• منتشر شده در دوشنبه, 04 آذر 1398 12:07
«خبرشمال» از وعده بی‌سرانجام مسوولان جهت زهکشی اراضی کشاورزی مازندران گزارش می‌دهد؛

زمین‌های بی نفس!

 
 
 
 

 مائده مطهری زاده/


 مردادماه سال 97 بود که محمود حجتی وزیر جهاد کشاورزی، از عملیاتی شدن قرارداد فاینانس یک میلیون و 600 هزار یوآنی با کشور چین برای نوسازی شالیزارهای شمال کشور خبر داده بود.
وزیر جهاد کشاورزی در حالی در سال گذشته این نوید را داده بود که این قرار داد فاینانس 1.6 میلیون یوآنی با چین در سال 92 در شورای اقتصاد به تصویب رسیده و اما امروز بعد از گذشت 6 سال هنوز رنگ و بوی اجرایی به خود نگرفته است!
گفتنی‌ است که قرار بود از محل این قرارداد 105 هزار هکتار از شالیزارهای استان‌های شمالی تجهیز، نوسازی و زهشکی شود.
وزیر جهاد کشاورزی در ادامه با اعتراف به اینکه اکنون تنها کمتر از 25 درصد زمین‌های شالیزاری مازندران یکپارچه سازی و نوسازی شده است، بر لزوم شتاب‌بخشی به طرح‌های تجهیز و نوسازی شالیزاری‌های شمال تاکید کرد و گفت: افزایش درآمد کشاورزان با به کارگیری ماشین آلات کشاورزی در زمین‌های تجهیز و نوسازی شده محقق می‌شود.
حجتی، کاهش هزینه تولید و مصرف آب را از جمله مزیت‌های مهم اجرای طرح‌های تجهیز و نوسازی زمین‌های شالیزاری دانست و افزود: در حال حاضر به دلیل نوسازی نشدن اراضی شمال کشور، بسیاری از زمین‌های پایین دست در 6 ماهه دوم سال غرقابی می‌شود.

*وعده‌های بی‌سرانجام
وزیر جهاد کشاورزی اظهارداشت: اراضی حاصلخیز استان‌های شمالی به این خوبی و مرغوبیت به دلیل «زهکشی نشدن»، فقط یک بار در سال زیر کشت می‌رود، در حالی که باید حداقل 2 بار در سال کشت شود.
حجتی حتی به مصوبه سفر استانی سال 94 رییس جمهوری به مازندران و گیلان نیز اشاره و اظهار داشت که قرار بود بر اساس آن سالانه 10 هزار هکتار از اراضی این استان‌ها تجهیز و نوسازی شود که به علت تامین نشدن اعتبار تاکنون محقق نشده است.
وزیر جهاد کشاورزی در حالی از عدم تحقق زهکشی و نوسازی اراضی در مازندران در سال گذشته خبر می‌داد که رییس سازمان جهاد کشاورزی استان امسال طی گفت‌و‌گویی با اعلام اینکه اجرای طرح زهکشی اراضی شمال کشور مهم‌ترین برنامه‌های آب و خاک وزارت جهادکشاورزی است، گفت: از ۲ سال پیش که کشت برنج فقط در ۲ استان مازندران و گیلان مورد تاکید قرار گرفت و در قالب یک مصوبه دولت نیز ابلاغ شده است، اهمیت زهکشی و ایجاد شبکه آبیاری مورد توجه جدی قرار گرفت.
این در حالی است که علی‌رغم همه این ادعاها و شعارها و نظرات مفید و دلسوزانه کارشناسان امر در خصوص ضرورت و لزوم زهکشی و نوسازی اراضی زراعی مازندران، هنوز حجم وسیعی از زمین‌ها بدون زهکش به روی دست کشاورزان باد کرده است.
عزیزالله شهیدی فر که از تهیه طرح جامع زهکشی اراضی کشاورزی استان توسط اداره آب و خاک و امور فنی و مهندسی جهاد مازندران همسو با برنامه وزارت جهاد کشاورزی در گستره ۱۵۵هزار هکتار واقع در ساحل غربی نکارود تا ساحل شرقی بابل‌رود در محدوده 7 شهرستان نکا، میاندورود، ساری، قائم‌شهر، جویبار، بابل و بابلسر و در ۴۲۷ روستا خبر داده بود، اکنون باید دید در برابر به زیر آب رفتن 20 هکتار از مجموع 30 هزار هکتار اراضی کلزاکاری شده در شرق مازندران که به دلیل عدم زهکشی اراضی از بین رفت چه پاسخی خواهد داشت؟!

*از بین رفتن حاصلخیزی خاک در نبود زهکشی اراضی
فرهادی معاون آب و خاک سازمان جهاد کشاورزی مازندران در این باره در گفت‌وگو با «خبرشمال» و در پاسخ به این پرسش که کار عملیاتی شدن فاینانس چینی به کجا رسیده است، اظهار داشت: آنطور که ما اطلاع داریم، در حال حاضر هنوز هیچ اقدامی در این جهت صورت نپذیرفته است، اما آنچه که درباره پروژه‌های زهکشی استان باید گفت این است که سال 90 – 91 بود که فازهای مطالعاتی صفر و یک طرح جامع زهکشی استان در سطح 154 هزار هکتار از اراضی کشاورزی مازندران انجام شده بود؛ در سال گذشته نیز بعد از تامین اعتبار و با توجه به ضرورت‌ کار و رویکرد جدید سازمان جهاد کشاورزی، پروژه مطالعاتی فاز دوم زهکشی در سطح 10 هزار هکتار از اراضی کشاورزی شرق نکارود تا حاشیه خلیج میانکاله کلید خورد.
فرهادی در ادامه با بیان اینکه برای سال جاری نیز همه تلاش‌‌مان بر این است تا در حدود 200 تا 300 هکتار از اراضی کشاورزی طرح زهکشی و نوسازی را عملیاتی کنیم افزود: انتظار ما از استاندار و نمایندگان محترم مازندران در مجلس شورای اسلامی این است که با توجه به اهمیت موضوع، نسبت به جذب منابع مالی طرح تلاش همه جانبه‌ای را آغاز کنند زیرا مازندران به گفته آمارها و گزارش‌ها، بیشترین سهم را در برآوردن نیاز غذایی کشور به ویژه در خصوص برنج (با تامین نیاز بالای 40 درصدی)، دارد و بنابراین نیاز است تا هرچه زودتر فکری به حال نوسازی و تجهیز و زهکشی اراضی کشاورزی آن بشود.
فرهادی، در ادامه با بیان اینکه اکثر زمین‌های مازندران به طور طبیعی اندکی زهدار هستند اما این میزان، لازم و کافی نبوده و نیست، گفت: ما باید در اندیشه افزایش زهکش‌های زیرزمینی و به همین اندازه بالا بردن تراکم زهکش‌های سطحی باشیم.
وی با بیان اینکه هر نوع گیاه و بذری، در صورت ماندابی به مدت 72 ساعت از بین می‌رود، تصریح کرد: زهکشی زمین‌های کشاورزی مزایای بسیاری دارد اما از مهم‌ترین مزیت‌های آن می‌توان به کنترل و تسریع خروج آب از اراضی کشاورزی، کنترل سطح ایستابی اشاره کرد که هر دوی این موارد برای رشد بهینه گیاه و بذر به شدت لازم است زیرا در غیر این صورت، گیاه یا بذر مورد نظر به دلیل غرقاب شدن و نرسیدن اکسیژن، دچار خفگی شده و نابود می‌شود.
فرهادی، همچنین عدم زهکشی اراضی را زمینه‌ساز از بین رفتن حاصلخیزی خاک به دلیل از دست دادن قدرت فعل و انفعالات فیزیکی و شیمیایی خاک دانست و گفت: زهکش نبودن اراضی کشاورزی عناصر ریزمغذی خاک را از بین برده و ساختار آن را به هم می‌ریزد.

*1.6 میلیون یوآن چین
روی هوا
عظیمی مجری طرح زهکشی اراضی شمال کشور نیز در گفت‌و‌گو با «خبرشمال» با اشاره به اینکه پیگیری‌ها برای عملیاتی شدن قرارداد چینی‌ها جهت نوسازی اراضی شمال کشور در حال انجام است، اما متاسفانه به دلیل تحریم‌ها و بسته بودن خط اعتباری چینی‌ها در این راستا، محدودیت‌هایی وجود دارد که نمی‌توانیم این قرارداد را در حال حاضر اجرایی کنیم.
عظیمی ادامه داد: ارزش این قرارداد سه ساله 1.6 میلیون یوآن چین بوده و مقرر است در سطح 105 هزار هکتار از اراضی کشاورزی شمال کشور اجرایی شود.

* کاهش محسوس محصول
 در کشت اول
به طور کلی اراضی مازندران در حالی از زهکشی و نوسازی و تجهیز جا مانده‌اند که مسوولان کشوری و استانی بارها در این باره داد سخن داده و از ضرورت اجرایی شدن آن گفته‌اند که این ماجرا هنوز اندرخم یک کوچه باقی مانده است.
شاید بهتر باشد برای روشن‌تر شدن زوایای پنهان ماجرا قدری به اظهارات رییس سازمان جهاد کشاورزی مازندران مراجعه کنیم که در جایی گفته بود:« اکنون تک کِشتی برای کشاورزان استان به صرفه اقتصادی نیست به همین دلیل شاهد تغییر کاربری زمین در استان هستیم؛ به دلیل عملیاتی نشدن طرح زهکشی علاوه بر تخریب و آلودگی خاک ناشی از ماندابی بودن آب، برخی از مناطق مرکزی و غرب استان شاهد کاهش محسوس محصول در کشت اول نیز هستیم.»
همه اینها در حالی است که معاون آب و خاک وزیر جهادکشاورزی نیز امسال طی سفری به مازندران برای شرکت در نشست بررسی طرح جامع زهکشی اراضی مازندران در ساری گفت که از حدود 3 دهه قبل تاکنون موضوع ماندابی و غرقابی شدن زمین‌های کشاورزی شمال کشور به ویژه در استان‌های مازندران و گیلان مطرح است، اما تاکنون در ضرورت توجیه اقتصادی عملیات زهکشی و شبکه آبیاری آن توسط مسوولان و مشاوران کم کاری شده است.
علی مراد اکبری ادامه داد: استان‌های مازندران و گیلان بهترین شرایط را برای گسترش کشت دوم و حتی سوم دارند، اما بی توجهی به اجرای طرح زهکشی، ایجاد شبکه‌های آبیاری و مرمت و بهسازی آب‌بندان‌ها سبب شد تا حتی در تداوم کشت اول با مشکلات جدی مواجه شویم.
معاون وزیر جهاد کشاورزی نسبت به آلودگی و تخریب ساختمان خاک کشاورزی استان‌های شمالی ابراز نگرانی کرد و توضیح داد: به دلیل اینکه عملیات زهکشی و شبکه آبیاری در این منطقه مورد توجه قرار نگرفته است، ساختمان خاک زمین‌های شالیزاری در ۶ ماه اول سال با انجام کشت برنج و در ۶ ماه دوم سال در اثر غرقابی بودن دچار مشکل اساسی شده است.
اکبری همچنین با طرح این پرسش که چرا طرح زهکشی زمین‌های شمالی در مازندران و گیلان عملیاتی نشده است، گفت: بررسی‌های این معاونت نشان می‌دهد که هنوز دست اندرکاران استان‌های شمالی به رغم تاکید وزارت جهاد کشاورزی نتوانسته‌اند توجیه اقتصادی قوی برای طرح‌های زهکشی ارائه بدهند و این در حالی است که به دستور شخص دکتر روحانی رییس جمهوری و مهندس حجتی وزیر جهاد کشاورزی کشت برنج فقط در ۲ استان مازندران و گیلان مورد تاکید قرار گرفت و در قالب یک موصبه دولت نیز ابلاغ شده است، اهمیت زهکشی و ایجاد شبکه آبیاری نیز مورد توجه جدی قرار گرفت.

 

 
 

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی