هوای آفتابی و گرم در فصل زمستان همچون بارانِ تابستان پارادوکسی زیباست که انسان را به شگفتی وامی‌دارد.
آفتابِ گرم و خواستنیِ ظهرِ چهاردهمین روز از اولین ماه زمستان ۱۴۰۳ را مغتنم شمردیم و به محضِ ورود و بعد از سلام و احوالپرسی با رییس پناهگاه حیات وحش میانکاله، ابتدا سری زدیم به ساحل آبی و آرامِ دریای مازندران. خوشبختانه ساحلِ زیبایِ میانکاله از لوثِ وجودِ زباله پاک بود. در دل آرزو می‌کردم کاش همه سیصد و اندی کیلومتر خط ساحلی مازندران همینطور پاکیزه و دلپذیر بود و البته امید که ساحلِ میانکاله هم، تمیز و پاک باقی بماند. باد سردی از سمتِ ساحل می‌وزید و اندکی سرما را زیر پوست می‌دوانید اما به لطف آفتابِ عالمتاب، توانستیم چند دقیقه‌ای با ساحلِ کاسپین گرم بگیریم.
موقعِ برگشت از ساحل، تقی پور رییس تالاب بین‌المللی میانکاله به ما گفت که می‌توانیم به دنبالِ او تا قسمت‌هایی از تالاب که باتلاقی نیست و خودروی شخصی‌مان یاری می‌کند، برویم و کمی به محوطه اقامتِ پرندگان نزدیک‌تر شویم.
او با اتومبیل پاسگاه، جلوی ما به راه افتاد و ما پشتِ سرِ او از انارستان‌ها، تپه ماهورها، چراگاه‌های شخصی عبور کردیم تا اینکه به دشت وسیع و ماسه‌‎ای رسیدیم که روزگاری نه چندان دور پر از آب بود و حالا امروز، جز خاطره‌ای از آب در خاطرش نیست!
هُرمِ آفتابِ گرم و دلچسبِ دی ماه اینجا بیشتر از ساحل احساس می‌شد و به ویژه انعکاسِ شعاع‌ طلایی آن در قسمت‌های آب گرفته تالاب، تابلوی زیبای آفرینش را تکمیل می‌کرد. دسته‌های چندتایی غاز و مرغابی به استقبال ما آمده بودند و در پروازی دسته جمعی و رقص‌گون، اشکالِ زیبایی را در آسمان خلق می‌کردند که ثبت این تصاویر، از عهده و توانِ دوربین‌ِ ساده تلفن‌های همراه ما خارج بود؛ هنرِ دوربین‌های حرفه‌ای عکس‌برداری و صدالبته هنرمندی عکاسان زبردستِ محیط زیست در چنین موقعیت‌های استثنایی‌ای مشخص می‌شود. دشت، بیکران می‌نمود و آسمان، نزدیک با پرندگانی که بال در بال، به پرواز درمی‌آمدند، خودی نشان می‌دادند و سپس از نظرها دور می‌شدند. در سکوتِ دلپذیر و روح‌افزایِ اینجا می‌شد حضور خدا را بیش از هر نقطه دیگری احساس کرد.
کمی بعد، رییس پایگاه میانکاله از اتومبیل پیاده شد و در مورد تالاب و پرنده‌هایش با ما گفت‌وگو کرد.
تقی پور گفت: میانکاله متعلق به مردم است و بدیهی‌ست که در راه حفاظت و صیانت از تالاب، نیازمندِ کمک و مساعدت مردم به ویژه مردم محلی هستیم.
رییس تالاب بین المللی میانکاله بزرگترین معضل را خشکیدگی تالاب، علی‌الخصوص ضلع جنوبی آن دانست و اضافه کرد: متاسفانه عده‌ای سودجو با مشاهده این وضعیت، برای شخم و شیار غیرمجاز اقدام می‌کنند. وقتی شخم و شیار غیرمجاز انجام می‌گیرد، این خاک، نگهدارندگی‌‎اش را از دست می‌دهد و با وزشِ کوچکترین باد، گرد و غبار از این منطقه برخاسته و آسمانِ شهرستان بهشهر و سایر شهرهای مجاور را تیره‌و‌تار می‌کند، چنانچه در یکی دو سال اخیر هم با هجوم ریزگردها بر فراز آسمان استان گلستان و شهرهای شرقی مازندران مواجه بودیم که البته منشاء آنها بیشتر خارجی بوده است ولی با تشدید خشکسالی در میانکاله بعید نیست، این تالاب هم به یک کانون ریزگرد در شمال کشور تبدیل شود.
کارشناسان بر این باور بودند که برای کاستن از عطش تالاب و کاهشِ آثار و مخاطرات خشکسالی در میانکاله از یک سو و جلوگیری از شخم و شیار غیرمجاز از سوی دیگر، می‌توان تلفیقی از آب دریای مازندران و رودخانه‌های مجاور را به تالاب تزریق کرد و همینطور هم شد.
آنطور که رییس ذخیره‌گاه زیستکره میانکاله می‌گوید، خوشبختانه با آبگیری به موقعِ تالاب در ماه‌های آذر و دی، طی دو سال اخیر، تالاب، لبی تَر کرده و پرندگانی هم که در بین سالهای ۹۷ تا ۱۴۰۰ به دلیلِ خشکسالی شدید، تالاب را برای اقامت زمستانه خود مناسب نمی‌دیدند، اکنون به تالاب بازگشتند. تقی پور ادامه می‌دهد: امسال با آغاز فصل سرد سال، آرام آرام شاهدِ فرود آمدنِ انواع غازها، مرغابی‎‌ها، آبچلیک‌ها، خروس کولی و دیگر پرندگان مهاجر در تالاب بوده‌ایم و تا بیست روز دیگر، فلامینگوها هم حضور پررنگ‎تری در میانکاله خواهند داشت. او آرامش امروز تالاب را مرهونِ تلاش‌های شبانه روزی محیط‌بانان و همچنین کمک‌های بی شائبه مردم محلی، دامدارانِ بهشهر و چهارقلعه و دیگر روستاهای همسایه تالاب دانست و گفت: اولین عاملِ تاثیرگذار در کاهشِ کوچِ پرندگان مهاجر، سرمای نه چندان سختِ روسیه و سیبری به دلیل گرمایش زمین بوده و دومین عاملِ مهم نیز فراهم نبودنِ بسترِ میزبانی در میانکاله است.
تقی پور توضیح می‌‌دهد: به گفته یکی از دوستانِ کارشناس، پرنده قبل از آنکه در جایی فرود بیاید، از همان آسمان با چشمانِ تیزبینِ خدادادی‌‎اش به طور غریزی منطقه را اسکن می‌کند و اگر متوجه شود که منطقه برای اقامت امن نبوده یا غذا و آب به اندازه کافی وجود ندارد، در آنجا فرود نمی‌آید و به مناطق دیگری کوچ می‌کند.
به گفته این مقام مسوول، متاسفانه، با افزایشِ چشمگیرِ دام‌های هوایی و همینطور شکارِ پرندگان با تفنگ‌های شکاری، فضا برای میزبانی از پرندگان مهاجر ناامن شده است. البته تقی پور این را هم گفت که در طول سال‌های اخیر، مردم محلی، همکاری بسیار خوبی با محیط زیست در زمینه حفاظت از میانکاله داشته‌اند؛ برای نمونه در سال گذشته، در کیلومتر ۱۱ تالاب، آتش سوزی‌ای رخ داده بود که دامداران منطقه قبل از رسیدنِ محیط بانان به محل آتش سوزی، آتش را خاموش کرده بودند.
او اضافه کرد: باعث خوشحالی است که بگویم، سه نفر از شکارچیانِ پایِ ثابتِ منطقه، امروز لباس همیار محیط‌بان به تن کرده‌اند و حساسیت دامداران میانکاله هم به حدی رسیده‌ است که با ورود هر فرد یا مورد مشکوکی در منطقه، سریعا مراتب را به ما گزارش می‌‌دهند.
رییس تالاب بین‌المللی و پناهگاه حیات وحش میانکاله در پایان گفت: ما معتقدیم، میانکاله و سایر مناطق حفاظت شده محیط زیست، قبل از آنکه در یدِ اختیار و مسوولیت سازمان محیط زیست باشد، متعلق به مردم و نسل‌های آینده است و بر همین اساس، ما هم از مردم عزیز انتظار داریم در پاسداری و حفاظت از این عرصه‌‌های طبیعی ارزشمند و منحصر بفرد به ما خادمان‌ِ محیط زیست کمک و یاری برسانند.