مائده مطهری زاده
کاشت نرگس چند سالی است که در مازندران رونق گرفته و پاییز و زمستان کوچه و خیابان شهرهای استان را سرشار از عطر دل انگیز بهشت کرده است.
گل نرگس که در زبان انگلیسی به نامهای Narcissus و Daffodil شناخته میشود، از گلهای بسیار خوشبو بوده و جزء راسته مارچوبگان و تیره نرگسیان است. این گل حاوی ۴ تا ۶ برگ باریک و فنجانکی با رنگهای مختلف است. اندازه گل نرگس نیز به حدود ۳۰ تا ۶۰ سانتیمتر میرسد.
گل نرگس طبیعت گرم و خشکی دارد؛ گونههای مختلف گل نرگس دارای رنگهای سفید، نارنجی کمرنگ و پررنگ و زرد است. در جهان حدود ۵۰ گونه از گل نرگس با حدود ۱۳هزار نوع از آن وجود دارد.
گل نرگس، گیاهی چندساله و دائمی است و هرساله گلهای آن درشتتر میشود. از ویژگی دیگر گل نرگس میتوان به مقاومبودن در مقابل حشرات اشاره نمود. همچنین، آفت و بیماری خاصی این گل را تهدید نمیکند و از این نظر یک مزیت حساب میشود. در صورتی که گل نرگس به موقع کاشته شود، گلدهی آن از اوایل بهار آغاز میشود.
طراوت خوش نرگسزارهای جویبار
حالا مازندران چند سالی است که در کاشت گل زیبای نرگس، از برخی استانهای باسابقه در کاشت این گیاه نیز پیشی گرفته و در این میان، جویبار گوی سبقت را از سایر شهرستانها ربوده است.
نرگسزارهای جویبار این روزها حال و هوای دیگری دارد. کشاورزانی که به دلِ نرگسها میزنند تا بوی خوش و جانبخش آن را به مشامِ شهرها و عابران کوچهها و خیابانها برسانند.
در روزهای گذشته، مدیر جهاد کشاورزی شهرستان جویبار اعلام کرد که ششمین جشنواره فرهنگی و اقتصادی «گل نرگس» هفته اول دی ماه در نرگسزارهای روستای تاریخی کردکلا بخش گیلخواران جویبار برگزار میشود.
عبدالله رحیمی در جلسه هماهنگی برگزاری جشنواره گل نرگس با اعلام اینکه روستای کردکلا به عنوان یک روستای پایلوت و هدف گردشگری معرفی شده است، گفت: برگزاری این جشنواره در روز شمار جهاد کشاورزی و میراث فرهنگی به ثبت رسیده است. عبدالله رحیمی افزود: در این جشنواره صنایع وابسته به گل نرگس، صنایع دستی و همچنین اماکن تاریخی و دیدنی شهرستان معرفی خواهد شد.
وی سطح زیر کشت گل نرگس شهرستان را بیش از ۶۶ هکتار بیان کرد و گفت: میانگین تولید در هر متر مربع ۲۵ شاخه گل نرگس است.
در ادامه دهیار روستای کردکلا برپایی این جشنواره را فرصتی مناسب برای معرفی توانمندیهای شهرستان به خصوص در حوزه کشاورزی بیان کرد و افزود: در سال گذشته کم و کاستیهای در برگزاری جشنواره وجود داشت که در ششمین جشنواره گل نرگس سعی در بر برطرف کردن این نقیصهها داریم.
عالی با اشاره به اینکه پیش بینی برپایی ۳۰ غرفه در جشنواره امسال داریم، اظهار داشت: توسعه فضا و بازسازی راه دسترسی به جشنواره از دیگر اقدامات برپایی هر چه بهتر این جشنواره بوده است.
وی به استقبال خوب مردم از برگزاری سال گذشته جشنواره گل نرگس اشاره کرد و گفت: با توجه به اینکه سال گذشته جمعیت خوبی از این جشنواره بازدید داشتهاند، بنابراین درخواست داریم مدت زمان برپایی آن به یک هفته افزایش یابد.
دهیار روستای کردکلا با بیان اینکه ۵ غرفه در حوزه صنایع دستی و مابقی آن در حوزه تولید گل نرگس و کشاورزی خواهد بود، ادامه داد: سطح زیر کشت نرگس زارهای روستای کردکلا حدود ۴۰ هکتار بوده و ۲۵ تولید کننده در این زمینه فعالیت دارند. در افسانه یونان، «نارسیس» Narcissus نمایانگر شخصیتی است که در آب، چهره خود را مشاهده کرده و عاشق خود میشود. از آنجاییکه این وصال امکانپذیر نبود، نارسیس هر روز ضعیفتر شده و در همان محل نیز میمیرد. بعد از مرگ وی، گلهای زرد زیبایی میرویند که مردم، رویش گل نرگس در آن محل را به نارسیس ربط داده و همین نام را برای گل میگذارند. در روانشناسی نیز، اختلال نارسیسیسم به عشق به خود (خودشیفتگی) میپردازد.
گل نرگس ازآنجاییکه در اوایل بهار میروید میتواند نماد تولد مجدد باشد. گل نرگس هنگامی که به سمت زمین خم میشود مردم را به یاد نارسیس میاندازد و ازاینرو میتواند به معنای عشق واهی نیز باشد. گل نرگس نماد خلاقیت، الهامبخش بودن و حیات دوباره نیز میباشد. رنگهای این گل نیز نمادهای خود را دارند. رنگ زرد نماد شادی، خوشبختی، انرژی مثبت و دوستی بوده و اگر از گل نرگس زرد بهعنوان هدیه استفاده کنید بسیار غافلگیر کننده خواهد بود. رنگ سفید نیز رنگی خنثی بوده و در این گل نماد صلح و بیگناهی را نمایانگر است. همچنین برای این گل نماد امید را نیز در نظر گرفتهاند.
نرگس نباتی است دائمی با پیازهای کشیده گلابی شکل که پیازها دارای ورقههای فلسی و مطبق هستند و دارای مواد سمی از نوع آلکالوئیدها میباشند. عطر نرگس شاداب کننده است و برای مخاط و سینوسها مفید است و از سرماخوردگی جلوگیری میکند. این عطر میتواند همراه خون وارد سلولهای مغزی شود و روی کارکرد مغز اثر مثبت بگذارد. گل نرگس در کشورهای غرب اروپا، از شرق اسپانیا و پرتغال گرفته تا به آلمان و انگلستان به صورت خودرو میروید. در کشور ولز این گل به عنوان گل ملی شناخته شده است. در کشور ما انواع مختلفی از گل نرگس میروید و امکان کاشت و پرورش آن وجود دارد، که از آن جمله نرگس شهلا، نرگس شیراز، نرگس مسکین، نرگس پرپر، هزار پر یا شست پر و نرگس نروک یا پنجه گربهای را میتوان نام برد. دو نوع عمده گل نرگس در ایران نرگس شیراز و نرگس شهلا هستند و بقیه گلهای نرگس در رنگهای سفید تا نارنجی دیده میشوند. شیپور وسط گل نرگس از گلبرگهای آن پررنگتر است و قسمتی از پرچم تغییر شکل داده آن میباشد.
ویژگیهای درمانی گل نرگس
گل نرگس، علاوه بر زیبایی و بوی خوشی که با خود به همراه دارد، از ویژگیهای درمانی نیز برخوردار است که در این بخش ذکر میکنیم. گل نرگس حاوی مادهای با عنوان گالان است که باعث بهبود وضعیت آلزایمر میشود.
درمان افسردگی یکی دیگر از مهمترین خواص گل نرگس میباشد و مصرف این گل، میزان مناسبی از انرژی مثبت را در فرد ایجاد میکند. همچنین رشد سلولهای سرطانی نیز بهوسیله این گل متوقف میشود؛ زیرا به گفته محققان، گل نرگس حاوی نوعی آلکالوئید (نوعی ترکیب شیمیایی آلی و بهصورت بازی است که دارای ترکیبات نیتروژنی میباشد.) است که موجب کنترل رشد بیرویه سلولهای سرطانی میشود. این نوع آلکالوئید با عنوان haemanthamine در گل نرگس زرد وجود دارد. آسم نیز از بیماریهایی است که میتوان با مصرف جوشانده گل نرگس، آن را درمان کرد. لازم به ذکر است که مصرف نرگس با عسل میتواند کرمهای معدهای را از بین ببرد. رایحه گل نرگس نیز میتواند محیط را ضدعفونی کند و گرفتگی بینی و سردرد را نیز رفع کند. از نظر خواص فیزیکی نیز، کاشت گل نرگس و بهره بری از آن میتواند به رشد موها کمک بنماید بدین صورت که این گل را به همراه ساقه در آب بجوشانید و با آن، سرخود را ماساژ دهید و به مدت ۱۰ دقیقه صبر کنید و سپس آبکشی نمایید. همچنین این گل در درمان خونمردگی و کوفتگی مؤثر میباشد. مادران شیرده که مشکل سفتی شیر را دارند، با ترکیب گل نرگس و عسل و مالیدن و ماساژ سینهها این مشکل را رفع کنند. روغن گل نرگس که برای مصارف و درمانهای موضعی کاربرد دارد نیز در درمان مشکل مثانه مؤثر بوده و منافذ بسته پوست را باز میکند تا شادابی به پوست بازگردد.
