• منتشر شده در سه شنبه, 23 مهر 1398 11:54
در گفت‌و‌گوی «خبرشمال» با مدیرعامل کانون نابینایان استان مازندران مطرح شد؛

نادیده گرفتن نابینایان در مبحث اشتغال

 
 
 
 

 مائده مطهری زاده/


بیست و سوم مهرماه هر سال برابر با 15 اکتبر، روز جهانی نابینایان(عصای سفید)  است. روزی برای گرامیداشت آنها که گرچه چشم سرشان نمی‌بیند، اما چشم دل‌شان کاملا بینا و هوشیار است و به همین اعتبار است که به آنها روشندل
گفته می‌شود.

*سیر صعودی تعداد نابینایان تا سال ۲۰۲۰
نابینایی اختلالی است که فرد به دلیل عوامل فیزیولوژیکی و یا عصبی بینایی به آن دچار می‌شود. بر اساس آمارهای سازمان بهداشت جهانی حدود ۲۵۰ میلیون نفر از افراد دچار اختلال بینایی هستند که ۳۵ میلیون نفر از آنها نابینای مطلق و ۸۰ درصدشان را افراد بالای ۵۰ سال تشکیل می‌دهند؛ این مساله نشان می‌دهد افزایش سن و بیماری‌های سالمندی اختلالات مرتبط با بینایی را افزایش می‌دهد.
درصد بالایی از نابینایی‌ها به دلیل بیماری‌های مزمن مانند آب مروارید، آب سیاه و یا حوادثی از قبیل تصادفات رانندگی به بینایی ایجاد می‌شود از این رو ۹۰ درصد نابینایان جهان در کشورهای در حال توسعه زندگی می‌کنند،  این در حالی است که پیش‌بینی می‌شود آمار نابینایی در جهان تا سال ۲۰۲۰ افزایش داشته باشد.

*وضعیت نابینایان در ایران
اغلب نابینایی‌ها در کشورهای توسعه نیافته به دلیل عفونت‌ها و بیماری‌ها ایجاد می‌شود، اما بیشتر نابینایی‌های ایران به دلیل حوادث حین کار و تصادفات اتفاق می‌افتد. گذشته از این نزدیک به ۸۰ درصد اختلالات بینایی مانند آب مروارید قابل پیشگیری است که ایران در زمینه درمان و پیشگیری این نوع از بیماری‌ها رشد چشمگیری داشته است.

*۱۰ درصد معلولان تحت پوشش سازمان بهزیستی
«نابینا» هستند
براساس آمار سال گذشته سازمان بهزیستی یک میلیون و ۴۱۰ هزار معلول در حوزه توانبخشی تحت پوشش این سازمان هستند که ۱۵۵ هزار نفر از آنها را نابینایان تشکیل می‌دهند؛ به عبارت دیگر ۱۰ درصد از معلولان تحت پوشش این سازمان نابینا هستند که ۵۵ هزار نفر از آنها را زنان و ۱۰۱ هزار نفرشان را  مردان تشکیل می دهند. همچنین حدود هفت هزار نفر (۳۵ درصد) از نابینایان دانشجو هستند.

*تحصیلات
کتاب‌های بریل، کتاب‌های صوتی، شاید همه آن چیزی است که یک نابینا می‌تواند با تکیه بر آن به رویای تحصیل خود رنگ حقیقت ببخشد اما واقعا این همه ماجرا نیست.
امروزه بیشتر دانشگاه‌ها، کتابخانه‌های خود را به صورت دیجیتالی درآورده‌اند که این خود بسیار برای نابینایان مطلوب است به شرط اینکه در کنار نسخه‌های PDF، نسخه WORD آن را نیز بر روی سایت قرار دهند اما در برخورد با کتابخانه‌ها به طور مداوم این نکته شنیده می‌شود که مگر ما چند نفر نابینا داریم که برایشان هزینه شود؟
گاه در کنکور نیز با برخی اشکالات اساسی برای نابینایان مواجهیم. مثلا سوالات تصویری یکی از آن موانع برای پاسخگویی است، یعنی سازمان سنجش این نکته را در نظر نگرفته که یا سوالات تصویری ندهند یا برای نابینایان این سوالات را مناسب سازی کنند یا اینکه منشی متخصصی به آنها بدهند تا بتواند تصویر را برای آنها شرح دهد؟!
نابینا در چنین شرایط سختی به دانشگاه وارد می‌شود، با کوهی از مشکلات پیش رو و سنگینی نگاه‌هایی که گرچه او آنها را نمی‌بیند اما احساس‌شان می‌کند که می‌گویند:« دانشگاه به چه دردتان می‌خورد؟!»

*اشتغال
مشکلات فراروی افراد معلول، لزوما ناشی از شرایط جسمی و ذهنی آنها نیست بلکه در اکثر موارد این طرز تلقی غلط جامعه و سیاستگذار است که این افراد را از صحنه کار و فعالیت دور نگه می‌دارد چه آنکه به گواه تحقیقاتی که در این حوزه در ایران صورت گرفته، هزاران معلول ایرانی برای گریز از بیکاری و مشکلات اقتصادی آن، با مشکلات بی شماری مواجهند.
آمارهای رسمی، نرخ بیکاری نابینایان را 40 درصد اعلام کرده است. به این ترتیب می‌توان نتیجه گرفت نرخ بیکاری معلولان در ایران چهار برابر نرخ بیکاری افراد عادی است که از این میان 80 درصد آنان در میان خانواده‌های فقیر هستند. در میان شاغلان نیز شغل‌های گوناگونی از جمله استاد دانشگاه، معلوم، نماینده شورای شهر، کارمند و کارشناس دیده می‌شود اما متاسفانه تصور غالب این است که نابینا باید تلفنچی باشد و بیشترین شغل در میان نابینایان نیز همین است.
شاید عدم سرمایه گذاری مناسب نیز این مشکل را تشدید می‌کند، به این مفهوم که می‌بینیم همواره دیده شده که کارآفرینان در کارگاه‌های خود به طور مثال از زنان یا غیره استفاده کرده‌اند. انجام این کار در زمینه افراد دارای معلولیت نیز بسیار مناسب به نظر می‌رسد.

*ازدواج
معمولا پسران بینا به خواستگاری دختران نابینا نمی‌روند و دختران نابینا نیز کمتر به افراد نابینا جواب مثبت می‌دهند و این امر نشان از یک فرهنگ غلط ریشه دار در جامعه ایران دارد که افراد معلول باید با افراد معلول ازدواج کنند و نتیجه چنین اتفاقی، علاوه بر آنکه مشکلات این افراد را بعد از ازدواج صد چندان می‌کند، احتمال بدنیا آوردن فرزند نابینا را نیز به شدت
 افزایش می‌دهد!
در هر صورت مشکل ازدواج نابینایان نیز باید با سیاستگذاری‌های مناسب و فرهنگ سازی صحیح تا حدود زیادی مرتفع شود. شایسته است در این زمان با وجود تاکید مقام معظم رهبری در سیاستگذاری‌های مربوط به تشکیل خانواده، مقوله‌ای را نیز به ازدواج افراد دارای معلولیت
اختصاص دهند.
*مناسب سازی
عدم مناسب ‌سازی شهرها برای نابینایان نیز از دیگر مشکلات جاری نابینایان است و در حالی که همه مردم عادی، خود، به راحتی از پس امور روزانه خویش بر‌می‌آیند افراد نابینا به دلیل مبلمان نادرست شهری و عدم مناسب سازی فضای شهر، قادر به انجام کوچک‌ترین کارهای خویش نیز نمی‌باشند و البته این را نباید به حساب معلولیت آنها که به حساب چشم‌هایی گذاشت که علیرغم بهره‌مندی از بینایی کامل، قادر به دیدن مشکلات نابینایان نیستند!

*اشتغال در صدر مشکلات نابینایان استان مازندران
در همین پیوند، مدیرعامل کانون نابینایان استان مازندران، در گفت‌و‌گو با خبرشمال با اشاره به وجود 5 هزار و 668 نابینا در استان، گفت: مشکل اصلی نابینایان مبحث اشتغال است؛ متاسفانه بسیاری از نابینایان بیکار هستند و همین امر نیز مانع از ازدواج آنها شده است و متاسفانه حتی شاهد آن هستیم که عده‌ای از نابینایان به دلیل بیکاری، بعد از ازدواج، کارشان به طلاق کشیده است و این یعنی زنگ خطر برای بیکاری نابینایان مدتهاست به صدا درآمده، اما گویا مسوولان صدایش را نمی‌شوند.
مسلمی با بیان اینکه متاسفانه لایحه جامع حمایت از معلولان نیز علیرغم تصویب در مجلس و ابلاغ به دولت، به دلیل عدم اختصاص یک ردیف بودجه از سوی دولت به این بخش، بر زمین مانده است، افزود: متاسفانه نامناسب بودن فضای شهری و عدم بهره‌گیری از استانداردهای جهانی برای مناسب سازی فضای شهری جهت عبور و مرور نابینایان و به طور کلی معلولان در شهر از جمله دیگر مصائب و مشکلاتی‌ست که نابینایان با آن دست و پنجه نرم می‌کنند.
وی تصریح کرد: اگر بر فرض تعداد بیمارستان‌های کشور را یک هزار عدد نیز برشماریم، در حالی که هر بیمارستان دستکم به سه تلفنچی نیاز دارد، یعنی وجود سه هزار فرصت شغلی برای نابینایان و کم بینایان که متاسفانه از سوی دانشگاه‌های علوم پزشکی و مدیریت درمان تامین اجتماعی نادیده گرفته می‌شود و البته این امر در شرایطی می‌تواند مفید و موثر واقع شود که تلفنچی نیز همچون سایر سمت‌ها، در چارت اداری تعریف شود.
وی در خصوص معضل بیکاری نابینایان تحصیلکرده نیز خاطرنشان کرد: نابینایان عزیز علیرغم همه مشکلات و موانع موجود و بعضا زخم زبان‌های برخی افراد در جامعه، دست از تحصیل برنداشته و به راه خود ادامه می‌دهند اما چه فایده که آمار بیکاری در میان آنها نشان از عدم توجه مسوولان به امر اشتغال آنان دارد و ما در میان خودمان افرادی را داریم که وکیل پایه یک دادگستری هستند اما به صورت آزاد کار می‌کنند.
وی ادامه داد: در میان نابینایان استان مازندران افراد بسیار موفقی هستند که داوطلب رتبه 75 کنکور سراسری در سال گذشته، مدال آوران طلای جهانی، شنا، وزنه برداری، گُلبال و ... تنها بخشی از افتخار آفرینی‌های نابینایان استان مازندران در طول سال‌های
 اخیر است.
وی همچنین در پایان از استاندار مازندران، مدیرکل وقت بهزیستی استان دکتر آرام و سرپرست جدید بهزیستی استان دکتر باقری و معاون توانبخشی بهزیستی مازندران قلندری که بسیار جدی و  دغدغه‌مندانه به مبحث رفع مشکلات معلولان ورود کرده‌اند، قدردانی کردند.

 

 
 

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی