نخستین گروه از پرندگان مهاجر راهی آببندانهای مازندران شدهاند. رییس اداره نظارت بر امور حیات وحش محیط زیست مازندران از ورود نخستین گروه از پرندگان مهاجر به این استان برای گذراندن فصل زمستان خبرداد و گفت: بیشتر پرندگانی که اکنون به آبگیرها و آببندانهای مازندران کوچ کردهاند، از داخل کشور بار سفر به این خطه […]
نخستین گروه از پرندگان مهاجر راهی آببندانهای مازندران شدهاند.
رییس اداره نظارت بر امور حیات وحش محیط زیست مازندران از ورود نخستین گروه از پرندگان مهاجر به این استان برای گذراندن فصل زمستان خبرداد و گفت: بیشتر پرندگانی که اکنون به آبگیرها و آببندانهای مازندران کوچ کردهاند، از داخل کشور بار سفر به این خطه از شمالی کشور را بستهاند.
کوروس ربیعی نخستین گروه از پرندگان مهاجر زمستان گذران در تالابها و آببندانهای مازندران را در زمان حاضر شامل حواصیل، خوتکا، باکلان، کاکایی و کلیل ذکر کرد و افزود: پرندگان مهاجری که از نقاط دور دست از جمله سیبری برای زمستان گذرانی به مازندران سفر می کنند، هنوز به این خطه نرسیده اند.
وی بر لزوم مراقبت بیشتر از تالابها و آببندانهای مازندران به منظور حفاظت از این پرندگان مهاجر و گونههای ارزشمند تاکید کرد و گفت که ماموران یگان حفاظت محیط زیست مازندران با هرگونه شکار و صید غیرمجاز پرندگان به شدت برخورد میکنند.
وی از شهروندان نیز خواست در صورت مشاهده هرگونه تخلف مراتب را به محیط زیست محل سکونت خود اطلاع دهند تا در کمترین زمان مورد رسیدگی قرار گیرد.
همه ساله و از اواخر شهریورماه تالابها و آببندانهای مازندران میزبان گونههای مختلف پرندگان مهاجر از داخل کشورمان و همچنین نقاط سردسیر کشورهای حاشیه دریای خزر است که به امید یافتن مکانی امن و تهیه غذا به این استان شمالی کشور سفر میکنند.
برخورداری از آب و هوای معتدل، وجود تالاب و آبگیرهای طبیعی فراوان در کنار مزارع شالیزاری و درختان مثمر خودرو جنگلی از جمله ویژگیهای دلچسبی برای پرندگان مهاجر است که مازندران را مقصد نهایی سفر خود برای گذاراندن زمستان انتخاب میکنند.
کاهش بارندگی در چند سال اخیر و بویژه در سال جاری که آبگیری ناچیز تالابها و آببندانها را به همراه داشت باعث شده است تا پرندگان مهاجر کمی دیرتر از سالهای گذشته به مازندران سفر کنند و بیشتر پرندگانی که اکنون در تالابها و آببندانهای مازندران حضور دارند، از شمال غرب کشور و آذربایجان غربی به این استان کوچ کردهاند.
راه به جایی نبردهایم
سالهاست که ورود پرندگان مهاجر به شمال ایران، با حواشی زیادی روبروست. حواشی از جنسِ صید و شکارِ پرندگانی بینوا که از هزاران کیلومتر آنسوتر، از قلبِ برف و بوران و یخبندانِ نیمکره شمالی به امیدِ پناهی و آب و دانهای راهی عرضهای جنوبیتر زمین، میشوند، غافل از اینکه سرنوشت، بازی خونباری را با آنان ترتیب داده است.
سالهاست که مردم و به ویژه فعالان محیط زیست از ظلمی که بر این پرندگان بخت برگشته میرود، فریاد برمیآورند و از مسوولان و مراجع ذیربط استمداد میطلبند که بساطِ این ستمِ آشکار بر حیات وحش را برچینند اما هر بار فقط حرف و شعار و وعدههای توخالی!
اگر هم گاه گاهی برخوردهایی صورت گیرد و مانند قائله بازار فریدونکنار چند صباحی بساطشان جمع شود، بار دیگر شکارچیان و مافیای گردن کلفتِ صید و شکار پرندگان مهاجر، از روزنهای نفوذ کرده و راه را برای خود هموار میکنند.
متاسفانه اکنون کار به جایی رسیده است که حتی بومیان منطقه به ویژه مجاوران آببندانها و تالابهای مقصدِ پرندگان مهاجر، برای صید آنها وسوسه میشوند.
کشف ۲۴ قوی فریادکش از حیاط یک منزل در فریدونکنار، در سال گذشته تنها یک نمونه از این دستبردها به حیات وحش است.
این در حالی است که اداره کل حفاظت محیط زیست مازندران، در طول سالهای اخیر، بارها یک تنه و با همه توان (به ویژه با اتکا به نیروی انسانی خود که همان محیطبانان باشند)، سعی در مقابله با شکارچیان غیرمجاز داشته است.
از ممنوعیت و جمع آوریِ تورهای هوایی گرفته تا مقابله تن به تنِ محیط بانان با شکارچیان که فقط در همین سال گذشته، نمونههای زیادی از این دست را شاهد بودهایم.
مافیای پرندگان مهاجر عین حقیقت است
اسماعیل کهرم، استاد پرندهشناسی در گفتوگویی با اشاره به مافیای قدرتمند صید پرندگان در فریدونکنار میگوید که ایستگاههای زمستان گذرانی، سالهاست که به قربانگاه پرندگان مهاجر تبدیل شده است این درحالی است که روزگاری این ایستگاهها امنترین محل برای زمستانگذارنی پرندگان مهاجر بود، اما حالا سالانه بیش از ۴۰۰هزار پرنده مهاجر در سراسر ایران قربانی طمع و آز متخلفان صید میشوند و دراین میان فریدونکنار بیشترین سهم را دارد.
این استاد دانشگاه که سالهاست نسبت به فاجعه کشتار پرندگان مهاجر هشدار میدهد، افزود: راه مقابله با این روند نامبارک اجرای قانون و حمایت قوه قضاییه و نیروی انتظامی ازسازمان حفاظت محیطزیست در برخورد قاطع و بدون اغماض با متخلفان است.
او با اعلام اینکه از ۴۰سال پیش، تور هوایی برای صید پرندگان مهاجر ممنوع شد، گفت: در آن زمان در فصل مهاجرت ما با هواپیماهای سبک بر فراز تالابهای شمال کشور پرواز و وضعیت پرندگان مهاجر را رصد میکردیم، طبیعی است که هر جا تور هوایی میدیدیم بلافاصله خبر میدادیم و این تورها جمعآوری و اگر پرندهای در تورها هنوز زنده بود رهاسازی میشد. اما الان دستگاههای مملکتی چشمشان را روی فاجعهای که هر سال در فصل زمستان گذرانی اتفاق میافتد بستهاند.
کهرم افزود: وقتی میگوییم مافیا، این عین حقیقت است. برای اثبات این ادعا بروید زندگی متخلفان صید پرندگان را ببینید. آنها از صید پرندگان چنان ثروتی به هم زدهاند که آدم حیرت زده میشود. وقتی هم میگویید چرا صید میکنید میگویند برای تأمین معیشت. آخر این چه معیشتی است. آنها در حالی معیشت را بهانه میکنند که زمینهای فریدونکنار بهترین برنج را تولید میکند و هر سال ۲بار برنج برداشت میکنند. با وجود این، در فصل زمستان گذرانی پرندگان هم شروع به بهرهبرداری غیرمجاز از پرندگان میکنند.
این پرنده شناس تأکید کرد: برداشت پرنده به این شکل غیرمجاز و ممنوع است. هر تور هوایی صید پرنده ۲۴۰میلیون تومان ارزش دارد و یک تور را ماهانه ۸ میلیون تومان اجاره میدهند آیا واقعا این شیوه صید، معیشت است؟ در کجای دنیا میراث طبیعی را به بهانه معیشت نابود میکنند.
کهرم یادآور شد: در فصل سرما، شرایط سخت آب و هوایی ۲۰درصد پرندگان مهاجر را تلف میکند این کشتار وحشیانه را هم به این آمار اضافه کنید دیگر از جمعیت پرندگان مهاجر چه باقی میماند؟ ما سالانه شاهد ورود ۴میلیون پرنده مهاجر به کشور هستیم که از این تعداد ۴۰۰هزار پرنده صید میشوند یعنی ۱۰درصد کل پرندگان. طبیعی است که در یک چشمانداز ۵۰ساله دیگر چیزی از پرندگان باقی نخواهد ماند. درحالیکه اینهاارزشهای فراوانی دارند و منبع پروتئین هستند. وقتی این روند ادامه پیدا کند برای فرزندان ما و برای نسل آینده دیگر چه باقی میماند؟
او تصریح کرد: همه حرف ما این است که منطقی و علمی برداشت کنید صید باید ساماندهی و به اندازهای که مجاز است برداشت شود. تنها راه مقابله با این کار هم حمایت بیچون وچرای قوه قضاییه و نیروی انتظامی از سازمان محیطزیست و برخورد قاطعانه با متخلفان است.
دوما تنها روش مجاز برای صید پرندگان مهاجر
در حالی تورهای هوایی همچنان بر فرازِ آسمانِ تالابها و آببندانهای محلِ اقامتِ پرندگان مهاجر نصب و دیده میشود که به گفتهی مسوولان اداره حفاظت محیط زیست، تنها روش مجاز برای صید پرندگان مهاجر دوماست.
دوما واژه محلی مازندرانی به معنای دامگاه است. در این روش شکارچیان با استفاده از پرنده دست آموز، پرندگان دیگر از جمله غازهای گردن سبز را در دام چال ها فرود می آوردند و شکارچیان هم آنها را زنده شکار می کنند. دوما سنتی ترین روش صید پرندگان در مازندران است که در آن علاوه بر رعایت اخلاق و آداب صید که آسیبی به پرندگان نمیرساند، تعداد کمی پرنده شکار میشود و منفعت طلبی و سودجویی در آن وجود ندارد.
گذر، کرس، دام هوایی و شب دام از دیگر روشهایی است که طی یک دهه اخیر توسط افراد سودجو با هدف صید گروهی برای فروش لاشه و گوشت پرندگان باب شده است.
کوروس ربیعی رییس اداره حفاظت از حیات وحش اداره کل محیط زیست مازندران در این باره میگوید: صید پرندگان مهاجر و زمستانگذران با روش سنتی دوما تنها برای دومادارانی مجاز است که نسبت به اخذ پروانه شکار اقدام کنند و دامگاه آنها هم در مناطق حفاظت شده فریدونکنار واقع باشد.
کورس ربیعی هشدار داد: شکار و صید پرندگان مهاجر بهجزء روش دوما در تالاب فریدونکنار ممنوع است و شکار با دیگر روشهای سنتی و استفاده از سلاح گرم پیگرد قانونی دارد و با متخلفان برخورد خواهد شد.
ربیعی گفت: هدف حفاظت محیط زیست، حفظ سنت دوما و جلوگیری از کشتار بی رویه و بیرحمانه، بهمنظور استمرار و حفظ گونههای حیات وحش برای نسلهای آینده و نسل حاضر است و انتظار میرود تا دامگاهداران نیز در این خصوص همکاری لازم را با محیط زیست داشته باشند.
مازندران با برخورداری از سه تالاب میانکاله، کیاسر و سرخرود و حدود ۸۰۰ آببندان و آبگیر و وجود ذخیرهگاههای زیستی، همه ساله میزبان یک میلیون بال پرنده از اقصی نقاط جهان به خصوص سیبری است.
تالاب بزرگ فریدونکنار به مساحت پنج هزار و ۷۰۰ هکتار با مجموعه متنوعی از گیاهان و جانوران نادر آبزی اکنون یکی از غنی ترین اکوسیستمهای تالابی شمال ایران است که نادرترین پرندگان و به طور کل موجودات زنده را میشود در این تالاب زمستانی مشاهده کرد.
بر اساس آمارهای رسمی سالانه ۱.۵ میلیون بال پرنده زمستان گذران با ۱۵۰ گونه برای زمستان گذرانی در مازندران فرود میآیند.
