آخرین اخبار :
  • منتشر شده در سه شنبه, 22 تیر 1400 08:03
مهندس نجاتی طراح پروژه مجموعه باغ‌های هیرکانی در مازندران با اشاره به آنان که بر طبل «طرح تنفس» می‌کوبیدند در گفت‌وگو با خبرشمال:

امروز باید پاسخگو باشند

/ مائده مطهری زاده
ویدیو کوتاه است اما حکایت از دردی عظیم دارد. سرِ دوربین را به سمت درختان می‌چرخاند. درختانی که نیم‌تنه آنها با قساوت و سنگدلی شکافی عمیق خورده است. گویی شکم کسی را با چاقو پاره کرده باشند. فقط تفاوتش در این است که خونی نمی‌چکد. (هرچند حتما دیدن سیلاب خون درختانی این چنین مظلوم و بی‌پناه چشم بصیرت می‌خواهد که ما نداریم!)
سید ولی شجاعی، عکاس‌خبرنگار و فعال رسانه‌ای و محیط زیستی مازندران، به تازگی پرده از ظلمی بی‌حد، در حق درختان جنگل پارت‌کلای ساری برداشته است که در آن درختان را به شیوه کرت‌زنی از داخل خشک کرده و می‌پوسانند.
درختانی ستبر و کهنسال که سال‌ها شاخه‌هایشان سپر دفاعی در برابر خورشید و آشیانه‌ای برای پرندگان بود و سایه‌سارشان یادآور خنکای بهشت و حضور سبزشان مایه تنفس زمین و زمینیان.
*مصیبت یکی دو تا نیست
مصیبت طرح تنفس، یکی دو تا نیست. سال‌هاست کارشناسان و متخصصان امر، فریاد زده و می‌زنند که این طرحِ خسارت‌بار و نفس‌بُر را متوقف کنید و نگذارید درختانِ بی‌نوای مازندران قربانی ندانم‌کاری‌ها شود اما کو گوش شنوایی که این فریادهای دلسوزانه و کارشناسانه را بشنود و به آن عمل کند.
*کرت زنی چیست؟
مهندس نجاتی طراح اصلی پروژه مجموعه باغ‌های هیرکانی در مازندران، پژوهشگر و فعال حوزه منابع طبیعی، کرت‌زنی را اینطور تشریح می‌کند که:« با تبر دور تا دور تنه درخت شکافی به اندازه دو الی سه سانتیمتر ایجاد می‌کنند. شکاف در قسمتی است که شیره حیاتی درخت را تامین می‌کند و به این ترتیب، با از دسترس خارج شدن آب و مواد مغذی، درخت بعد از مدتی آرام آرام دچار پوسیدگی شده و از بین می‌رود.»
به گفته نجاتی، دامداران منطقه به وسیله این شیوه ناجوانمردانه درختان را از بین می‌برند تا شعاع آفتاب به مناطق پایین دست بتابد و علف موردنیاز برای چرای دام‌هایشان رشد یافته و تامین شود.
*هرچه می‌کشیم از طرح تنفس می‌کشیم
نجاتی ادامه داد:« همه این مصائب و مکافات‌ها، نتیجه طرح غیرکارشناسی و زیان‌‎آور طرح تنفس جنگل است؛ در همین جنگل پارت کلا که قبلا در اختیار مجریان طرحِ شرکت فریم و سایر شرکت‌ها بود، اصلا از چنین تاراجِ آشکار منابع طبیعی خبری نبود؛ مسلم است وقتی دستِ مجریان طرح را از جنگل‌ها به این شیوه نادرست کوتاه کردند، این اتفاقات دهشتناک را نیز باید شاهد باشیم.»
*کو گوش شنوا!
مهندس نجاتی طراح پروژه مجموعه باغ‌های هیرکانی در مازندران، با بیان اینکه از پنج سال پیش تاکنون، در مجالس و محافل مختلف، در سمینارها و همایش‌ها، این روزها را پیش‌بینی می‌کردیم و بارها و بارها عواقب زیان‌‎بارِ اجرای طرح تنفس را فریاد زدیم، گفت:« همه مکتوبات و سخنرانی‌ها هم موجود است اما چه سود وقتی به آن توجهی نمی‌شود و متاسفانه برخی از دوستان ما در بعضی از سمن‌ها و سازمان‌‌های مردم‌نهاد هم از روی ناآگاهی و بی‌توجهی از این طرح حمایت کردند، این در حالی است که اگر ما و همکاران و اساتید و دوستان‌مان در مجموعه باغ‌های هیرکانی از دیروز تا به امروز در این باره سخنی گفتیم از روی دلسوزی و تعهد همراه با دانش و اطلاعات و تخصص در این زمینه بوده است چرا که ریشه درد را می‌شناسیم و می‌دانیم جنگل‌ها با این طرح، چه سرنوشت شومی پیدا خواهند کرد چنانکه آثار و نتایج این طرحِ شکست‌‌خورده بر همگان آشکار شده است و امروز کمتر کسی می‌تواند با افتخار از این طرح در مجامع تخصصی و عمومی دفاع کند.»
*ریشه قاچاق چوب، فقر و بیکاری
نجاتی اضافه کرد:« دامدار هم با در نظر گرفتن منافع خودش دست به چنین عمل ناشایستی می‌زند و چاره دیگری برایش باقی نگذاشته‌اند.»
این کارشناس و پژوهشگر مازندرانی تصریح کرد:« مگر آنها که دست به قاچاق چوب می‌زنند از سیاره دیگری آمده‌اند؟ آنها هم فرزندان همین آب و خاک هستند، بسیاری از آنها جنگل‌نشین بوده و حرفه دیگری به غیر از نجاری و چوب‌بُری بلد نیستند، سابق بر این با نظارت مجریان طرح و به صورت قانونی از جنگل بهره‌‎برداری می‌کردند، اما این روزها به ناچار از روی فقر و بیکاری و در حالی که فقط همین کار را به خوبی بلد هستند و هیچ شغل جایگزینی هم برایشان تعریف نشده است و در سایه نبود نظارت‌ مجریان طرح دست به قاچاق چوب می‌زنند. متاسفانه ما با طرح تنفس جنگل، بستر را برای آنها که تا دیروز می‌توانستند در چهارچوب قانون، از جنگل بهره‌برداری کنند، طوری فراهم کرده‌ایم که امروز در نهایتِ بی‌قانونی و هرج و مرج، برای تامین معیشت خود جنگل را به یغما ببرند.»
*جنگل و جاده‌های جنگلی به حال خود رها شده است
نجاتی با اشاره به اینکه جنگل به حال خود رها شده است، تاکید کرد:« در طول اجرای طرح تنفس هیچ بودجه‌ای از سوی دولت به مرمت و نگهداری از جاده‌های جنگلی اختصاص پیدا نکرد و امروز شاهد نابودی هزاران کیلومتر جاده‌های جنگلی که ثروتی بزرگ برای جنگل‌ها به شمار می‌روند هستیم. این در حالی است که تا قبل از طرح تنفس، یکی از موظفی‌های خوب مجریان طرح‌های جنگلداری، همین مرمت جاده‌های جنگلی، نگهداری ابنیه، شن‌ریزی و پاک‌کردن مسیل‌ها، آبروها و... بود.»
*یک طرح شکست خورده
این پژوهشگر و مدیر گروه مجموعه باغ‌های هیرکانی استان مازندران، گفت:« آنها که بر طبل طرح تنفس می‌کوبیدند، امروز باید پاسخگو باشند. من بارها از پرچمداران و حامیان بزرگ این طرح درخواست کردم طرح تنفس جنگل را دست‌کم بر روی یک برگه تشریح کنند، اما طرحی که از ابتدا نه چهارچوب و برنامه و پروپوزالی درستی داشت و نه اهداف و منابع آن پیدا بود، معلوم است که به چنین سرنوشتی دچار می‌شود.»
*اصلاح روش نه تعطیلی کارِ مجریان و ناظران
وی خاطرنشان کرد:« البته من هم در آن روزگار، ایراداتی را به بهره‌برداری بی‌رویه درختان توسط مجریان طرح وارد می‌دانستم، اما کاری که باید انجام می‌گرفت اصلاح همان روش و شیوه عملکرد، در جهت اصلاح ساختار سازمان جنگل‌ها و در راستای ترمیم خرابی‌ها و استفاده از روش‌های اصولی جنگلداری بود نه اینکه با تعطیلی کار مجریان و بهره‌برداران طرح‌ها، موجی از جنگل‌خواری و درخت‌کُشی اتفاق بیفتد.»
نجاتی ادامه داد:« در حال حاضر برای اصلاح امور جنگلداری و توقف جنگل‌خواری، کار بسیار سخت‌تر از قبل شده و با این ساختار و این نوع مدیریت و این برنامه کاری، اگر نگوییم بعید و محال، دست کم دشوار است که حتی به روزهای قبل از طرح تنفس بازگردیم.»
*هنوز هم می‌شود امیدوار بود به شرطی که...
نجاتی در پایان تصریح کرد:« با توجه به ابعاد گسترده این موضوع، اگر اراده‌ای در کار باشد و بخواهند از نظر همه متخصصان امر، اعم از اکولوژیست‌ها، جامعه‌شناسان و اقتصاددانان و کارشناسان فرهنگی بهره ببرند، در صورت پشتیبانی دستگاه‌های قانونگذار، قضایی و انتظامی، هنوز هم می‌توان به آینده سبز جنگل و درخت در این سرزمین تاحدودی امیدوار بود.»

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی