• منتشر شده در یکشنبه, 09 دی 1397 12:41
خبرشمال، به بهانه انتشار یک اینفوگرافی از به صرفه بودن مازندران به نسبت سایر استانها گزارش می‌دهد

ثروتمندنماهای واقعی!

 
 
 
 

مائده مطهری‌زاده /

 

آیا مازندرانی‌ها واقعا ثروتمندترین مردم ایران هستند؟! شاید بسیاری از مازندرانی‌ها با مشاهده عبور و مرور اتومبیل‌های شاسی بلند در خیابان‌‎ها، بازار به نسبت پر‌رونق خرید و فروش کالاهای لوکس و گرانقیمت در سطح شهر، خانه‌های فراخ و مسافرت‌های سالی چند بار برخی از اقوام و آشنایان و بالاخره اقتصاد کشاورزی به نسبت پویای استان، به این نتیجه برسند که پاسخ به این سوال، مثبت است، اما باید دید مازندرانی‌ها واقعا ثروتمندترین مردم ایران هستند یا در ثروتمندی تمارض کرده و به عبارتی ثروتمندنما هستند، آن هم از نوع واقعی‌اش؟!

حسرت تهیه گزارشی مبنی بر درست یا غلط بودن این تصور از وضعیت معیشت و اقتصاد استان، تا همین چند روز اخیر، با ما بود تا اینکه مشاهده یک اینفوگرافی در سایت تجارت‌نیوز، ما را بر آن داشت تا بالاخره به این موضوع، به چشم یک سوژه نسبتا بکر اقتصادی بنگریم.
بر اساس این اینفوگرافی که حالا در فضای مجازی استان نیز دست به دست می‌شود، استان مازندران، در سال گذشته، به‌صرفه‌ترین استان کشور شناخته شده است.  این اینفوگرافی که برای محاسبه به صرفه بودن، میزان پس انداز خانوار هر استان را از تفریق درآمد و هزینه هر خانوار بدست آورده است، در نهایت نتیجه می‌گیرد که مازندران، ثروتمندترین استان کشور است.
برای اینکه از صحت و سقم این داده آماری عجیب که گردآورندگان، آن را اقتباسی از داده‌های مرکز آمار ایران می‌دانند، باخبر شویم، با دکتر عیسی‌زاده، اقتصاددان و استاد برجسته دانشگاه مازندران به گفت‌و‌گو نشستیم که ماحصل آن در ادامه می‌آید.

* جای خالی شاخص درآمد سرانه خانوار 
دکتر عیسی‌زاده، پس از مشاهده اینفوگرافی مزبور و با رویت شاخص بکاررفته برای این منظور، گفت: شاید این اینفوگرافی بتواند بازتابی از میزان پس انداز پول در مازندران باشد، اما قطعا نمی‌تواند به این نتیجه‌گیری کلی بینجامد که مازندرانی‌ها ثروتمندترین هستند، زیرا در بدست آوردن این داده آماری کلی و بزرگ، باید بسیاری از شاخصه‌ها و فاکتورهای مهم اقتصادی، همچون درآمد سرانه خانوار، دخیل باشد که در تهیه این اینفوگرافی از آن بهره‌ای نبرده‌اند!
این استاد برجسته دانشکده اقتصاد دانشگاه مازندران، در توضیح مطلب فوق با بیان اینکه درآمد سرانه بیشتر، قدرت خرید بیشتر و قدرت خرید بیشتر نیز در نهایت، رفاه بیشتر را فراهم می‌آورد، بیان داشت: البته که باید در این مسیر، به این نکات نیز توجه داشته باشیم که لزوما همه ساکنان استان، مازندرانی نیستند و یا اینکه برخی از خانوارهای مازنی، با کاهش خرید کالاهای غیرضروری و حتی ضروری، بر میزان پس‌ انداز خود در طول ماه یا سال افزوده‌اند که اینها هرگز نمی‌تواند شاخصی برای ثروت‌اندوزی بیشتر مازندرانی به نسبت سایر استانها باشد.

*میزان شکاف درآمدی، یک شاخص تعیین‌کننده دیگر در تشخیص میزان رفاه 
عیسی‌زاده، با اشاره به اینکه بعد از درآمد سرانه، مهم‌ترین مولفه تاثیرگذار، میزان درجه نابرابری (شکاف درآمدی) خانوارها با یکدیگر است، افزود: هرچه میزان شکاف درآمدی که بر اساس شاخص ضریب جینی بدست می‌آید، کمتر باشد، نمودار وضعیت اقتصادی خانوارهای یک منطقه، استان یا کشور، سیگنال‌های مثبت‌تری خواهد داشت که در این بین، استان سیستان و بلوچستان با دارا بودن (بیشترین شکاف درآمدی) در انتهای جدول قرار داشته و مازندران در میان 10 استان برتر کشور در صدر جدول قرار گرفته است که نشان از نزدیک بودن شکاف‌های درآمدی در این استان به یکدیگر دارد.
*درآمدهای برابر افراد در دو نقطه مختلف از جهان، لزوما به معنای برابری میزان رفاه و ثروتمندی آنها نیست
این استاد دانشگاه در ادامه به ذکر یک مثال پرداخت و گفت: شما فرض کنید فردی در ایران، ماهیانه 1000 دلار درآمد دارد و فرد دیگری نیز در انگلستان دقیقا به همین اندازه. آیا می‌توانیم با توجه به درآمد یکسان این دو نفر در دو کشور مختلف با دو ساختار و شاکله اقتصادی متفاوت، از برابری ثروت و رفاه این دو سخن بگوییم؟! من به شما پاسخ می‌دهم که خیر! چون فردی که در انگلستان با درآمد 1000 دلار در ماه زندگی می‌کند، از رفاه و قدرت خرید بیشتری برخوردار است چون در کشور انگلستان، تورم در حدود 1 تا 2 درصد است، اما در ایران دستکم در حال حاضر، تورم، رقمی بیش از 40 درصد است و همین امر باعث می‌شود که علیرغم برابری درآمد ماهیانه، میزان رفاه و البته ثروت این دو نفر، در ایران و انگلستان با یکدیگر برابر نباشد.

*درآمدهای سرانه نجومی، تنها یکی از فاکتورهای  مهم توسعه‌یافتگی
البته این استاد دانشگاه از یک زاویه دیگر نیز به این ماجرا نگریست و ادامه داد: در عربستان درآمد سرانه هر فرد، در حدود 28 هزار دلار در سال است، یعنی به عبارتی، ماهانه 20 میلیون تومان سهم هر فرد در عربستان است، اما آیا ما می‌توانیم بگوییم که این کشور، باتوجه به درآمد سرانه نسبتا بالا، یک کشور توسعه یافته به حساب می‌آید؟ خیر! چون این کشور، هنوز به بسیاری از شاخص‌های توسعه‌یافتگی دست پیدا نکرده، اما برخی از کشورهای اروپایی و آسیایی نیز هستند که به رغم دارا بودن درآمد سرانه پایین‌تر از عربستان، در رده کشورهای توسعه یافته قرار دارند زیرا در تشخیص توسعه یافتگی یا عدم توسعه یافتگی، شاخص‌های دیگری نیز وجود دارند که آن کشورها در آن شاخص‌ها، نمرات بالایی را کسب کرده‌اند؛ بنابراین نتیجه آنکه، برای فهم بسیاری از شاخص‌های مهم اقتصادی، از قبیل ثروت، رفاه و ... باید از چندین زاویه به موضوع بنگریم و از چندین و چند متغیر مختلف، کمک بگیریم تا بتوانیم به یک نتیجه درست و منطقی و علمی دست یابیم.

*نوع و نحوه پس انداز، در میزان ثروتمندی افراد اهمیت دارد
دکتر عیسی‌زاده در بخش پایانی سخنانش با بیان اینکه حتی شکل پس اندازها نیز می‌تواند در درجه ثروتمندی افراد دخیل باشد، تصریح کرد: ارزش بورس تهران در حال حاضر از میزان ذخایر بانکهای عامل در کشور بیشتر است، اما آیا در مازندران، هم مردم به همین میزان در بورس سرمایه‌گذاری کرده‌اند، یا برای تبدیل پول به سرمایه، از روش‌های دیگری، همچون خرید ملک، زمین، طلا و ... بهره جسته‌اند؟!

*از اظهار نظرهای عامیانه تا اعلام نظرهای عالمانه
این استاد دانشگاه، در نهایت امر، بررسی درجه ثروتمندی مازندرانی‌ها، بر اساس تعداد دارندگان اتومبیل‌های شاسی بلند و مالکان و صاحبان خانه‌های ویلایی و تعداد مسافرت در سال و ... را از جمله شاخص‌های سطحی، غیر علمی و عامیانه برشمرد و تاکید کرد: این موارد، به تنهایی نشانگر میزان ثروت و رفاه افراد نیست، بلکه همانطور که از ابتدا هم به آن اشاره شد، برای فهم دقیق این موضوع، باید شاخص‌های اقتصادی توسط برخی کارشناسان امر در یک فضای کاملا آکادمیک، بررسی شود تا نتیجه درستی از این داده‌ها بدست آید.

 

 
 

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی