آخرین اخبار :
  • منتشر شده در سه شنبه, 28 دی 1400 07:51
گزارش خبرشمال از سلسله گف توگوهای اتاق خبر مازندران با موضوعِ نقدی بر رویکردهای نمایندگان استا نهای شمالی در حوزه محیط زیست

جنگل، معدن چوب نیست

جلسه دیگری از سلسله گف توگوهای زیست محیطی اتاق خبر مازندران بر بستر رسانه کلاب هاوس، این بار با موضوع «نقدی بر رویکردهای نمایندگان استا نهای شمالی در حوزه محیط زیست » برگزار شد. میهمانان اصلی این نشست، آقای حنیف رضا گلزار کارشناس ارشد آب و خاک و کنشگر محیط زیست و خانم دکتر فاطمه کاراندیش دانشیار گروه مهندسی آب دانشگاه زابل بودند. ابتدا در بخش نخست گزارش، به نقلِ اظهارات حنیف رضا گلزار پژوهشگر آب و خاک و فعال محیط زیست خواهیم پرداخت. تغییر نگاه مردم به وظایف نمایندگان گلزار ابتدا با اشاره به تغییرِ نگاه مردم نسبت به وظایفِ نمایندگان و گشوده شدن زاویه دیدِ افکار عمومی در قیاس با گذشته در این باره گفت: سابق بر این، مردم از نمایندگان خود، انتظاراتِ بسیار حداقلی و ناظر بر نفعِ شخصی، نظیرِ کارگشایی برای اشتغالزایی فرزندان خود و یا اخذ وام و تسهیلات از بان کها را داشتند اما خوشبختانه این نوع نگاه با افزایش آگاهی جامعه، بسیار کلا نتر شده و حالا امروز شاهد آن هستیم که بسیاری از مردم در پیِ احقاقِ حقوقِ جمع یشان در حوز ههای مختلف سیاسی، اقتصادی و اجتماعی و فرهنگی هستند که این ارتقای سطحِ مطالبات اجتماعی را قطعا باید به فال نیک گرفت، گرچه این تغییر رویکرد در بطن خود، نوعی چالش برای نمایندگان مجلس محسوب م یشود. تلاش نمایندگان برای همسو کردن دولت در جهت تدوین لایحه جایگزین تنفس این فعال محیط زیست در ادامه با اشاره به نشستِ نمایندگان شمالی مجلس شورای اسامی با رییس جمهور درباره تدوین لایح های در خصوصِ اجرای طرح جایگزینِ تنفس )استراحت جنگل(، نیز بیان کرد: متاسفانه نمایندگان در این تقاضا، بحثِ اجاز هی قانونی برای برداشتِ چوب از درختان شکسته افتاده و بادزده را مطرح کرد هاند و متاسفانه ریاست محترم جمهور نیز در نگاهی یکسویه و بدون توجه به نگا ههای کارشناسی و تخصصی که در این باره وجود دارد، برای پیگیری این امر قول مساعد داد؛ اما برای آنکه بدانیم قرار است از کجا به کجا برسیم، لازم م یدانم چند جمل های در بابِ طر حهای جنگلداری در گذشته و سپس طرح تنفس بیان کنم. گلزار سخن خود را اینگونه پی گرفت که: « نزدیک به 60 سال بود که جنگ لهای شمال ایران در قالبِ طر حهای جنگلداری با محوریتِ صِرفِ بهر هبرداری و برداشت چوب، اداره م یشدند و بنا به روای تهای مختلفی، در طولِ اجرای این طر حها بین 30 تا 60 میلیون مترمکعب از درختانِ جنگلی شمال برداشت شد به عبارتی دیگر سالی یک میلیون مترمکعب برداشت چوب از درختان جنگلی در شمال! بعد از کش و قو سهایی، نهایتا دولت به این نتیجه رسید که در بطنِ قانونِ برنامه ششم توسعه قانونی را تحت عنوانِ توقف بهر هبرداری چوب از درختان جنگ لهای شمال را در قالب آنچه که طرح تنفس و یا استراحت جنگ لهای شمال خوانده م یشود در بند ف ماده 38 این قانون بگنجاند؛ البته که در طول این 5 سال گذشته تا به امروز که از اجرای این طرح م یگذرد، همواره عد های زیادی از مخالفان سرسخت و عد ه زیاد دیگری نیز از موافقان پروپاقرص این طرح بود هاند. و تضاد رویکرد و نگرش میان این دو دسته تا به آنجاست که عد های از مخالفان طرح، از آن با عنوان خیانت آشکار و رهاشدگی جنگ لها یاد کرده و در سوی دیگر ماجرا، موافقان طرح، تصویب این قانون را بزرگترین دستاورد نیم قرن گذشته و همسنگ با قانون ملی شدن صنعت نفت م یدانند. توجیهات بی پایه و اساس، بهان ههای تکراری گلزار با بیان اینکه در مدت زمان اجرای این طرح، برداشت چوبی از 105 حوزه در جنگ لهای شمال به طور کلی ممنوع شده بود، گفت: اما در این بین، مجمع نمایندگان شمال کشور با توجیهات بی پایه و اساس، غیرعلمی و تکراری نظیرِ تشدید آتش سوز یها و افزایش وقوع سیلا ب، بدنبال باقی ماندنِ درختان شکسته افتاده در جنگل، نزدِ رییس جمهور محترم رفته و به بهان ههای مختلفی از جمله اشتغالزایی و ضرورت تامین خوراک چوب برای کارخانجات چوب و کاغذ، از وی خواستند تا راه را برای خروج و برداشت درختان شکسته افتاده از جنگ لهای شمال باز کند، اما خوب است در اینجا نه از قولِ خودم بلکه بنا به اظهارات و اشاراتِ فراوانِ متخصصان و دانشمندان حوزه جنگل عرض کنم که وجود و باقی ماندن درختان شکسته افتاده در جنگل نه تنها باعثِ تشدیدِ آتش سوز یها و وقوع سیل نم یشود بلکه باید بگویم وقتی فرایند پوسیدگی و تجزیه درختان شکسته افتاده در جنگل شروع م یشود، در همین حین، بستری برای زندگیِ سایر زیستمندان فراهم م یشود که این امر خود به توالی حیات جنگل بسیار کمک م یکند و در ثانی، زمانی که این درختان روند تجزیه را آغاز م یکنند، حجم زیادی عناصر غذایی که یک درخت در طول عمر صد ساله و یا بیشتر خود از خاک جذب کرده است مجددا طی فرایند تجزیه و پوسیدگی به خاک بازم یگردد و به این شکل، افزایش هوموس و در نهایت تخلخلِ خاک به افزایشِ ضریب نفوذپذیری آب درون خاک کمک کرده و این امر، خود به کاهش وقوعِ سیل م یانجامد؛ اما متاسفانه فارغ از این نگاه اکولوژیک )بوم شناختی( به جنگل، یک نگاه اکونومیک )اقتصادمحور( نیز به عرص ههای جنگلی در تمام جهان از جمله ایران وجود دارد که جنگل را تماما به عنوان یک منبع درآمد سرشار و در واقع به شکلِ یک معدن بی پایانِ چوب م یبینند و سایه برانداختن همین نگاه بر جنگ لهاست که م یتواند ادامه حیات این منابع غنی اکسیژ نساز را به خطر بیندازد. کاری نکنید که مورد نقد آیندگان قرار گیرید این کارشناس ارشد آب و خاک در ادامه سخنان خود با اشاره به عک سالعملِ نمایندگان شمال کشور نسبت به واکن شهای شدیدِ کارشناسان و فعالان محیط زیست نسبت به سکوت و یا اقداماتِ غیرمحیط زیستی آنها نیز اینگونه سخن گفت که: « متاسفانه برخی از نمایندگان مجلس ما فعالان و کنشگران محیط زیست را محکوم و متهم م یکنند که چرا در زمانِ ادوار گذشته و بر روی کار بودن نمایندگان سابق، هیچ واکنشی نسبت به اقدامات و تصمی مگیر یهای مخرب و ضد محیط زیستی آنان نداشتیم! اما من در پاسخ به این عک سالعملِ نادرست و خلافِ واقعِ نمایندگان محترم، توجه آنها را به همین موضوع یعنی تلاش برای تدوین لایحه جایگزین طرح تنفس جنگ لهای شمال و از سویی دیگر واکن شهای شدیدِ همه دلسوزان و دغدغ همندان و اندیشمندان و فعالان حوزه جنگل جلب م یکنم و به آنها از همین تریبون اعلام م یکنم که کاری نکنید که با تصویبِ عجولانه و غیرمنطقی و غیرعلمی این لایحه، مورد نقد آیندگان قرار گیرید! پاسخ به دو پرسش خبرشمال گلزار همچنین در پاسخ به این دو پرسشِ خبرشمال مبنی بر طرح و ایده دانستنِ قانون تنفس جنگ لهای شمال از سوی مخالفان و همچنین افزایشِ قاچاق چوب از سطح جنگ لهای شمال نیز گفت: برخلاف آنچه که در طول 5 سال گذشته از سوی مخالفان گفته شده است، قانون تنفس یا استراحت جنگ لهای شمال )طرح توقف بهر هبرداری از چوب جنگ لهای شمال(، هرگز در حدِ یک ایده خام و ناپخته و نسنجیده نبوده و نیست، بلکه این طرح، یک قانون مصوب در بطنِ قانون برنامه ششم توسعه است. وی ادامه داد: جا دارد حال که سخن به اینجا رسید، توجه مخالفان و منتقدان محترم را به این نکته جلب کنم که در طولِ 60 سال اجرای طر حهای جنگلداری، بهر هبرداری از چوب درختان جنگلی چنان ب یضابطه و ساختارشکنانه و ب یرویه انجام م یشده است که دولت، را به فکرِ تهیه و تدوین لایح های در قالب قانونِ طرح تنفس جنگ لهای شمال انداخت، حال آنکه دولت، با این کار، در واقع خود را از یک منبعِ درآمدی سرشار محروم م یکرد و در نهایت کار به جایی رسید که دولت برای تصویب این لایحه مقابل مجلس که از مخالفان به اجرا درآمدن این طرح بود به جد ایستاد و از عجایبِ روزگار ما این بود که چنین طرحی از معدود قوانینی بود که به سرعت نیز فرایند تصویب و اجرایی شدن را طی کرد و حال باید از مخالفان و منتقدان این قانون پرسید که ببینید کار به کجا رسیده بود که دولت، برای تصویب این طرح، این چنین سفت و سخت و شتابان دست به کار و حاضر به بخشیدن عطایِ بهر هگیری از عواید سرشارِ بهر هبرداری چوبی از جنگل به لقایش شد؟! همانطور که در ابتدای عرایضم نیز به آن اشاره شد، طرح یا بهتر است بگوییم قانون توقف بهره برداری چوبی از جنگ لهای شمال، از آن دست طر ح و برنام ههایی بوده است که ابتدا توسط اساتید برجسته و پیشکسوتِ عرصه جنگل نظیر دکتر جزیر های و سپس دکتر مروی مهاجر و دیگر اساتید مطرح و بر آن تاکید شد و همانطور که گفتم بسیاری از اساتید حوزه جنگل از این قانون با عنوان یک قانون مترقی و هم عرض با قانون ملی شدن صنعت نفت یاد م یکنند. این پژوهشگر آب و خاک در بخش دوم پاسخ به پرسش خبرشمال مبنی بر درستی یا نادرستی افزایش قاچاق چوب از جنگ لهای شمال نیز تاکید کرد: وقتی م یگوییم قاچاق چوب افزایش پیدا کرده است باید بتوانیم به این پرسش نیز پاسخ دهیم که در آخرین روزهای سال 94 و اجرایِ طر حهای جنگلداری، چه میزان قاچاق چوب از جنگ لهای شمال صورت م یگرفته و امروز چقدر است در حالی که هیچگونه آمار مشخص و قابل استنادی چه در گذشته و چه امروز از میزانِ واقعی قاچاق چوب وجود ندارد. بنابراین آنچه مسلم است با اجرای طرح تنفس، سطح و میزان کشفیاتِ قاچاق چوب افزایش یافته و شاید اگر آمار درستی برای مقایسه این دو دوره مختلف )در زمان اجرای طر حهای جنگلداری و سپس اجرای طرح تنفس( وجود م یداشت، معلوم م یشد که در حال حاضر میزان قاچاق چوب با کاهش روب هرو بوده است. اما نکته دیگری که باید در اینجا مورد توجه قرار گیرد این است که معضل قاچاق چوب اصلا چیز تازه و جدیدی نیست و در گذشته تا حال حاضر همچنان وجود داشته و دارد و باید توجه داشته باشیم که دو مولفه در این میان، به عنوان مه مترین عواملِ تشدیدکننده قاچاق چوب نقش ایفا م یکنند، نخست، وضعیت اقتصادی مردم و دوم سطح نظارتِ دستگاه متولی. بدیهی است مادام که وضعیتِ معیشت و اقتصاد خانوارهای حاشیه جنگل، بهبود نیابد، ما شاهد کاهشِ میزان قاچاق چوب از درختان جنگلی نخواهیم بود و همچنین تا زمانی که سطحِ نظارت و عِده و عُد هی دستگا ههای متولی افزایش نیابد، نم یتوانیم به کاهشِ چشمگیر قاچاق چوب امید داشته باشیم. 

 

 
 

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی