آخرین اخبار :
  • منتشر شده در پنج شنبه, 14 شهریور 1398 09:07
«خبرشمال» از حال و روز وخیم یکی از رودخانه‌های مهم مازندران گزارش می‌دهد؛

تراژدی تِلار!

 
 
 
 

مائده مطهری زاده/


تلار، یا (تالار) سابق بر این نام رودخانه‌ای بود که از حاشیه غربی قائمشهر گذر کرده و از پیرامون بسیاری از محله‌ها و روستاها عبور می‌‌کرد و پس از گذر از قائمشهر و بهنمیر در محل شیلات ‌میرود (۸ کیلومتری شرقی بابلسر) وارد دریای خزر می‌‌شد.
شاید آنها که این رودخانه را می‌شناسند، به خصوص قائمشهری‌ها از اینکه نوشتیم تلار، (سابق بر این نام رودخانه‌ای بود که...) از دست ما آزرده خاطر شوند، اما نکته اینجاست که این رودخانه بخت‌برگشته سال‌هاست که با انبوه زباله‌ها و امواج خروشان شیرابه‌ها در جنگ است در حالی که از آن هیچ گریزی نیست و مسوولان نیز علیرغم شعارهایی که برای نجات او سر داده‌اند، هنوز هم که هنوز است، کاری از پیش نبرده و برای رهایی او از شر این لکه‌های سیاه و چرکین، همچنان دست به سینه نشسته‌اند و گویی منتظر معجزه هستند..!

«تلار» زباله‌دانی شد
آبان ماه سال 97 بود که رییس شورای شهر پل سفید، طی گفت‌و‌گویی با خبرگزاری مهر با تایید و پذیرش این مطلب که بخش بزرگی از آلودگی رودخانه تالار به واسطه ورود فاضلاب‌های خانگی به درون آن است، اذعان داشت: تمام خانوارها به جز چاه‌های جاذب فاضلاب انسانی، بقیه موارد را مستقیما وارد رودخانه می‌کنند!
قدیری با اشاره به عدم ساماندهی فاضلاب شهری، ادامه داد: اکنون یکی از بزرگ‌ترین معضلات شهرستان در مناطق شیب‌دار، چاه‌های جاذبی است که مردم ایجاد کرده‌اند و خاک کم‌کم اشباع شده و رانش ایجاد می‌شود و زمین‌هایی که رانشی نبودند اکنون رانشی شده‌اند و دلیل آن چاه‌های
جاذب است.
وی، باوجود آنکه یکی از عوامل گل‌آلود بودن آب را شست‌وشوی خاک بر اثر باران در مناطق بالادست عنوان کرده بود اما عقیده داشت که این تنها عامل نبوده و در کنار آن پساب کارخانه‌های شن‌وماسه در تنگه خطیرکوه نیز موثر هستند، چرا که وقتی طی چند روز بارانی نباریده تا شست‌وشویی در مناطق بالادست باشد، آب رودخانه همچنان گل‌آلود است.
این امر که فاضلاب‌های خانگی وارد رودخانه می‌شود تنها مختص شهر پل‌سفید نبوده و در شهر زیراب نیز وضع به همین منوال است.

امان از سنگ‌شکن‌های خطیرکوه
علی سبحانی رییس شورای شهر زیراب نیز از عوامل مهم آلودگی رودخانه تالار را فاضلاب‌های شهری برشمرد و در رابطه با پیگیری‌های انجام شده در رابطه با احداث تصفیه فاضلاب شهری اظهار داشت: در دوره اول شورا که عضو شورا بوده‌ام، از وزیر وقت نیرو درخواست تصفیه‌خانه فاضلاب شهری را داشته‌ایم و پیگیری‌هایی انجام و قرار شد که مطالعات اولیه انجام شود اما در دوره‌های بعدی شورا این امر پیگیری و انجام نشد و اخیرا باز پیگیر بوده‌ایم اما مدیرکل آبفا شهری گفتند که از لحاظ بودجه توانایی انجام آن را ندارند.
رییس شورای شهر زیراب در رابطه با الزام وجود چاه جاذب برای فاضلاب خانگی علاوه بر فاضلاب انسانی، گفت: در حال حاضر چنین الزامی برای کسب پروانه وجود ندارد اما با نامه بهداشت برای استعلام از آنها در هنگام اخذ پروانه، این امر را نیز می‌توان لحاظ کرد.
وی همچنین، عمده آلودگی فیزیکی رودخانه را ناشی از سنگ‌شکن‌های جاده خطیرکوه دانست و گفت: با هجمه و فشار مردم منطقه، کشاورزان و برخی ادارات همچون شهرداری‌ها و فرمانداری‌ها یک سالی است که محیط‌زیست آنها را تحت فشار قرار داده و کمی رعایت می‌کنند اما این رعایت صددرصدی نبوده و بعضا در ایام تعطیلات سنگ‌شکن‌ها کار خود را
انجام می‌دهند.
سبحانی، بخش دیگر آلودگی‌ها را ناشی از کارخانه زغال‌شویی آزادمهر عنوان کرد و افزود: با وجود تلاش محیط‌زیست، هنوز هم آلودگی وجود دارد که برای سلامت بسیار خطرناک است.

 حدود یک سوم از آب رودخانه تالار، فاضلاب‌های خانگی است
ابراهیم فلاحی رییس اداره محیط زیست سوادکوه با بیان اینکه به رودخانه تالار هجمه‌های زیادی وارد است و حتی فاضلاب‌های انسانی نیز در آن تخلیه می‌شود، گفت: حدود یک سوم از آب رودخانه تالار، فاضلاب‌های خانگی است و چنان این آلودگی‌ها بالا است که دریا نیز از آن متاثر شده و شناگاه‌های نزدیک به مصب رودخانه‌ها، آلوده بوده و
 دارای پرچم زرد هستند.
رییس محیط‌زیست شهرستان سوادکوه عمده دلیل آلودگی فیزیکی رودخانه تالار را ناشی از بارندگی و فرسایش خاک در مراتع و مناطق بالادست دانست و افزود: این امر موجب شده تا آب رودخانه در اکثر اوقات گل‌آلود باشد، حتی هنگامی که ده تا ۱۵ روز از زمان سیل
گذشته باشد.
وی با بیان اینکه امسال برای شرکت‌های سنگ‌شکن آلایندگی نداشته‌ایم و فاضلاب شهرک صنعتی شورمست نیز با وجود تصفیه‌خانه تقریبا به استانداردهای زیست‌محیطی نزدیک است، خاطرنشان کرد: دوستان ما در صنایع معتقد به رعایت موارد زیست‌محیطی نیستند و این کنترل شبانه‌روزی ما است که موجب شده تا این کار را انجام ندهند.
فلاحی با اشاره به انتقال آب برخی سرچشمه‌های رودخانه تالار به سمنان و کاهش دبی آب رودخانه، گفت: چون دبی آب بسیار کم است، کمترین آلایندگی خود را نشان می‌دهد و حتی برای استفاده کشاورزی نیز مناسب نیست.
وی با اشاره به تغییر سبک زندگی مردم به نسبت گذشته، افزود: اکنون هرکسی در خانه خود حمام دارد اما هیچ کس برای فاضلاب خانگی خود مانند حمام، شستن ظروف و لباس‌ها چاه جاذب ندارد و در سوادکوه روزانه ۵ میلیون لیتر فاضلاب داریم که بیشتر آن وارد
رودخانه می‌شود.
رییس محیط زیست شهرستان سوادکوه با بیان اینکه رودخانه تالار به دلیل ورود بیش از ظرفیت فاضلاب به آن، خاصیت خودپالایی خود را از دست داده است، افزود: در نتیجه، این آلودگی به ترتیب از پل‌سفید به زیراب و سپس شیرگاه و دیگر شهرهایی مسیر و در نهایت به دریا می‌رود.
فلاحی با اذعان بر اینکه تنها با حرکت قهرآمیز مشکل حل نمی‌شود، افزود: در یک دوره، در شهر شیرگاه، جلوی فاضلاب‌کش‌ها را برای تخلیه در رودخانه گرفتیم و نتیجه آن شد که فاضلاب‌ها از خانه‌ها بیرون زد و تمام منطقه را بوی تعفن فرا گرفت؛ چراکه فاضلاب‌کش‌ها جایی برای تخلیه ندارند و اگر در رودخانه تخلیه نشود در جنگل‌ها تخلیه خواهد شد که آن هم آسیب‌زا است و این امر ضرورت وجود تصفیه فاضلاب در شهرستان را بیش از پیش می‌کند.
وی با اشاره به اینکه ساماندهی فاضلاب وظیفه سازمان آبفا است، افزود: برای نظارت بر وجود چاه جاذب هم برای فاضلاب خانگی و هم انسانی در ساختمان‌ها به شهرداری‌ها نامه زده‌ایم اما چاه‌های جاذب برای مناطق شیب‌دار فایده نداشته و چاه خانه بالادست به خانه‌های پایین دست نشت می‌کند و از این‌رو، تنها راه حل ایجاد سیستم تصفیه فاضلاب است و در نتیجه، این شهرها به دلیل شیب‌دار بودن اکثر مناطق، به نسبت سایر شهرهای استان اولویت
بیشتری دارند.
فلاحی با بیان اینکه در جلسات متعدد ضرورت ایجاد سیستم تصفیه فاضلاب در شهرستان به آبفا و فرمانداری مطرح شد، گفت: اما تنها پاسخ به ما این بود که در حال مطالعه هستیم و این درحالی است که در طی ۶ سال گذشته که در شهرستان حضور داشته‌ام، همین مطالعه در حال انجام بود اما حرکت عملیاتی انجام نشده است.

زباله‌های کیاکلا و غوز بالاغوز
زباله کیاکلا نیز متاسفانه بیش از 5 دهه است که در حاشیه رودخانه تلار دفن می‌شود و رودخانه تلار در حال حاضر تبدیل به یک زباله‌دان ثابت
شده است.
به این ترتیب که شیرابه‌های ناشی از زباله به آب رودخانه تلار نفوذ کرده و نه تنها باعث آلودگی آب رودخانه و آب‌های زیرزمینی می‌شود بلکه حتی به زمین‌های کشاورزی خسارات جبران ناپذیری
 وارد می‌کند.
این در حالی ست که مکان زمین زباله که توسط شهرداری کیاکلا مورد استفاده است در کنار رودخانه تلار حد فاصل میدان شهید صمصام طور به میدان ولیعصر قرار گرفته و حال آنکه مشکل دپوی زباله و پسماند در شهر کیاکلا متاسفانه از وضعیت مناسبی در زمینه ساماندهی پسماند و زباله برخوردار نیست قرار بود تا بر اساس تفاهم‌نامه‌ای که با شهرداری شهرستان قائم‌شهر منعقد شده بود این زباله‌ها به محل دپوی زباله در این شهرستان‌ انتقال پیدا کند.

شهردار جدید قائمشهر باید حل معضل پسماند را اولویت اول کاری خویش قرار دهد
همه اینها در حالی‌ست که مهدی رازجویان، معاون هماهنگی امور عمرانی استاندار مازندران در سوم مردادماه سال جاری و در جریان آیین تودیع و معارفه شهردار سابق و جدید قائمشهر از شهردار جدید قائمشهر خواست تا نخستین اولویت کاری‌اش را به رفع معضل پسماند این شهر اختصاص دهد تا شهروندان را از مشکل بوی تعفن ناشی از زباله رهایی یافته و به این ترتیب، رودخانه تلار نیز از رنج و مصیبتی که سال‌هاست با آن دست به گریبان است، خلاصی یابد.
مهدی رازجویان در ادامه با بیان اینکه شهروندان قائمشهری همچنان از بوی بد زباله در رنج و عذاب هستند و در حاشیه رودخانه تلار به خاطر دپوی زباله زندگی برای مردم سخت شده و این جای نگرانی جدی دارد، بر ضرورت هدایت سرمایه گذاران بخش خصوصی برای رفع این مشکل تاکید کرد و افزود: در جذب سرمایه گذار ابتدا باید موانع را در صدور مجوزهای قانونی رفع کرد تا انگیزه برای سرمایه گذار ایجاد شود و این نگاه هم باید بر اساس قوانین، مقررات و موضوعات وجود داشته باشد که سرمایه گذار برای توسعه پایدار که نقش کلیدی در هر شهرستانی دارد، تعهد داشته باشد.

وعده حل مشکل پسماند
شهردار قائمشهر هم در این مراسم وعده داد که نخستین اولویت کاری خودش را رفع مشکل زباله و پسماند شهر قرار دهد.
عباس صالح زاده گفت: در گذشته عملیات احداث کارخانه کمپوست در شهرستان قائمشهر آغاز و یکسری عملیات انجام شد اما تا به این لحظه طرح راه انداری
 نشده است.
وی افزود: مجتمع جمع آوری زباله که شامل کمپوست، طرح تفکیک زباله از مبداء، زباله سوز، شیرابه، جمع آوری و دفن بهداشتی زباله هر کدام، یک فرایند است که این فرایندها یک بخش از کمپوست است که می‌تواند تا ۲۰ درصد از مشکل را رفع کند که متاسفانه این کارخانه راه اندازی
 نشده است.
شهردار قائمشهر از زباله به عنوان یک چالش بزرگ نام برد و گفت: حتی در مواقع ظهر هم بوی بد زباله از لحاظ بهداشتی و فیزیکی باعث آزار و اذیت شهروندان می‌شود که باید هر چه زودتر به این معضل رسیدگی شود.

تلار، در محاصره سدها و شیرابه‌ها
اکنون حنیف‌رضا گلزار، پژوهشگر حوزه آب و خاک،  جنگلدار و فعال محیط زیست در دلنوشته‌ای با تیترِ «تلار، در محاصره سدها و شیرابه‌ها» از نمایندگان و اعضای شورای اسلامی قائمشهر، خواست تا پاسخگوی اتفاقات تلخی که برای تلار در حال وقوع است، باشند.
وی با بیان اینکه دردهایی هم هست که انسان هرچه از زبان این و آن می‌شنود یا می‌خواند، تا با چشم خود نبیند، ژرفای آن را درک نمی‌کند، توضیح داد: امروز برای بازدید از یک واحد تولیدی به قائمشهر و حاشیه رود تلار رفته بودم که با صحنه‌ بسیار بدی مواجه شدم. دوست نداشتم باور کنم اما چاره‌ای هم برای باور و تسلیم در برابر حقیقت نبود. بیش از ۵۰ سال از تاریخ تأسیس سازمان حفاظت محیط زیست در این کشور می‌گذرد، اما هنوز در تعیین محل دپوی زباله می‌لنگیم. تبدیل زباله به کمپوست و بیوگاز و بازیافت و ..‌‌. به جای خود که بیشتر شبیه رویا، آرزو و
خیالات است.
مهم‌ترین قسمت این دلنوشته درست جایی‌ست که این فعال زیست محیطی به رییس سازمان محیط زیست کشور اینگونه می‌تازد که:« عیسی کلانتری به نظریه پردازی در مورد طرح‌های انتقال آب بین حوضه‌ای و سدسازی، فروش شکار، توجیه پرورش تیلاپیا، اتهام زنی و پراکندن سخنان سخیف علیه سمن‌های زیست محیطی و... مشغول است و شیرابه زباله‌های دپو شده در حاشیه رود تلار مشغول آلودن منابع
آب و خاک!»
و بعد هم در نهایت دلنوشته خود را که بهترین پایان‌بندی برای گزارش ما نیز به حساب می‌آید، اینطور به پایان می‌رساند که:« سدسازی‌ها و طرح‌های انتقال آب از سرشاخه‌های تلار از بالادست و آلودن منابع آبی آن در پایین دست، تلار مازندران را می‌کشد...!»

 

 
 

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی