آخرین اخبار :
  • منتشر شده در یکشنبه, 29 دی 1398 08:00
در گفت‌‌و‌گوی «خبرشمال» با مدیر فنی مرکز ترک اعتیاد و معاون توسعه پیشگیری از آسیب‌های اجتماعی بهزیستی مازندران مطرح شد؛

بیماری پیچیده قرن!

 مائده مطهری زاده /


رنگ رخسارشان خبر می‌دهد از سرّ درون! یک روز که شاید اصلا ندانند کدام روز بود، آرام آرام، کبریت کشیدند زیر آرزوها، رویاها، زیبایی‌ها و تمام داشته‌هایشان (از خانواده، دوستان، کار، تفریح، شادی و...) و خود به تماشای خاکستر شدن تمام‌شان نشستند!
بعضی‌ها که خوش‌شانس‌تر بودند، قبل از آنکه هست و نیست‌شان یکی شود، دست به کار شدند و با کمک خانواده و آشنایان، آتش را خاموش و زندگی جدیدی را بر روی خاکسترها آغاز کردند.
معاون مقابله با عرضه و امور بین‌الملل ستاد مبارزه با مواد مخدر در ساری به تازگی اعلام کرد که بیکاری بهانه‌ای منسوخ شده برای مصرف مواد مخدر است، چراکه امروز ۸۷ درصد مصرف کنندگان مواد مخدر کشور را شاغلین تشکیل می‌دهند.
ناصر اصلانی که میهمان ویژه شورای هماهنگی مبارزه با مواد مخدر استان مازندران در ساری بوده است، ادامه داد که بر اساس آمار پنج سال اخیر از نظر اشتغال فقط ۱۲/۷ درصد مصرف کنندگان بیکار و باقی شاغلین هستند که در میان آنان شاغلین رسمی نیز
وجود دارد.
اصلانی همچنین میانگین سن شروع مصرف مواد مخدر در کشور را ۲۴ سال دانست که بعضا در برخی نقاط استان در سنین ۱۴ و ۱۵ سال نیز دیده می‌شود.
به گفته معاون مقابله با عرضه و امور بین الملل ستاد مبارزه با مواد مخدر در حال حاضر ۷/۷ درصد بی‌سواد،۴۰/۱ درصد مصرف کنندگان زیر دیپلم و ۵/۴ درصد فوق دیپلم هستند.
اصلانی یک خبر بد یا بهتر است بگوییم یک هشدار هم برای تحصیل‌کردگان در مقاطع عالی دانشگاهی داشت که 6.14 درصد مصرف کنندگان مواد مخدر کشور دارای مدرک لیسانس به بالا هستند.
وی این مساله را تهدیدی جدی عنوان کرد که متاسفانه جامعه تحصیل کردگان کشور را نشانه گرفته و حتی بنابر سلایق آنان نیز تولید می‌شود.
اعتیاد، همانطور که از آمارهای ارائه شده از سوی معاون مقابله با عرضه و امور بین‌الملل ستاد مبارزه با مواد مخدر پیداست، این روزها هم به لحاظ گروه‌های مصرف کننده و هم به لحاظ علت‌های درگیر شدن، دامنه‌دارتر و گسترده‌تر از دیروز شده است.
دیگر اعتیاد فقط، مختص فقرا، بی‌سوادان، جوانان، بیکاران و پسرها نیست، بلکه امروز گروه‌های کوچک و بزرگی از ثروتمندان، تحصیل‌کردگان، نوجوانان، شاغلان و دختران را نیز درگیر کرده است و همین موضوع هم مساله مبارزه با این بلای خانمان‌سوز را پیچیده‌تر از همیشه کرده است.

*آمارهای ضد و نقیض
دکتر قدیمی، مدیر فنی یکی از مراکز ترک اعتیاد و روانپزشک در همین رابطه و در گفت‌و‌گو با «خبرشمال» ضمن تایید بخش‌هایی از سخنان اصلانی، می‌گوید:« البته آمارها در این زمینه کمی ضد و نقیض است؛ به طور مثال اغلب مراجعین ما در مرکز ترک اعتیاد را دو دسته تشکیل می‌دهند، افراد بسیار آلوده که دیگر حتی همین مراجعه به مرکز نیز به عادت‌شان در طول سال تبدیل شده است و معمولا هم از اقشار ضعیف جامعه هستند و دسته دوم، که عمدتا از قشر متوسط و متوسط به بالای جامعه بوده و معمولا هم داروهایشان را از بیرون و با مبالغ گزاف تهیه می‌کنند، اما اگر بخواهیم در محیط جامعه به دنبال دسته‌بندی و تفکیک باشیم، حتما به گروه‌های متفاوت‌تر و گسترده‌تری بر خواهیم خورد.

 

*عوامل متعدد دخیل در اعتیاد
قدیمی، قطعا امروز فقر و نداری، به تنهایی از عوامل اصلی اعتیاد به شمار نمی‌رود و حتما عوامل و علل و پرشمار دیگری، در اعتیاد افراد دخیل هستند.
این روانپزشک با اشاره به نقش و تاثیر مستقیم مرکز پاداش مغزی، در زندگی افراد مختلف تاکید می‌کند: این مرکز همواره به دنبال پاداش است، خواه این پاداش، لذت بردن از یک زندگی خوب، داشتن یک همسر یا فرزند ایده‌آل، باشد، خواه اشتغال به یک کار پردرآمد و شرافتمندانه و معتبر و سپری کردن روزها در کنار دوستانی خوب و دلگرم‌کننده!
اما وقتی بعضی از این دلخوشی‌ها نباشد و یا کمرنگ باشد، فرد به طور ناخودآگاه، به دنبال پر کردن جای خالی آنها گاه به سوی مواد مخدر کشیده می‌شود و از آنجا که مواد مخدر، امروز به نازل‌ترین قیمت و راحت‌ترین شکل ممکن در دسترس است، فرد به جای یافتن پاسخ مثبت به یک نیاز اساسی، ناخواسته خود را به درون چالشی بزرگ انداخته و مصرف این مواد در دوزهای بالا، به دلیل پاسخ سریع و عمیق به مرکز پاداش مغزی، به راحتی منجر به اعتیاد این فرد می‌شود.

 

* تغییر الگوی مصرف مواد و کاهش سن مصرف
قدیمی با اشاره به اینکه امروز اعتیاد به مصرف مواد مخدر سنتی، جای خود را به مصرف مواد مخدر صنعتی داده است، می‌گوید: البته که مخاطرات مواد مخدر صنعتی بسیار بیشتر از اعتیاد به مواد مخدر سنتی بوده و فرد را در یک بازه زمانی بسیار کوتاه، دچار مشکلات متعدد روحی و جسمی می‌سازد.
این روانپزشک در ادامه با اشاره به تغییر الگوی مصرف مواد و کاهش سن مصرف، می‌افزاید: مهم‌ترین مساله در گرایش افراد به اعتیاد، به عوامل روانشناختی بازمی‌گردد که متاسفانه در بیان علل گرایش کمتر به آن اشاره شده است.

 

*علل زمینه‌ای اعتیاد
قدیمی، افزایش استرس‌ها و اضطراب‌های هیجانی ناشی از زندگی در عصر مدرنیته و در ادامه افسردگی، وسواس، ناتوانی در کنترل خشم، هیجان را از جمله عوامل زمینه‌ای در ایجاد انگیزه افراد برای اعتیاد به مواد مخدر شناخت و گفت: امروزه شاهد گسترش ساخت و تولید فیلم‌‌هایی هستیم که اغلب مروج خشونت و افسارگسیختگی اجتماعی بوده و همین امر نیز در تحریک‌پذیری افراد از اعتیاد به شدت تاثیرگذار است.

 

*جای خالی آموزش‌ها و مشاوره‌ها
قدیمی این نکته مهم را نیز یادآور شد که:« امروزه جای خالی آموزش آحاد جامعه در کلاس‌های مشاوره خانواده، مشاوره پیش و پس از ازدواج، فرزندآوری، تربیت فرزند، پاسخ درست و به هنگام به نیازهای جسمی و روحی، مهارت‌های ارتباطی و خودآگاهی و... بسیار بیش از دیروز احساس می‌شود و متاسفانه مهم‌ترین عاملی که مانع از حضور افراد در این کلاس‌ها می‌شود، اَنگ (برچسب) روانی بودن به افراد است و حال آنکه همانطور که افراد با مشاهده کوچک‌ترین درد و ناراحتی جسمی به دکتر مربوطه مراجعه می‌کنند و طبیعی است که برای درمان ناراحتی‌ها و دشواری‌های کوچک اعصاب و روان نیز مراجعه به پزشک (روانشناس بالینی یا روانپزشک) از اهمیت بسزایی برخوردار است، چه آنکه آمارها نشان می‌دهد، عامل بسیاری از بیماری‌های جسمی همچون فشار خون، ناراحتی‌های قلبی و حتی دیابت نیز اعصاب و روان، به ویژه محرک بیرونی (استرس) است و چنانچه به دنبال داشتن جامعه‌ای سالم با اولویت برخورداری از (سلامت روح و روان) هستیم، نباید از مراجعه به روانشناس در صورت بروز مشکلات هرچند کوچک غفلت ورزیم. این متخصص اعصاب و روان، ادامه داد: امروزه روابط زناشویی و مسائل جنسی، از جمله مسائلی است که وقتی افراد از پاسخ درست و به موقع از آن ناتوان بمانند، می‌تواند آنها را به منجلاب اعتیاد فرو اندازد.

*معتاد بیمار است نه مجرم
این پزشک متخصص نیز با اشاره به اینکه معتاد به معنای واقعی کلمه (بیمار) است نه (مجرم)، اضافه کرد: همانطور که فرد بیمار در زمان درگیری با بیماری و دوران نقاهت، مورد توجه ویژه خانواده قرار دارد، فرد معتاد نیز نباید طرد شود و توجه اکید خانواده به این فرد، می‌تواند به عنوان مهم‌ترین پشتوانه، طول درمان را کاهش داده و فرد را هرچه زودتر به زندگی عادی بازگرداند.

 

*پیشگیری همیشه بهتراز درمان است
دکتر قدیمی در بخش پایانی سخنانش، به موضوع بسیار مهمی اشاره کرد که می‌تواند راهگشای بسیاری از مشکلات دوران بزرگسالی بوده و به عنوان یک راهکار پیشگیرانه با پاسخ قطعی به بخش زیادی از دشواری‌های آینده آحاد جامعه شناخته شود و آن هم، مساله غربالگری کودکان به لحاظ سلامت روحی و روانی، در سال‌های قبل از ورود به مدرسه است که به این ترتیب، بسیاری از مشکلات کودکان در همان سال‌های ابتدایی زندگی از جمله (بیش فعالی، اضطراب، افسردگی و...) شناسایی شده و قبل از آنکه زندگی‌ افراد را در بزرگسالی با مخاطرات جدی‌تری روبه‌رو سازد، درمان آن در دستور کار متخصصان قرار گیرد.
این روانپزشک در ادامه به این مساله هم اشاره کرد که باید به جایی برسیم که چنانچه چکاب کلی سالانه (جسمی)، در دستور کارمان قرار دارد، چکاب سلامت روح و روان (با مراجعه سالانه به روانشناسان) نیز به یک امر واجب تبدیل شود تا به این ترتیب، جلوی بسیاری از مشکلات جسمی ناشی از ناراحتی‌های اعصاب و روان گرفته شود.

 

*وجود 152 مرکز ترک اعتیاد در مازندران
دکتر گلچوبی معاون توسعه پیشگیری از آسیب‌‎های اجتماعی بهزیستی مازندران، نیز در این باره با اشاره به وجود 152 مرکز درمان اعتیاد در سطح استان، گفت: 61 مرکز از این تعداد، به مراکز درمان سرپایی سوء مصرف مواد، اختصاص دارد که در این مراکز، 6 هزار و 800 معتاد با حضور پزشکان متخصص اعصاب  و روان و روانشناسان بالینی، تحت پوشش درمان سرپایی اعتیاد قرار دارند.
گلچوبی، به 69 مرکز بهبودی اقامتی (کمپ‌های شبانه روزی) درمان اعتیاد نیز اشاره کرده و افزود: در این اماکن، درمان‌های پرهیزمدار با مشارکت گروه‌های همتا (معتادان بهبودیافته و تعدادی از روانپزشکان و روانشناسان) بر روی معتادین انجام می‌پذیرد و مدت نگهداری از این معتادان در این اماکن از یک تا سه ماه است.


*نظارت‌های ماهانه
این مقام مسوول، با بیان اینکه نظارت‌ها، به صورت استانی و شهرستانی هر ماهه و با مشارکت شبکه بهداشت و نیروی انتظامی صورت می‌گیرد، ادامه داد: در همین راستا، طی 9 ماهه امسال، 6 مرکز ترک اعتیاد با تعطیلی موقت و به دلیل عدم رعایت پروتکل‌های مربوطه، روبرو شده و همچنین 3 مرکز نیز به دلیل تخلفات عمده، به طور دائم تعطیل شدند و نیز 12 مرکز نیز اخطاردریافت کردند.

 

* مراکز درمان «اجتماع‌مدار»
معاون توسعه پیشگیری از آسیب‌‎های اجتماعی بهزیستی مازندران در بخش دیگری از اظهاراتش، با اشاره به رویکرد آموزشی و نظارتی بهزیستی مازندران در جهت ارتقای سطح خدمات کمی و کیفی مراکز درمان و ترک اعتیاد گفت: یکی دیگر از مراکز ترک اعتیاد که به عنوان مراکز درمان «اجتماع‌مدار» شناخته می‌شوند، دو مرکز در ساری و جویبار هستند که به مدت یک سال از بهبودیافتگان نگهداری کرده و در این مدت، دوره پسااعتیاد، را در حضور روانپزشکان و روانشناسان و مددکاران اجتماعی به توانمندسازی و مهارت‌افزایی می‌گذرانند.
گلچوبی با بیان اینکه در این مراکز، فرآیند جامعه‌پذیری (بازگشت به جامعه) بهبودیافتگان با آموزش انواع مهارت‌های فنی و حرفه‌ای بر حسب علاقه، خانواده درمانی و مشاوره‌های فردی و مددکاری تسهیل می‌گردد، تصریح کرد: پس از این مرحله، خدمات اشتغالزایی و تسهیلات اشتغال، به افراد بهبود یافته تخصیص داده می‌شود که در همین راستا در سال جاری، 750 نفر از بهبودیافتگان، از آموزش‌های فنی و حرفه‌ای برخوردار شده و 280 نفر دیگر نیز از تسهیلات وام خوداشتغالی و کارفرمایی بهره‌مند شدند؛ (تسهیلات اشتغالزایی 20 تا 50 میلیون تومان است)؛ به گفته گلچوبی، تکلیف قانونی بهزیستی برای پرداخت وام تسهیلات اشتغالزایی در حدود 7 درصد بوده است، ولی بهزیستی تا به حال، 20 درصد را به این امر اختصاص داده است.

 

*وجود 11 مرکز کاهش آسیب‌های اجتماعی در مناطق حاشیه و پرخطر
وی با اشاره به 11 مرکز کاهش آسیب‌های اعتیاد در مناطق حاشیه و پرخطر با مشارکت سازمان‌های مردم نهاد، نیز تاکید کرد: در این مراکز معتادان تزریقی و متجاهر، مورد حمایت‌های اجتماعی قرار می‌گیرند و شیوه کار به این صورت است که تیم‌های سیار، (ماشین‌های ون با حضور مشاوران و کارشناسان)، به معتادین پرخطر در این مناطق خدمات اجتماعی می‌دهند تا از گسترش ایدز و سایر انحرافات اجتماعی در منطقه بکاهند. گلچوبی همچنین در پایان، به تنها مرکز نگهداری از معتادان متجاهر در مرکز استان در قاجارخیل نیز اشاره کرد و افزود: معتادان تزریقی و متجاهر با حکم قضایی و بعد از گزارش مردمی، در این مرکز نگهداری می‌شوند.

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی