آخرین اخبار :
  • منتشر شده در سه شنبه, 28 دی 1400 07:50
«خبرشمال » از برنامهریزی برای رتبهبندی روستاهای هدف گردشگری و تاثیر این صنعت بر روزگار مردمانش مینویسد؛

جلوه رنگین کمان است روستا!

این روزها توسعه جهانگردی به عنوان پردرآمدترین صنعت روز دنیا، یکی از اهداف اصلی برنامهریزان، دستاندرکاران و مسوولین دولتهای حاکم در اکثر کشورهای جهان است . افزایش جمعیت، پیشرفت علوم و فنون مختلف، افزایش زمان آزاد و فراغت و بسیاری عوامل دیگر، باعث جلب توجه عمومی آدمی به مقوله جهانگردی شده است. بنابر عقیده کارشناسان، جهانگردی دانشی چندرشتهای است که اگر بدون انجام تجزیه و تحلیلهای سیاسی دقیق، برنامه های مدون و دقیق توسعه و تکامل یابد، بی شک کامل نخواهد بود. ادوارد اینسکیپ، صاحب نظر برنامهریزی گردشگری در کتاب «برنامهریزی توسعه گردشگری »، برنامهریزی جهانگردی را همواره پویا و پایدار می داند و حکومتها را در جهت شناسایی آثار و آینده گردشگری میبیند تا با این وسیله نقش خود را در این فرآیندها افزایش دهند. بازار گردش ها و مسافرتها براساس اصول رایج در مناطق شهری و پیشرفته توسعه می یابد. بسیاری از ساکنان این مناطق پیشرفته می خواهند از این محیط بسیار تصنعی و متجدد فرار کنند و به مناطق کمتر توسعه یافته و بی آلایش پناه ببرند. از دهه 0 قرن بیستم، فعالیت های توریستی 7 درمناطق روستایی به طور چشمگیری درهمه نقاط کشورهای توسعه یافته در سرتاسر دنیا افزایش یافته اند که این امر نقشی اساسی درتوسعه مناطق روستایی که از لحاظ اجتماعی و اقتصادی عقب مانده بودند ایفا کرد. متخصصین این صنعت با توجه به شناخت وآگاهی ویژه خود، اذعان دارند که توسعه گردشگری روستایی بدون سازماندهی مجدد و گسترده مناطق روستایی براساس برنامه ریزی های علمی و مدون میسر نخواهد بود.در این راستا تعیین و معرفی مقاصد سفر مرتبط با موضوع یعنی روستاهای هدف گردشگری گام اول در مسیر تحقق اهداف والای توسعه گردشگری روستایی می باشد. معاون گردشگری وزارت میراثفرهنگی، گردشگریو صنایعدستی به تازگی از تدوین طرح شناسایی، ارزیابی و رتبهبندی روستاهای هدف گردشگری و بازنگری شاخصهای انتخاب این روستاها خبر داد. ولی تیموری به دنبال برگزاری نشست مشترک با گروه تدوین پروژه شناسایی، ارزیابی و رتبهبندی روستاهای هدف گردشگری، گفت: پروژه شناسایی، ارزیابی و رتبهبندی مقاصد گردشگری کشور در دو بخش جاذبههای روستایی و شهری در دستور کار است تا بر مبنای پژوهش علمی، ارزش و جایگاه هر یک از جاذبهها تعیین و به عنوان بستری قابل اتکا در عرصه تصمیمگیریهای مختلف از جمله نرخگذاری بستههای سفر به کار گرفته شود. در این پروژه مرحله شناسایی، ارزیابی و رتبهبندی روستاهای هدف گردشگری انجام شده است تا بر مبنای این اقدام ابتدا ظرفیت همه روستاهای کشور احصا و سپس طبق بررسی، انطباق با شاخصهها و نیز الگوپذیری از مبنای علمی احصاشده، به عنوان روستای هدف انتخاب شوند. معاون وزیر با بیان اینکه ساختار اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و زیستمحیطی روستا نیازمند مدلی انطباقیافته با ویژگیها و ماهیت روستا است، اظهار کرد: با توجه به افزایش تمایل به سفرهای روستایی و به طور کل توسعه گردشگری روستایی ضروری بود با بازنگری در فرایند شناسایی، ارزیابی و رتبهبندی روستاهای هدف گردشگری زمینه مدیریت و هدایت مطلوب آنها تامین شود. بر این اساس تدوین طرح شناسایی، ارزیابی و رتبهبندی روستاهای هدف محقق شد. معاون گردشگری با بیان اینکه متاسفانه به لحاظ فقدان مدل فراگیر و منطبق، نبود پایگاه آماری روزآمد و فرابخشی بودن گردشگری روستایی، چارچوب استانداردی برای تصمیمسازی مدیران در راهبری گردشگری روستایی وجود نداشته است، گفت: بر این اساس و همچنین با توجه به اینکه قبلا کار علمی و قابل دفاعی در راستای انتخاب روستاهای هدف وجود نداشته است، تدوین «طرح شناسایی، ارزیابی و رتبهبندی روستاهای هدف گردشگری » در دستور کار قرار گرفت تا با تولید و به کار بستن مدل فراگیر و کارا توسعه گردشگری روستایی را بهصورت هدفمند و متعادل هدایت کرد. او در ادامه به اهداف «طرح شناسایی، ارزیابی و رتبهبندی روستاهای هدف گردشگری » اشاره کرد و افزود: پیادهسازی مدلی فراگیر و پویا بر پایه معیارها و شاخصهای علمی برای شناسایی، ارزیابی و رتبهبندی روستاهای هدف گردشگری کشور، ایجاد پایگاه داده و اطلاعات بههنگام برای تصمیمسازی و اقدامات لازم برای توسعه و راهبری گردشگری روستایی، فرصتسازی برای الحاق و ایجاد ارزشافزوده در فعالیتهای ذاتی روستا همچون کشاورزی و تولید صنایعدستی، درک، هدایت و ارتقای خواسته و سلیقه گردشگران روستایی از تجربه واقعی جاذبهها و سبک زندگی روستایی، شبکه و منظومهسازی بین روستاهای هدف گردشگری همگن، ایجاد بستری برای تجمیع، پردازش و انتقال بازخوردهای گردشگران و جامعه محلی به سازمانهای مدیریت مقصد و نیز ایجاد فضای پویا و رقابتی میان مقاصد گردشگری روستایی به منظور ترغیب فعالیتهای توسعهای مستمر بخشی از اهداف تدوین این طرح است. به کارگیری این مدل علاوه بر ایجاد مبنایی برای رتبهبندی کلی روستاهای کشور به صورت دورهای، این امکان را فراهم میآورد تا رتبه و عملکرد روستا در هر یک از معیارها، شاخصها و زیرشاخصهای مدل با سایر روستاهای کشور که همسنگ هستند، مورد مقایسه قرار گیرد. یکی دیگر از دستاوردهایی که در پی اجرای طرح تدوینشده محقق خواهد شد، تحقق روستای دوستدار گردشگر خواهد بود که توانمندسازی گردشگران، مدیران روستا، جامعه روستایی و نهاد متولی مربوطه را سبب خواهد شد. خروجی طرح شناسایی، ارزیابی و رتبهبندی روستاهای هدف گردشگری مبنای قابل اتکایی برای شناسایی نقاط قوت و ضعف مقصد و خودتنظیمی و خودارتقایی سازمان مدیریت مقصد است. در واقع این مدل با تلفیق رویکردهای عرضه و تقاضامحور، برآیند نظرات گروههای ذینفع شامل گردشگران داخلی و خارجی، جامعه محلی و سازمان مدیریت مقصد را مبنای رتبهبندی مقاصد گردشگری روستایی کشور قرار داده است. در تدوین این طرح تلاش شده است تا هرم توسعه گردشگری در روستاهای هدف در پنج قالب روستای دوستدار گردشگر، روستای مقصد گردشگری، روستای گردشگرپذیر، روستای متعهد به توسعه گردشگری و روستای مستعد توسعه گردشگری مورد بررسی قرار گیرد تا از نظر میزان شناخته بودن به عنوان مقصد گردشگری روستایی یا شهرکی، تجربه گردشگران از سفر به روستا و ادراک گردشگران از ظرفیتهای موجود و سایر شاخصههای استخراجشده از جمله مولفههای مهماننوازی، فضا، چشمانداز، امنیت، دسترسیپذیری و غیره مورد ارزیابی و مقایسه قرار گیرند. پیش از این در همین رابطه؛ زاهد شفیعی، مدیرکل دفتر مطالعات، آموزش و برنامهریزی گردشگری از برنامهریزی برای تشکیل شورای راهبری روستاهای هدف گردشگری ذیل طرح شناسایی، ارزیابی و رتبهبندی این روستاها خبر داده بود. در نشست مشترکی که بین نمایندگان معاونت گردشگری و حوزه مدیریت روستایی وزارت کشور در مرکز مطالعات راهبردی و آموزش شهری و روستایی سازمان شهرداریها و دهیاریهای کشور برگزار شد چارچوب استقرار مدل شاخصهای ارزیابی و جزئیات فرآیند انجام طرح شناسایی، ارزیابی و رتبهبندی روستاهای هدف گردشگری تشریح و با اجماع نظر مورد استقبال و تایید قرار گرفت. مدیرکل دفتر مطالعات، آموزش و برنامهریزی گردشگری گفت در این نشست به منظور استفاده از ظرفیت همکاری مشترک و همافزایی با دستگاههای مرتبط حوزه روستایی در موضوعات آموزش، اشتغال و کارآفرینی و پروژههای زیرساخت روستایی موضوع تشکیل شورای راهبری روستاهای هدف ذیل طرح شناسایی، ارزیابی و رتبهبندی روستاهای هدف گردشگری تبیین و مقرر شد شیوهنامه اجرایی آن با محوریت معاونت گردشگری تدوین و با همکاری وزارت کشور به مدیران استان و مقامات محلی ابلاغ شود. شفیعی با برشمردن اثرات این طرح در روستاهای هدف گفت: ارتقای تاسیسات و خدمات گردشگری در روستاها و اصولا تعریف مقاصد روستایی و پروژههای پیشران آنها از مهمترین خروجی این رتبهبندی است. وی یادآور شد: در این نشست سامانه آموزش مجازی مدیریت شهری و روستایی وزارت کشور با نام اختصاری سام شهر که به همت مرکز مطالعات راهبردی و آموزش شهری و روستایی سازمان شهرداریها و دهیاریهای کشور راهاندازی شده است به عنوان ظرفیتی مناسب برای آموزش و توانمندسازی دهیارها در حوزه گردشگری مورد تاکید قرار گرفت. شفیعی با اعلام آمادگی دفتر مطالعات، آموزش و برنامهریزی گردشگری برای اجرای طرح آموزش و توانمندسازی دهیاریها و اعضای شوراها در روستاهای هدف، گفت: قرار است در زمینه تهیه عناوین و محتوای آموزشی در قالب سرفصلهای مورد نیاز، با مرکز مطالعات راهبردی و آموزش شهری و روستایی سازمان شهرداریها و دهیاریهای کشور همکاری شود. روستاهای هدف گردشگری مازندران گردشگری روستایی با ظرفیت هایی که دارد، می تواند به عنوان راهکاری اساسی در توسعه پایدار روستایی مطرح شود. نتایج تحقیقات اماری نشان میدهند در میان معیارهای مختلف گردشگری، از نظر گردشگران، معیار مربوط به زیرساخت ها بیشترین اولویت را داشته است و بعد از آن به ترتیب معیارهای جاذبه های فرهنگی و اجتماعی، تسهیلات و خدمات توریستی و جاذبه های مذهبی، تاریخی و طبیعی قرار دارند. همچنین بر مبنای نظر کارشناسان و با توجه به اولویت های تعیین شده توسط گردشگران، روستاهای غرب استان مازندران با وزن ۶/ حائز بیشترین اولویت جهت گردشگری بوده ۰۳ و روستاهای مرکز و شرق استان به ترتیب با وزن های ۳/ و ۱ / در اولویت های بعدی قرار می گیرند. ۳ ۰ ۰۳ بنابراین تجهیز جاذبه های گردشگری به سطوحی از خدمات بهداشتی و درمانی و ارائه تسهیلات و امکانات مالی و تخصصی جهت تجهیز و ساماندهی اقامتگاه-های موجود پیشنهاد جدی برای رشد منطقه است. مدیرکل امور روستایی و شوراهای استانداری مازندران هم در همین رابطه با تاکید بر ظرفیت بالای روستاهای مازندران به تشریح سرنوشت روستاهای هدف گردشگری در این استان پرداخت. محمدرضا غلامی به مناسبت ۱ مهر و روز ملی روستا و عشایر ۵ سال جاری با بیان اینکه طرح هادی یکی از مهم ترین مسائل توسعهای در روستاها است، خاطرنشان کرد: به نظر میرسید روستاها در گذشته بیشتر محل زندگی افراد بی بضاعت و کم برخوردار بوده است اما امروز اینطور نیست، اگرچه هنوز در بعضی روستاها محرومیت شدیدی وجود دارد و دچار بحران آب یا کم و کاستی های دیگر به ویژه راه های روستایی یا موضوعات دیگر هستیم که باید ویژه رسیدگی بشود. امروزه روستا به عنوان کانون تولید محصولات اقتصادی و مرکز مولد در جامعه محسوب میشود چرا که تولید و اشتغال در آنجا شکل میگیرد: روستا به عنوان یک مجموعه اقتصادی برای کمک کشور و استان محسوب می شود. غلامی هم با بیان این که در حل مسائل روستاها، همه دستگاها باید پای کار بیایند، گفت: از بنیاد مسکن انتظار داریم باتوجه به اینکه در ایام بازنگری طرح هادی به سر میبریم، با استفاده از کارشناسان خبره و بهره گیری از ظرفیت و نظرات کارشناسان، روستاهایی که دچار چالش های مهم در مسائلی چون حریم و بافت روستا و ساخت و ساز غیر مجاز قرار دادند را ویژه بنگرند. مدیرکل امور روستایی و شوراهای استانداری مازندران با اشاره به اینکه مجری طرح هادی در روستا، بنیاد مسکن انقلاب اسلامی است، خاطرنشان کرد که در بسیاری از روستاهها که تغییر کاربری به صورت بی رویه و غیرکارشناسانه صورت گرفته است نیز پیگیری امور، بر عهده بنیاد مسکن انقلابی است. غلامی در ادامه با اشاره به اینکه روستاهای مازندران دارای ظرفیتهای بالایی است و معتقد هستیم نباید روستا به حال خود رها شود، اظهار کرد: امسال برای نخستین بار از دهیاران آزمون به عمل میآید و ارزیابی عملکرد آنها در دستور کار قرار گرفت. وی در پاسخ به این سوال که سرنوشت روستاهای هدف گردشگری در مازندران چه شد، تصریح کرد: بیش از ۱۰ روستا در مازندران، روستای هدف گردشگری ۰ محسوب میشوند که متولی این امر میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری است اما در بحث زیرساختها شامل آب، برق، گاز و تلفن اقدامات و جلسات مورد نیاز با دستگاههای خدمات رسان انجام و اتفاقات قابل توجهی در این حوزه شاهد صورت گرفت. مدیرکل امور روستایی و شوراهای استانداری مازندران گفت: در بحث بوم گردی متقاضیان را شناسایی کردیم و به آنها تسهیلات اعطا شده و یا در حال ارائه تسهیلات هستیم با این وجودسازمان میراث فرهنگی و گردشگری صنایع دستی باید برای روستاهای هدف گردشگری برنامه داشته باشد. مدیرکل امور روستایی و شوراها مازندران با اشاره به اینکه در بحث انشعابات گاز در دولت اخیر اتفاق مهمی افتاد و بیش از ۹ درصد روستاهای استان از نعمت گاز ۰ برخوردار شدند، خاطرنشان کرد: از دستگاههای مربوطه انتظار میرود در موضوعات زیرساختی همچون آب، برق، گاز، اینترنت و غیره ورود کرده و پای کار بیایند. غلامی با اشاره به تغییر کاربریهای فراوان صورت گرفته در روستاهای مازندران، گفت: با وجود فعالیتهای قابل توجه صورت گرفته از سوی ادارهکل روستایی و شوراها، اداره کل دفتر فنی امور عمرانی و حمل و نقل و ترافیک شاهد تغییر کاربری بی رویه در روستاهای مازندران هستیم، در این مقوله نیز بخشداریها و دهیاریها و حتی سازمان جهاد کشاورزی باید پای کار باشند تا این روند کاهش یابد. برای نخستین بار در کشور، در استان مازندران در حوزه آموزش دهیاران اقدام شد و بحث ارزیابی از عملکرد و توانمندی دهیاران گذشته صورت خواهد گرفت، همچنین برای نخستین بار از دهیاران قدیم و جدید مصاحبه تخصصی گرفته می شود و آشنایی با قوانین و مقررات دهیاری از دیگر برنامه های ماست. استان ما از همه نظر پر شده از جاذبههای بی تکرار و البته که تمام روستاهای شمالی و حتی سراسر کشور یه سهم خود زیبا و تماشاییاند. مازندران ۱۰ روستای ۶ هدف گردشگری دارد که تقویت زیرساخت ها ، افزایش دایره جذابیت ها و ساماندهی جذب سرمایه گذار و ورود گردشگر برای آنها در دستور کار قرار دارد. مدیرکل امور روستایی و شوراهای استانداری مازندران وقت در سال ۹۹ اعلام کرده بود که ۰ قطعه از آببندانهایی که ۵ برای مقاصد گردشگری در استان شناسایی شدهاند ، در روستاهای هدف گردشگری واقع هستند. بر اساس بررسی اداره کل میراثفرهنگی، صنایعدستی و گردشگری مازندران ، از تعداد ۸۱ ۲ آببندان استان دستکم ۱ ۹ قطعه برای جذب ۰ سرمایهگذار و مقاصد گردشگری انتخاب شدند که قرار است با جذب سرمایه گذار مناسب ، این سازه های آبی کاربری گردشگری پیدا کنند. ایجاد اشتغال،افزایش درآمد و حفظ آداب و رسوم و فرهنگ روستاییان از جمله چارچوب های کلی سرمایه گذاری برای تعریف کاربری گردشگری در آببندان هاست. مسوولان در سال گذشته از هزینه ۰۵ میلیارد ریالی ۳ طی سال گذشته برای تقویت کاربری گردشگری در ۲ آببندان های مازندران خبر داده بودند و تاکید داشتند که برای گردشگری در روستاهایی که دارای آببندان هستند می تواند بر محور این سازه آبی مورد توجه قرار گیرد. از مدتها پیش، مدیر کل امور روستایی استانداری مازندران خواستار تسهیل گری شوراهای روستا و دهیاران در زمینه فعال کردن گردشگری در روستاها با محوریت آببندان ها شده بود که استانداری هم برای ایجاد طرح گردشگری تسهیلاتی را در اختیار قرار دهد. از آببندانها مثال زدیم تا به عنوان یکی از بسترهای مهم طبیعت گردی در استان، نشانی بر اهمیت پیگیری مسوولان باشد و بر ضرورت همکاری همه جانبه روستاییان برای بهره برداری اقتصادی از این نعمت خدادادی در حوزه گردشگری. آببندان در شمال کشور یک پدیده منحصر به فرد است . ما در استان مازندران بیش از ۸۰ قطعه ۰ آبندان داریم که به معنای در اختیار داشتن همین تعداد جاذبه بالقوه منحصر به فرد است که تاکنون بهره برداری گردشگری از آنها مورد توجه قرار نگرفته بود. خوشبختانه استاندار بومی مازندران اوایل سال ۹۸ این موضوع را مورد توجه قرار داد تا بتوان آببندان ها را در حوزه گردشگری آبی فعال کرد و البته این کار نیازمند حمایت جدی فرمانداران، دهیاران و شوراهای روستایی و مسوولان جدیدی است که در دولت جدید مشغول به کار شدهاند. دهیاران در این حوزه نقش کلیدی خواهند داشت و دو مسئولیت سنگین برای فعال کردن آببندان ها به عنوان جاذبه گردشگری بر عهده آنان است که مهم ترین آن همراه کردن جوامع محلی برای پذیرش گردشگر است. برای مثال شهرستان جویبار ظرفیت های زیادی در بخش گردشگری دارد که تاکنون نتوانسته ایم از آنها استفاده کنیم و یکی از این ظرفیت ها هم وجود تعداد زیادی آببندان در این منطقه است. ما در جویبار هزار ۲ و ۰ هکتار آببندان داریم و خوشبختانه از زمانی که ۵ با تاکید استاندار پیشین، شناسایی آببندان های دارای ظرفیت گردشگری در دستور کار قرار گرفت، چندین قطعه تاکنون شناسایی شده است که در صورت بهره برداری می تواند زندگی جوامع محلی را متحول کند. بر اساس گزارش های رسمی ، وسعت آببندان های مازندران بیش از ۱۷ هزار هکتار است ولی در حال حاضر از این سازه های آبی برای تامین آب کشاورزی و در برخی از آنها هم به صورت غیرهدفمند برای پرورش ماهی استفاده می شود. میراث فرهنگی مازندران پیش از این اعلام کرد که از ۱ ۹ آببندانی که برای مقاصد ۰ گردشگری شناسایی شده ، حدود ۰ درصد تا پایان ۵ سال ۹۹ برای این منظور آماده می شوند. حالا اما وضع آببندانها چگونه است و وضع گردشگری روستایی مازندران دز کلیت خود به کجا رسیده است؟! 

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی