نوزدهم آبانماه بود که رئیس اداره محیط زیست شهرستان نور از تلف شدن یک ببر به نام «ونداد» در مجموعه سافاری الیمالات خبر داد و گفت: بررسی علت مرگ این حیوان در حال انجام است.
قهرمان اسماعیلی با اشاره به انتشار فیلمی از وضعیت نامناسب جسمی این ببر در فضای مجازی، اظهار کرد: روز (دوشنبه ۱۹ آبان) با انتشار فیلم در فضای مجازی و مطلع شدن وضعیت ببر در مجموعه حیات وحش الیمالات بلافاصله به مجموعه الیمالات مراجعه کردیم که متأسفانه این حیوان تلف شده بود.
اسماعیلی افزود: بلافاصله هماهنگیهای لازم با پزشک معتمد و مجموعه دامپزشکی شهرستان انجام شد و بررسیهای لازم از جمله کالبدشکافی در حال انجام است.
وی با اعلام اینکه اخبار تکمیلی و علت تلف شدن به اطلاع عموم خواهد رسید، توضیح داد: چند ببر در سافاری الیمالات نگهداری میشوند؛ این ببر سابقه بیماری گوارشی داشت که تحت درمان قرار گرفته و وضعیتاش بهبود یافته بود، اما متأسفانه از روز قبل ۱۸ آبان ماه حال او مجدداً رو به وخامت گذاشت و حوالی ساعت ۱۳ روز دوشنبه ۱۹ آبان ماه اعلام شد که تلف شده است. مجموعه گردشگری الیمالات که در ۲ سال گذشته به دلیل برخی حاشیههای محیط زیستی و قطع درختان در محوطه پیرامونی این مجموعه حاشیهساز شده بود، دارای محوطهای برای نگهداری از حیوانات وحشی از جمله شیر و ببر است که در قالب یک سافاری پارک ایجاد شده و گردشگران در ازای پرداخت هزینه و با خودروهای ایمنسازی شده مجاز به حضور در این محدوده و تماشای این حیوانات میشوند. ایجاد این سافاری پارک از همان ابتدا مورد انتقاد دوستداران حیات وحش و محیط زیست قرار گرفته بود و اکنون با تلف شدن این ببر در کنار ۲ شیر که ماههای قبل تلف شده بودند، به نظر میرسد انتقادهای دغدغهمندان چندان بیراه نبود.
۱۶ فروردین ماه امسال نیز یک قلاده شیر ماده در این مجموعه تلف شد.
طبق اعلام اداره کل حفاظت محیط زیست مازندران در تاریخ ۱۶ فروردین امسال در خصوص مرگ یک قلاده شیر ماده و در پی پخش فیلم کوتاهی از درگیری ببرها و شیر در این مجموعه در تاریخ ۲۰ فروردین در فضای مجازی؛ تیمی کارشناسی متشکل از کارشناس پستانداران و دامپزشک دفتر حیات وحش؛ برای بررسی موضوع عازم استان مازندران شدند.
ایسنا در خبری نوشت: تیم کارشناسی اعزامی از دفتر حیات وحش و همینطور دامپزشک معتمد و رییس اداره حیات وحش اداره کل حفاظت محیط زیست مازندران در مجموعه الیمالات حضور یافته و نسبت به کالبد گشایی شیر ماده اقدام کردند. در کالبد گشایی ماده شیر تلف شده هیچگونه علایمی مبنی بر درگیری و ضرب و جرح در هیچ جای بدن حیوان تلف شده مشاهده نشد.
با توجه به کالبدگشایی انجام شده، سایز تولهها که نسبتا بزرگ و خردشدگی استخوان جمجمه در تولهها، کاملا مشهود بود و از طرفی افزایش وزن؛ چاقی مفرط و افزایش نامتعارف بافت چربی در ماده شیر تلف شده؛ محتمل ترین علت مرگ؛ سخت زایی ناشی از گیر کردن تولهها در کانال زایمان و متعاقبا مرگ حاد ناشی از این رخداد بوده است. با توجه به بررسیهای انجام شده و توضیحات ارایه شده از سوی مدیریت مجموعه گردشگری الیمالات و اداره کل حفاظت محیط زیست مازندران؛ فیلم انتشار یافته در تاریخ ۲۰ فروردین سال جاری مربوط به درگیری توله شیر نابالغ با نام شیلا و ببرهای نابالغ مجموعه در تاریخ ۸ آذر ماه سال گذشته است که شیر مشاهده شده در این درگیری آسیب جدی ندیده و هم اکنون در سلامت در این مجموعه نگهداری میشود.
با توجه به قصور مسئولان باغ وحش در عدم نظارت کافی بر تغذیه گونههای جانوری موجود که منجر به اضافه وزن این گونهها شده است تذکرات لازم داده شد. همچنین مقرر شد بعد از ارائه گزارش تیم اعزامی کمیته تخصصی دفتر حفاظت و مدیریت تشکیل و موضوعات بررسی و تصمیمات قانونی لازم اتخاذ شود.
موارد لازم در خصوص نگهداری صحیح و اصولی از گوشتخواران مجموعه از جمله نگهداری مجزای گونهها و پرهیز از نگهداری همزمان گونه ببر و شیر و همچنین اصلاح جیره غذایی و غیره به مدیریت مجموعه ابلاغ شد. مدیرکل حفاظت محیط زیست مازندران در تازهترین اظهارات خود گفت: علت تلف شدن سه قلاده گربهسان شامل شیر و پلنگ در مجموعه حیات وحش پارک الیمالات در دست بررسی است.
محمدرضا کنعانی درباره تلف شدن دو قلاده شیر و یک قلاده ببر در مجموعه الیمالات که به نام پارک حیات وحش مایا فعالیت میکند، گفت: این مجموعه دارای مجوز رسمی از محیط زیست و پروانه بهداشتی از سازمان دامپزشکی است و هدف آن نگهداری گونههای حیات وحش است.
وی افزود: بررسیها نشان میدهد سه قلاده گربه سان در این مجموعه تلف شدهاند که شامل دو قلاده شیر و یک قلاده ببر میشود.
وی ادامه داد: در خصوص شیر تلف شده، اصول فنی بررسی شده و سازمان دامپزشکی مسئولیت پیگیری قانونی و تعیین علت را بر عهده دارد. برای ببر تلف شده نیز کمتر از ۲۴ ساعت پس از وقوع حادثه، کارشناسان محیط زیست و دامپزشکی کالبدگشایی مشترک انجام دادند و علت تلف شدن توسط اداره کل دامپزشکی تعیین خواهد شد. مدیر کل حفاظت محیط زیست مازندران تصریح کرد: در صورت تشخیص اهمال، اقدامات قانونی لازم توسط سازمان دامپزشکی و اداره کل محیط زیست انجام میشود. گفتنی ست پیش از این، وضعیت وخیمِ نگهداری از چند گونه جانوری در باغ وحش بابلسر نیز در نهایت به بسته شدن این باغ وحش در شهریورماه امسال از سوی سازمان حفاظت محیط زیست انجامید.
باغ وحش بابلسر نیز از جمله باغ وحشهای پرحاشیه ایران بود و انتشار فیلمها و عکسها از شرایط نگهداری بسیار نامناسب وحوش اسیر شده در این مجموعه، دلِ هر دوستدار حیات وحشی را به درد میآورد و علیرغمِ رسانهای شدن اوضاعِ وخیمِ این باغ وحش، رییس این مجموعه بارها توانسته بود با رایزنیهایی، مجموعه را از خطر بسته شدن برهاند! بسیاری از دوستداران حیات وحش، با فلسفه وجودی باغ وحش از اساس مخالفاند و معتقدند نگهداری حیوانات در اسارت (درحالی که خداوند همه موجودات را آزاد آفریده است)، هیچگونه توجیه انسانی و اخلاقی ندارد، خصوصا اینکه شرایط نگهداری گونهها در باغ وحشهای ایران در مقایسه با جهان بسیار متفاوت و اسفبار است. سپهر سلیمی فعال حقوق حیوانات در این باره گفت: وضعیت باغ وحشهای ما بسیار اسفناک است و فهمیدن چنین شرایطی نیاز به این ندارد که کارشناس باشی بلکه اگر فردی با چشم باز و وجدان آگاه وارد باغ وحشی شود و وضعیت را ببیند، متوجه وخامت اوضاع می شود، روزانه گزارشهای مردمی زیادی مبنی بر شرایط بد نگهداری حیوانات در باغ وحشها و مرگ خاموش حیوانات به ما میرسد که این نشان دهنده توجه مردم به این بخش است.
وی افزود: مساله ای که درباره باغ وحشها وجود دارد این است که این شرایط بد فقط ظاهر ماجرا است، مثلا قفسهای غیر استاندارد اصلا قابل قبول نیست در واقع حتی با شرایطی که سازمان محیط زیست هم تعریف کرده هماهنگی ندارد، تقریبا ۹۵ درصد باغ وحشهای ایران شرایط تعریف شده سازمان محیط زیست را هم به طور کامل اجرا نمیکنند، مثلا میگویند قفس یک فرد شیر باید ۱۵۰ متر مربع باشد در صورتی که بیش از ۹۰ تا ۹۵ درصد باغ وحشهای ایران این شرایط را رعایت نمیکنند و شیرها در فضای بسیار کوچکی به سر میبرند، این در حالی است که عملا هر یک شیر نر در طبیعت به فضایی بین ۲۰ تا ۵۸۵ کیلومتر مربع نیاز دارد.
وی ادامه داد: بنابراین این تعریفها فقط تعریفی انسانی است و اصلا تطابقی با نیاز طبیعی حیوانات ندارد، حالا حرف این است که همین را هم باغ وحشهای ایران رعایت نمیکنند و این ظاهر ماجرا است پشت ماجرا چیزی است که در تمام باغ وحشهای دنیا انجام میشود که همان خرید و فروش حیوانات یا همان تجارت حیات وحش است برای همین است که گاهی در خیابانها مثلا یک توله شیر و یا پرندهای پیدا میشود چون در مسیر نقل و انتقال از باغوحش به جایی بوده است.
سلیمی اظهار داشت: سالانه تعداد زیادی نوزاد حیوانات در باغ وحشها به دنیا میآیند؛ تکلیف آنها چه میشود؟ آیا نظارت دقیقی بر آنها وجود دارد؟ آیا ورود و خروج حیوانات به باغ وحشها و حتی علت مرگ گونهها کنترل میشود؟ تمام اینها وظیفه سازمان محیط زیست است که باید با دقت و حساسیت بسیار این کار را انجام دهد اما به نظر میرسد آنطور که باید موفق نیست. این فعال حقوق حیوانات درباره علت ایجاد باغ وحشها در دنیا توضیح داد که چند علت از جمله سرگرمی، حفاظت و بازپروی برای ایجاد باغ وحشها مطرح است که ما در هیچ کدام از آنها موفق نبودیم در واقع ادعای حفاظت ادعای دروغی است که باغ وحش داران بزرگ دنیا مطرح میکنند چون در پوشش حفاظت، تجارت حیوانات همچنان به حیات خود ادامه میدهد، در واقع تجارت غیر قانونی حیات وحش یکی از عوامل اصلی نابودی حیات وحش در جهان است و پس از نابودی زیستگاهها رتبه دوم را در نابودی حیات وحش در جهان دارد، گردش مالی تجارت غیر قانونی حیات وحش ۲۳ میلیارد دلار در سال است که یکی از تجارتهای کثیف دنیا است که بعد از مواد مخدر، تجارت انسان و اسلحه چهارمین تجارت سیاه دنیا است و یکی از دلایلی که تجارت حیات وحش در دنیا انجام میشود این است که ریسک بسیار کم و ارزش افزوده بسیار زیادی دارد.
- نویسنده : مائده مطهری زاده
