• منتشر شده در یکشنبه, 23 شهریور 1399 09:57
«خبرشمال» در گفت‌و‌گو با عضو هیات علمی دانشگاه پیام نور موضوع احداث سد فینسک را بررسی می‌کند؛

یک سد و هزار سودا !

 
 
 
 

 مائده مطهری زاده /


گزارش را در شماره قبل تا آنجایی پی گرفتیم که دکتر بابک مومنی اظهار داشت به جای صرف میلیاردها تومان برای احداث سد فینسک می‌توان این منابع را برای رونق کسب و کارهای پرسودتر در اختیار کشاورزان سمنانی قرار داد و حالا بحث ما در قسمت دوم به جاهای حساس‌تری می‌رسد که در ادامه خواهد آمد:

*میزان سرانه مصرف آب سمنان از متوسط کشوری بالاتر است
میزان سرانه مصرف آب استان سمنان همین حالا از میانگین مصرف سرانه آب کشور بالاتر است. این جمله‌ای بود که در سخنان عضو هیات علمی دانشگاه پیام نور و استاد مدیریت منابع آب به آن اشاره شد.
بر اساس این کلام، چنانچه میزان سرانه مصرف آب سمنان به میانگین کشوری برسد، حدود 60 درصد نیاز این استان به آب شرب تامین
خواهد شد.

*چرا سامانه‌های آبیاری نمی‌شود؟!
نکته دیگری که باید به آن اشاره شود، این مساله است که اگر همان محصولات مثل هندوانه و خربزه به جای کشت سنتی و راندمان زیر 30 درصد با اصلاح نظام آبیاری و گسترش سامانه‌های نوین آبیاری کشت شود، حداکثر هزینه آن، برای همان 6 هزار هکتار، یکهزار و 200 میلیارد تومان خواهد بود، اما گویا قرار است شیپور را از سر گشاد
آن بزنند!
*چرا بر روی چشمه علی
 در سمنان سد احداث نمی‌کنید؟
مومنی در ادامه خاطرنشان کرد: احداث سد، تنها یکی از گزینه‌های موجود برای مهار آب‌های سطحی بوده و هیچگاه به عنوان اولین گزینه مدیریت منابع آب، مورد استفاده قرار نمی‌گیرد، بنابراین ابتدا باید همه راهکارها و گزینه‌های دیگر را در نظر گرفت و سپس وقتی از آنها نتیجه‌‌ مطلوبی بدست نیامد و آن هم تحت شرایط و شرط و شروطی، به فکر احداث سد افتاد و در احداث سد نیز در بدو امر باید به منابع داخلی چشم دوخت و سپس انتقال آب بین حوضه‌ای.
مومنی ادامه داد: به طور مثال در همین استان سمنان، در حوزه هیدرولوژی فلات مرکزی ما «چشمه علی» را داریم که میزان آبدهی آن به مراتب از اسپه رو بیشتر است، چرا از این چشمه برای تامین آب داخلی استان استفاده نمی‌‎شود؟! بنابراین پس از اینهمه بحث و گفت‌و‌گو باید اذعان کنیم که این سد، برای 5.5 میلیون متر مکعب تولید و تحویل آب در نظر گرفته نشده و رقمی بسیار بیش از اینها را مدنظر قرار داده‌‌اند (چرا که 5 و نیم میلیون متر مکعب آب قطعا و حتما از منابع داخلی استان سمنان قابل برداشت است) و پرسش اساسی من از همه عوامل و موافقان این طرح این است که شما آب را می‌خواهید یا سد را؟! بازچزخانی آب نیز از آن دست مسائلی است که در سمنان نادیده گرفته شده و باید پرسید چنانچه با کمبود آب مواجه هستند چرا از این روش تامین آب که در تمام دنیا شیوه معمول است استفاده نمی‌کنند؟!
این استاد دانشگاه در ادامه توضیح داد: بحث بعدی بر سر این است که چنانچه استان سمنان تا این اندازه با مشکل کمبود آب مواجه می‌باشد که برای تامین آب به منابع آبی خدادادی همسایه شمالی خود چشم دوخته است، پس چگونه است که در افق 1420، رشد و توسعه 3 و نیم برابری (350درصدی) صنعتی برای این استان دیده شده است؟! و این در حالی است که جمعیت استان نیز قرار است 136 درصد افزایش یابد!

*کسی دلش به حال صنعت مازندران نمی‌سوزد
پرسش اساسی دیگری در اینجا مطرح می‌شود که چنانچه برای استان کویری سمنان توسعه صنعتی 3 و نیم برابری و رشد 136 درصدی جمعیت دیده شده است، چرا استان مازندران علی‌رغم بهره‌مندی از منابع آبی خدادادی، این چنین مغموم و محروم از توسعه صنعتی است؟! تکلیف 792 هکتار از اراضی صنعتی شرق استان مازندران که به دلیل همین کمبود منابع آب به حال خود رها شده است چه می‌شود؟! اگر توسعه صنعتی یک ضرورت است چرا در مازندران سراغ آن را نمی‌گیریم که اقلیم مساعدتری دارد؟ طنز تلخ ماجرا اینجاست که امروزه شاهد مهاجرت نیروی کار از مازندران به استان کویری سمنان هستیم! و این نتیجه همین یک بام و چند هوا بودن سیاست‌های کلان است.

*چرا به سوالات و ابهامات
پاسخ نمی‌دهید؟
یکی دیگر از مسایلی که در این زمینه جای بحث فراوان دارد این نکته است که متاسفانه، عوامل این طرح، هنوز حاضر نشده‌اند که اسناد مطالعاتی این سد را در اختیار جامعه علمی و تخصصی مازندران قرار دهند. وزیر مربوطه (نیرو) نیز هنوز به درخواست منصورعلی زارعی نماینده مردم ساری و میاندورود در مجلس یازدهم نیز پاسخ نداده است!

*توسعه، ابزار تبعیض یا نیروی محرکه اقتصاد و صنعت؟
چنانچه بناست به توسعه نه به عنوان یک ابزار تبعیض آمیز بلکه به عنوان یک نیروی محرکه برای تولید و رشد صنعتی و اقتصادی در سراسر کشور نگریسته شود، پس مازندران در کجای این نقشه راهبردی قرار دارد؟
چرا هنوز هیچ یک از عوامل و دست اندرکاران احداث سد فینسک خود را در برابر سوالات فراوان جامعه علمی و نمایندگان استان مازندران مسوول و پاسخگو نمی‌دانند؟
آیا نباید به این عقب‌نشینی‌ها و سکوت‌های معنادار، به دیده شک و تردید در نیت سدسازان نگریست و اینکه همچون بحث انتقال آب خزر به سمنان معلوم نیست چه خواب‌های آشفته‌ای برای منابع آبی مازندران دیده‌اند؟!

*جای خالی آمایش آب محور
نکته اساسی جامانده از این مبحث که شاید بسیاری از این افراد موافق با احداث سد و دست اندرکارانش عمدا یا سهوا از آن غفلت کرده‌اند، این نکته است که در سند آمایش سرزمین برای توسعه، دو وجه در نظر گرفته شده است، اولا آمایش باید آب محور باشد، به این معنا که بر اساس میزان آب موجود در منطقه باید توسعه اتفاق بیفتد و دومین مساله سازگاری با کم‌آبی است، به عبارت دیگر، منطقه مورد نظر باید توان سازگاری با کمبود آب را داشته باشد، به این ترتیب آنها که سودای رساندن آب از مازندران به سمنان به هزار حیله و ترفند را دارند، باید بدانند عمر مفید سد فینسک هم روزی به پایان می‌رسد و آنگاه برای تامین میزان آبی که اشتهای آن را از پیش برای مصرف تحریک کرده‌اید چه خواهید کرد؟!

*دوگانگی تا کی؟!
خوشبختانه هنوز هم هستند انسان‌های شریفی که فارغ از نگاه‌های قومی و منطقه‌ای و با نگرشی جامع و ملی، نقشه‌های شوم مافیای سدسازی در ایران را نقش بر آب کنند، چنانکه دکتر امیر حسین ولیان، دبیرجمعیت دیده بان طبیعت شاهرود، در تجمع 18 شهریورماه در مقابل بیت امام جمعه شاهرود، خواب سدسازان را آشفته کرد و از مسوولان استانی و کشوری خواست به جای هدررفت میلیاردها تومان پول بیت‌المال که صرف مطالعات احداث سد فینسک و انتقال آب دریای خزر به سمنان شد، به داد تنها منبع آب شیرین سمنان واقع در شاهوار که در سال‌های اخیر به حراج گذاشته شد برسند و از دوگانگی‌ها دست بردارند.
خدا یار و یاور همه آنها که برای رسیدن به حق‌شان حاضر نیستند پا روی حق دیگری بگذارند باشد.

 

 
 

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی