کردند که مسوولیتی‌ متوجه ما نیست. شهرداری بابل نیز اعلام می‌کند ما در این باره مسوولیتی را برعهده نمی‌گیریم.
و ما واقعا نمی‌دانیم مسوولیت مدیریت فاضلاب‌های خانگی و قسمتی از فاضلاب‌های شهری مربوط به کدام سازمان و ارگان است؟
حیات روخانه بابلرود را چند عامل تهدید می‌کند، آلودگی شهری و خانگی که می‌گویند بیش از صد مجرای تخلیه فاضلاب خانگی و شهری از پل موزیرج تا مصب رودخانه وجود دارد، فاضلاب‌های ناشی از فعالیت‌های صنعتی مانند واحد‌های موزاییک سازی، سنگ بری‌ها و کارگاه‌های سرویس خودرو و کارواش‌ها که با فاضلاب‌های آن‌ها با خاصیت اسیدی و قلیایی خورندگی بیشتری نیز دارند و آلودگی‌های کشاورزی ناشی از استفاده از سموم و کود که از طریق چندین کانال در محدوده‌های پل موزیرج تا پل بابلسر وارد رودخانه بابلرود می‌شود و اخیرا نیز شیرابه‌های ایستگاه انتقال زباله شهری بابل.
پورچالی رئیس کمیسیون خدمات شهری شورای شهر بابل در همین رابطه می‌گوید: معضل ورود شیرابه به رودخانه بابلرود از همان زمانی که این مکان برای سکوی زباله شهرداری انتخاب شده بود وجود داشت و متاسفانه تصفیه خانه‌ای که از قبل طراحی شده بود به دلیل اختلافات میان شهرداری و پیمانکار به مرحله اجرا نرسید و برخی ناهماهنگی‌ها مانع از اجرای طرح تصفیه خانه شد.
او می‌گوید: مشکل دیگر تزریق اعتبارات قطره چکانی برای اجرای طرح‌های مدیریت فاضلاب‌های خانگی و شهری است که به دلیل زمان بر بودن و کم بودن این اعتبارات برخی طرح‌ها مانند تکمیل شبکه فاضلاب شهری نیز به کندی پیش می‌رود.
پورچالی ادامه داد: با کمک دانشگاه نوشیروانی بابل مشکل شیرابه‌های منطقه انجیلسی تا حدودی برطرف شده است و روزانه ۴۰ مترمکعب از شیرابه‌های این منطقه تصفیه می‌شود که می‌توان همین طرح را درباره سکوی زباله نیز اجرا کرد.
رئیس کمیسیون خدمات شهری شورای شهر بابل به مشکل دیگری نیز در این رابطه اشاره کرد و گفت: هرگونه مزایده یا مناقصه برای اجرای طرح باید در سامانه تدارکات الکترونیکی دولت یا توکن ثبت شود، اما دانشگاه نوشیروانی شرایط حضور در این سامانه را ندارد که بتوان از ظرفیت علمی این دانشگاه برای حل مشکل شیرابه‌های سکوی زباله استفاده کرد.
او ادامه داد: حل برخی مشکلات با هماهنگی بین دستگاهی قابل اجرا است که معمولا به سختی اتفاق می‌افتد.
بابل‌رود که روزگاری نماد اصلی شهر بابل بود و با نام این شهر هم گره خورده است، این روز‌ها حال خوبی ندارد شاید بخاطر اینکه برخی‌ها می‌خواهند با ریختن فاضلاب‌های انسانی و خانگی و کشاورزی مشکل خود را به آسان‌ترین شکل ممکن حل کنند و برخی‌ها نیز همچنان می‌خواهند نظاره‌گر تخلفات زیست محیطی باشند بی خیال مرگ رودخانه و بوی تعّفن‌آوری که سال‌هاست اهالی منطقه را به ستوه آورده است.