هر قدر زیباییها و سرسبزیهای شمال ایران زبانزد و عاملِ جذبِ گردشگر است به همان اندازه هم زبالههایش، همه جای این دیار را درنوردیده و هر گردشگری را فراری میدهد. زبالههایی که در هرکجای شهر و روستا، در جنگل و دشت و دریا به بدترین شکل ممکن خودنمایی میکنند و مسیرِ پایداری برای خلاصی از […]
هر قدر زیباییها و سرسبزیهای شمال ایران زبانزد و عاملِ جذبِ گردشگر است به همان اندازه هم زبالههایش، همه جای این دیار را درنوردیده و هر گردشگری را فراری میدهد. زبالههایی که در هرکجای شهر و روستا، در جنگل و دشت و دریا به بدترین شکل ممکن خودنمایی میکنند و مسیرِ پایداری برای خلاصی از شرِ انبوه زبالهها پیدا نشده است و متاسفانه تلاشهای لاک پشتی برای ایجاد نیروگاههای زبالهسوز در شرق و غرب و مرکز استان نیز هنوز به جایی نرسیده است!
سوزنِ زبالهسوزِ ساری که طی دو سه سال اخیر، بر روی پیشرفت فیزیکی ۹۵ درصدی گیر کرده است و آخرین گزارشها از افتتاح آن در شهریورماه امسال
خبر میدهد.
تعلل و تاخیر در اجرای این طرح بارها صدایِ مسوولان ارشد مازندران را در آورده بود که این تاخیر را به صلاح مردم نمیدانستند به طوری که در شهریور ماه ۱۳۹۷ استاندار وقت مازندران گفته بود که روند احداث نیروگاه زبالهسوز ساری نباید بههیچ وجه متوقف شود و پیگیریهای ملی با جدیت از سوی استان
دنبال میشود.
مسئول بسیج سازندگی مازندران نیز در خصوص این طرح با اظهار اینکه تاکنون ۹۰ میلیارد تومان اعتبار برای تکمیل ابنیه نیروگاه زباله سوز ساری تخصیص یافته است گفت: قرار بود تا تیرماه امسال ۱۵۰ میلیارد تومان اعتبار برای تکمیل ابنیه نیروگاه زباله سوز تخصیص یابد که تاکنون با تخصیص ۹۰ میلیارد تومانی، طرح از پیشرفت فیزیکی مطلوبی برخوردار است.
در نهایت پس از امروز و فردا کردنهای فراوانِ مسوولان، استاندار مازندران خبر داد که زبالهسوز ساری تا شهریورماه امسال به بهرهبرداری میرسد.
البته وضعیتِ زبالهسوزِ نوشهر در غرب استان هم تعریفی ندارد.
پس از چند سال که از کلنگ زدنِ نیروگاه زباله سوز نوشهر گذشت، بالاخره در ۲۷ آذرماه ۱۳۹۹رییس جمهور وقت نخستین نیروگاه زبالهسوز مازندران در نوشهر را افتتاح کرد و نیروگاه زباله سوز شهرستان نوشهر که نخستین طرح زیست محیطی در نوع خود به شمار میرفت با دستور ویدئو کنفرانسی روحانی رییس جمهور به صورت رسمی بهرهبرداری شد.
ساخت نیروگاه زباله سوز نوشهر با هدف فرآوری ۲۰۰ تُن زباله تولیدی شهرستانهای نوشهر، چالوس و کلاردشت و تولید حدود سه مگاوات برق در ساعت در سال ۱۳۹۰ در زمینی به مساحت حدود ۲ هکتار در منطقه «پلنگ چال» نوشهر کلنگ زنی شد و بنا به وعده مسئولان وقت، قرار بود حداکثر طی ۲ سال به بهره برداری برسد.
اگرچه در این بازه زمانی برخی از مشکلات مانند محدودیتهای زیستمحیطی و کمبود زمین در دوره فعالیت دولت یازدهم تا حدودی حل شد، اما به خاطر تشدید تحریمهای ظالمانه و نیز منع ورود تجهیزات تاحدودی روند اجرای این طرح را دچار وقفه کرد.
در سال ۱۳۹۳ به دنبال حساسیت مسئولان دستگاههای اجرایی از سطوح کشوری گرفته تا استانی نسبت به خسارتهای فاجعه بار زباله در محیط زیست مازندران اجرا و تکمیل نیروگاه زباله سوز نوشهر در اولویت کاری دولت تدبیر و امید قرار گرفت تا علاوه بر جلوگیری از خسارت به عرصههای جنگلی استان، از سرریز شیرابه زبالههای دپو شده در نقاط مختلف به رودخانهها و دریای خزر نیز جلوگیری شود.
پس از روی کار آمدن دولت دوازدهم مشکلات اجرایی این طرح که عمده آن مربوط به ورود تجهیزات به خاطر تحریمها بود برطرف شد.
برای این نیروگاه که فعالیت آزمایشی آن در تیرماه ۹۹ با حضور رئیس سازمان برنامه و بودجه آغاز و در ۲۷ آذرماه نیز به صورت رسمی از طریق ویدئو کنفرانس با حضور رییس جمهور به بهره برداری رسید حدود ۱۱۲ میلیارد تومان اعتبار هزینه شده که حدود ۲۶ میلیارد تومانِ آن از محلِ سفرِ مقام معظم رهبری و مابقی نیز از اعتبارات ملی تامین شده است.
افتتاح ناقص!
اما افتتاح ناقص نیروگاه زباله سوز نوشهر در دولت قبل، این روزها به دلیل ورود حجم انبوهی از شیرابه زباله انباشت شده به داخل رودخانه «ماشلک» و دریای خزر نگران کننده بوده که ضروری است برای رفع آن تدابیر ویژهای اندیشیده شود.
طبق عقد قرارداد میان شهرداری نوشهر و سرمایه گذار بخش خصوصی باید مدت هفت سال با فروش برق آن بابت جبران هزینه کردها درآمد کسب کند.
البته نواقص فنی نیروگاه فقط به تصفیه خانه آن برنمیگردد چرا که طولی نکشید براساس شنیدهها نیروگاه با ظرفیت حدود ۵۰ درصد حتی کمتر از آن فعالیت دارد و علت آن هم تجهیز نبودن به برخی امکانات سبب شده تا نتواند حدود سه مگاوات برق تولید کند و به همین خاطر برای بهره بردار آن صرفه اقتصادی ندارد، اُفت فشار آب و اختلال در روند فعالیت نیروگاه مشکل دیگری بود که با مرور زمان گلایه بهره بردار را به همراه داشت.سرریز شیرابه تهدید جدی برای
آبزیان خزر
در این پیوند، رییس اداره حفاظت محیط زیست نوشهر گفت: چالش سرریز شیرابه ناشی از دپوی زبالههای قدیمی در منطقه پلنگ چال نوشهر مربوط به چهار دهه گذتشه بوده و برابر اسناد موجود چندین بار محیط زیست علیه نهاد متولی شکایت کرده منتهی کماکان این وضعیت ادامه دار است.
کامبیز محسن سلطانی افزود: در زمان بهره برداری نیروگاه هم یکی از دغدغهها این بود هرچه زودتر ساماندهی زبالههای تلنبار شده در محوطه نیروگاه تعیین تکلیف شود قولهایی داده شد به زودی انجام میگیرد تا اینکه پس از ۶ ماه اجرای طرح تصفیه خانه نیروگاه کلید خورد و روند اجرای آن در بازدیدهای صورت از دو سال گذشته تاکنون هر بار دچار وقفه میشد و مسوولان امر علت این وقفه را کمبود اعتبار گزارش میدادند.
این مسوول اظهار کرد: در روزهای بارندگی و شرائط نامساعد جوی بوی تعفن و مشمئز کننده زبالههای دپو شده در گوشهای از محوطه نیروگاه بسیار آزار دهنده بوده و حتی نگرانی و گلایه خیلی از کارگران واحدهای تولیدی و عدهای از ساکنان پیرامون نیروگاه را به همراه داشته و چندین بار هم افزون بر نامهنگاری با محیط زیست بلکه مراجعه هم داشتند که هرچه زودتر برای رفع این چالش زیست محیطی اقدام شود.
رییس اداره حفاظت محیط زیست نوشهر ابراز امیدواری کرد: با بازدیدی که هفته گذشته به اتفاق معاون هماهنگی امور عمرانی استانداری مازندران ازاین نیروگاه صورت گرفته به زودی این معضل زیست محیطی که تهدید جدی برای آبزیان دریای خزر و حتی سلامتی مردم پیرامون رودخانه ماشلک است
برطرف شود.
سرپرست معاونت هماهنگی امور عمرانی استانداری مازندران گفت: روند فعالیت این نیروگاه با فرآوری زباله به درستی انجام میگیرد و در تولید برق و آلایندههای زیست محیطی هم مشکلی ندارد اما سرریز شیرابه حاصل از زبالههای دپو شده مربوط به ۴۰ سال پیش به داخل رودخانه ماشلک و دریای خزر مساله ساز شده و باید هرچه زودتر جلوی این چالش زیست محیطی گرفته شود. احمد توکلی در این باره افزود: در بازدیدی که سه شنبه هفته پیش از روند فعالیت نیروگاه انجام گرفت متاسفانه زبالههای تلنبار شده و بوی تعفن ناشی از آن بسیار آزار دهنده است و افزون بر چالشهای زیست محیطی طبیعت آن منطقه را هم شکننده نموده است و زیبنده نیست پس از سالها از بهره برداری نیروگاه کماکان شیرابه زباله به داخل دریای خزر هدایت شود.
وی اظهار کرد: براساس گزارشها، از مقدار ۲۰۰ تُن زبالهای که در روز در این نیروگاه فرآوری میشود شاید حدود ۴۰ مترمکعب شیرابه آن مربوط به نیروگاه و مقدار ۹۰ مترمکعب هم مربوط به زبالههای فاسد شده اطراف نیروگاه است و در این بازدید تاکید و توصیه فراوانی برای به سرانجام رساندن طرح تصفیه خانه نیروگاه صورت گرفت.
اتمام حجت معاون عمرانی استاندار برای تکمیل تصفیه خانه تا پنجم
مهرماه امسال
این مسوول استانی گفت: هم اینک کار ساخت تصفیه خانه حدود ۸۵ درصد پیشرفت فیزیکی دارد و تا یک ماه آینده ابنیه آن هم به اتمام میرسد و نصب تجهیزات آن نظیر هواساز و توربینها هم یک ماه زمان میبرد و با این وضعیت تصفیه خانه نیروگاه باید در پنجم مهرماه امسال به بهره برداری برسد و اگر چنین نشد تعارفی با متولیان و مسوولان نیروگاه نداریم به طور حتم برابر ضوابط با آنان برخورد میشود و باید پاسخگوی این قضیه باشند.
توکلی افزود: با توجه به وعدهای که شهردار و فرماندار در این بازدید دادند این طرح در موعد مقرر به سرانجام برسد و موضوع خروج دودهای آلوده از دودکشهای نیروگاه هم هیچ مشکلی ندارد چرا که هر روز سامانه جامع پایش محیط زیست استان و حتی کشور به صورت آنلاین پایش میکند.
برابر آمار در مازندران روزانه مقدار سه هزار تُن زباله و یکهزار و ۲۰۰ متر مکعب شیرابه تولید میشود و بسیار فاجعه بار است و بنا به گفته معاون محیط زیست انسانی سازمان حفاظت محیط زیست، متوسط سرانه تولید زباله در کشور ۶۰۰ گرم است در حالی که این آمار در مازندران به یک کیلو گرم میرسد.
طبق اظهار نظر این مسوول، پراکندگی زباله و مراکز دفن آن در دل جنگل و روستاهای بکر منجر به پراکندگی زباله و نفوذ شیرابه شده به گونهای که آثار آن به شدت اکوسیستم طبیعی استان را شکننده و به مخاطره انداخته است.
بنا به گفته کارشناسان و صاحب نظران، شیرابه حاصل از زبالههای مختلف به دلیل آلودگی زیاد ناشی از ترکیبات و مواد سمی که در آن وجود دارد یا در واکنش با مواد دیگر موجود در طبیعت به وجود میآید، اثرات نامطلوب فراوانی بر سلامت انسان و محیط
زیست میگذارد.
این کارشناسان معتقدند: نفوذ شیرابه ناشی از زبالههای دفن شده به طور غیر اصولی به آبهای زیرزمینی سبب آلودگی آب چشمهها، چاهها و ذخایر آبی مجاور محل دفن زباله میشود. همچنین شیرابههای ناشی از دفنگاه زبالهها از عوامل آلوده سازی تالابها، دریاچهها و دریاها به شمار میروند که از طریق رودخانههای سطحی و زیرزمینی به این آبها راه پیدا میکنند و این آلایندههای آلی و معدنی، فلزات سنگین و آلایندههای شیمایی خطرناک ممکن است در شیرابه محلهای دفن وجود داشته باشند و آلایندههای ناشی از شیرابه با نفوذ به آبهای سطحی در حقیقت میتواند سبب عدم کارایی این منابع، از بین رفتن جانوران آبزی، اختلال در کار اکوسیستم آبی و انتشار انواع
بیماریها شوند.
