چهاردهم آبان ماه در تقویم فرهنگی کشور، به نام روز ملی مازندران شناخته میشود. مازندران یا همان طبرستان از دیرباز به نام دیار علویان نامی شده است چرا که این منطقه عشق و علاقه خود را به خاندان عصمت و طهارت ثابت کرده و بالغ بر ۱۱۷۰ سال محبت به این خاندان در وجود مردم […]
چهاردهم آبان ماه در تقویم فرهنگی کشور، به نام روز ملی مازندران شناخته میشود.
مازندران یا همان طبرستان از دیرباز به نام دیار علویان نامی شده است چرا که این منطقه عشق و علاقه خود را به خاندان عصمت و طهارت ثابت کرده و بالغ بر ۱۱۷۰ سال محبت به این خاندان در وجود مردم غیورش نقش بسته است.
۱۴ آبان ماه از این جهت به عنوان روز ملی مازندران نامگذاری شده است چون مردمان این دیار در سال ۲۵۰ هجری قمری اولین حکومت شیعی جهان را تشکیل دادند. این قوم در روز خجسته عید سعید فطر ۲۵۰ هجری قمری در مسجد جامع کجور نماز عید را به امامت حسن بن زید علوی برگزار کردند و با برپایی این نماز سنگ بنای نخستین حکومت شیعی در جهان را بنیان نهادند.
این روز (۱۴ آبان سال ۲۴۳ شمسی مطابق با عید سعید فطر۲۵۰ هجری قمری) سرآغاز بیعت مردم این استان با حسن بن زید علوی بنیان گذار نخستین حکومت شیعی علوی در جهان است و ارادت عمیق و خالصانه مردم مازندران به ائمه اطهار موجب شد تا مازندرانیها طی ۱۲ قرن شیعه مانده و با افکار و باورهای شیعی زندگی کنند. بر این اساس این روز به عنوان روز «مازندران، دیار سبز علویان» نامگذاری شده است.
روز ملی مازندران برای فرهنگ، باورها، غم و شادی
حسین اسلامی ساروی محقق تاریخ مازندران و رئیس پژوهشکده ساری شناسی طی گفتوگویی درباره چگونگی انتخاب روز ملی مازندران در روز ۱۴ آبان، اظهار داشت: با ابلاغ از فرهنگ و ارشاد تهران باید هر استانی یک روز ملی را تعیین میکرد تا بتواند در این روز مشخص در سال خود را به دیگران بهتر عرضه کند و طی سالهای گذشته با دعوت شورای فرهنگ عمومی کشور در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی به همراه اساتیدی همچون استاد سیروس مهدوی، فریده یوسفی، نصرالله هومن، گردهم آمدیم تا روزی را به عنوان روز ملی برای شناسایی استان مازندران به دیگران معرفی کنیم.
اسلامی افزود: در روز ملی مازندران باید زبان، لباس، فرهنگ، باورها، غم و شادی خود را مطرح کنیم.
وی یادآور شد: طی بررسیهای انجام شده مشخص شد که در گذشته، ایران اجازه داد که اعراب بنی امیه کل ایران را فتح کنند و همچنین مغولان به ایران حمله کردند و تیمور در جنگ با روسیه شکست خورده و معاهده ترکمنچای رخ داد.
این محقق تاریخ مازندران، خاطرنشان کرد: در حدود هزار و ۲۰۰ سال پیش در ۲۵۰ هجری قمری ملت ایران تصمیم گرفت که حاکم و باور دینیاش را خود، انتخاب کند از این رو به حرمت نام امام علی (ع) و پیش از به وجود آمدن تشیع ۱۲ امامی چون امام زمان در سال ۲۵۶ به دنیا آمد بنابراین در سال ۲۵۰ هجری قمری از حسن بن زید علوی دعوت شد که به مازندران بیاید به این دلیل که مازندرانیها شیعه هستند و به امام علی ارادت داریم و اسلام را از دیدگاه امام علی (ع) میخواستیم.
وی افزود: با تطبیق میان هجری قمری به شمسی روز ۱۴ آبان حسن بن زید به مازندران آمد بنابراین این روز را بهانهای برای نشان دادن بهتر مازندران به ایران قرار دادیم.برنامههای هفته مازندران
محمدرضا حسنپور دبیر اجرایی ستاد بزرگداشت هفته مازندران طی گفتوگوی کوتاهی، با «خبرشمال» درخصوص برنامههای گرامیداشت این هفته اظهار داشت: امسال سعی کردیم برای همه شهرستانهای مازندران برنامههای متنوعی را در نظر بگیریم و تقریبا هیچ نقطهای از استان نیست که ردی و نشانی از آیین بزرگداشت روز ملی مازندران را در خود نداشته باشد.
به گفته حسنپور، به مناسبت این هفته، چندین برنامه شاخص در سراسر مازندران برگزار خواهد شد؛ که از آن جمله میتوان به برگزاری جشن خرمن در آمل، نمایشگاه نقاشی در محمودآباد، برنامهای تحت عنوان تجلیل از نام آوران مازنی، برگزاری همایش علمی در دانشکده کشاورزی ساری، اجرای برنامههای مختلف از جمله برگزاری کرسی آزاداندیشی در دانشگاه مازندران و… نام برد.
حسن پور ادامه داد: امسال تمامی مدارس، مکلف شدند که جشنی به مناسبت روز (هفته) مازندران برگزار کنند.
آنطور که دبیر ستاد اجرایی بزرگداشت هفته مازندران عنوان کرد، هر مدرسه میتواند با تهیه یک کلیپ ۵ دقیقهای در راستای معرفی ظرفیتهای متنوع مازندران در بخشهای مختلف، به اندازه خود در برگزاری هرچه باشکوهتر این هفته سهمی و نقشی داشته باشد.
همچنین بنا به اظهارات حسن پور، بعد از آنکه همه کلیپها از مدارس سراسر استان به اداره کل آموزش و پرورش رسید، پس از بحث و بررسی کارشناسان و داوران، از برترینهای این بخش طی برنامه مفصلی تقدیر خواهد شد. به گفته حسن پور، منظور از ترتیب دادن چنین برنامهای آن است که دانش آموزان با تهیه این کلیپ ۵ دقیقهای، با فرهنگ، موسیقی، ادبیات، آداب و رسوم و غذاهای مازنی آشنا شوند.
حسنپور تاکید کرد: مجری برنامه هم که باید به گویش مازنی مسلط باشد و راوی برنامه اختتامیه، از میان خود دانش آموزان تعیین میشود.
دبیر ستاد اجرایی بزرگداشت هفته مازندران همچنین تصریح کرد: به دنبال آن هستیم تا برنامهای را هم به عنوان اختتامیه در آخرین روز هفته مازندران در شهر تهران برگزار کنیم. مقرر است در صورتی که مشکلی از بابت مسائل امنیتی وجود نداشته باشد، در سالن آمفی تئاتر شهرداری منطقه ۵ تهران برنامهای در خورِ نام و جایگاه مازندران با حضورِ میهمانانی از تهران و مازندران برگزار کنیم.
روزشمار تاریخ مازندران
گفتنی است طی سالهای گذشته کتابی تحت عنوان روزشمار تاریخ مازندران توسط دکتر علی رمضانی پاجی نویسنده، پژوهشگر و تاریخنگار مازندرانی نوشته شده است.
کتابی شامل معرفی و مروری کوتاه از برخی وقایع تاریخی مازندران. در این کتاب ۱۷۶ صفحهای بیش از ۳۳۰ رویداد تاریخی مرتبط با مازندران اعم از وقایع تاریخی، سیاسی، طبیعی، آیینها، رخدادهای فرهنگی، زادروز و درگذشت چهرههای شاخص و برخی موضوعات اجتماعی به ترتیب تاریخ و با شرح کوتاهی از واقعه همراه با بیان تاریخ دقیقی که از منابع تاریخی معتبر به دست آمده، گردآوری شده است. مؤلف کتاب در کنار تاریخ خورشیدی هر واقعه، تاریخ تقویم تبری آن را نیز ثبت کرده است.
رمضانی پاجی با بیان اینکه کتابهای کرونولوژیک، کوتاهترین و بهترین راه پاسخ دادن به پرسشهای تاریخی هستند، گفت: نگارش مختصر و مستند حوادث تاریخی بر اساس زمان بروز وقایع، پژوهشگران را از داشتن کتابهای فراوان و مراجعه به کتابخانه برای یافتن منابع متعدد و گردآوری اطلاعات از بین دهها منبع بینیاز میکند. این کتاب نیز با همین ویژگی و هدف تألیف شده است.
وی افزود: با توجه به اینکه طی سالهای اخیر بارها برای پژوهشها و نگارش کتابهای پیشین خود با این موضوع برخورد کرده بودم و ناچار بودم برای دست یافتن به چند صفحه اطلاعات مربوط به وقایع تاریخی کتابهای مختلفی را رصد کنم، احساس کردم جای خالی یک کتاب که بتواند به صورت گذرا برخی وقایع تاریخی را به تفکیک تاریخ در اختیار پژوهشگران قرار دهد خالی است. به همین دلیل بر اساس پژوهشی که آقای خلیل باقری مشکآبادی انجام داده بود، سعی کردم با کمک همکارانم در دفتر مطالعات و پژوهش تاریخ و فرهنگ مازندران این کتاب یا سالنامه «روزشمار تاریخ مازندران» را گردآوری و منتشر کنم.
این استاد دانشگاه با بیان اینکه کتاب «روزشمار تاریخ مازندران» دربرگیرنده خلاصهای از تاریخ مازندران است، خاطرنشان کرد: قدیمیترین واقعه روزشمار ثبت شده در این کتاب مربوط به سال ۳۰ قمری است. البته بخش روشمار کتاب صرفا به برخی وقایع رخ داده دوران پس از اسلام میپردازد. اما در انتهای کتاب بیش از ۸۰ واقعه مرتبط با مازندران با ذکر سال واقعه ثبت شده که قدیمیترین آنها مربوط به دوره اشکانیان است.رمضانی پاجی افزود: در پژوهشهای انجام شده برای برخی از روزها وقایعی به صورت روزشمار به دست نیامد و به همین دلیل تاریخ آن روزها در کتاب قرار ندارد. در واقع هدف از انجام این کار در کنار به تصویر کشیدن بخشی از وقایع تاریخی مازندران به تفکیک تاریخ، آغازی برای انجام پژوهشهای کرونولوژی یا رویدادنگارانه دیگر مرتبط با مازندران است.
مؤلف کتاب «روزشمار تاریخ مازندران» خاطرنشان کرد: اولینها همیشه از عیب و نقص خالی نیستند و معتقدم که میتوان این کتاب را جامعتر و کاملتر کرد. اما این کتاب را سرآغازی بر انجام پژوهشهای مشابه دیگر در مازندران میدانم و امیدوارم با کمک پژوهشگران و اهالی فرهنگ مازندران در سالهای آتی مجموعه روزشمارهای تاریخی جامعتری در مازندران منتشر شود. این کتاب مانند دانشنامهها میتواند هر سال به روز و بر حجم موضوعات موجود در آن افزوده شود.
رمضانی در این کتاب علاوه بر ثبت روزشمار برخی وقایع تاریخی، جزئیات تقویم تبری و تقویم دیلمی را نیز شرح داده و به تشریح برخی آیینهای بومی مازندران که با تقویم تبری مرتبط هستند نیز پرداخته است.
