آخرین اخبار :
  • منتشر شده در چهارشنبه, 08 مرداد 1399 07:17

نقش پررنگ مکانیزاسیون بر کاهش رنج شالیکاری گیلان

 
 
 

برنج محصولی که با زندگی مردمان این خطه پیوندی ناگسستنی دارد و زندگی‌شان، از معیشت تا سفره بدون آن قابل تصور نیست، این سالها می رود تا در سایه تکنولوژی، تولید آن از کاشت، داشت و برداشت، وضعیت متفاوتی داشته باشد.
زمانی گیل مردان و زنان این دیار تا زانو درون گل و لای، نشاء برنج بر زمین می نشاندند اما این روزها ماشین آلات هر چند با دشواری و مقاومت مردم اما رفته رفته جای خود را در میان مزارع باز کرده و می کنند .
 کاربرد ماشین های کشاورزی از برجسته ترین نمودهای توسعه یافتگی در بخش کشاورزی است، که در سال های اخیر در گیلان بسط و گسترش یافته و اخیرا با اقبال کشاورزان تا حدی از رنج و سختی کار کشاورزان کاسته است آنگونه که امروز بیش از نیمی از اراضی شالیزاری مکانیزه است.
زنان و مردان گیلانی هر ساله برای کشت برنج علاوه بر شخم زمستانی از فروردین ماه برای کشت این محصول مهیا می شوند و پس از آماده سازی زمین های شالی (عملیات شخم)  خزانه گیری کرده و بعد آن با آماده شدن خزانه،  کار کشت را آغاز می کنند.
یکی از مراحل سخت کشت برنج نشاء کاری است در این مرحله که عموما بانوان کشت برنج را انجام می دهند از صبح تا غروب به مدت ۱۲ ساعت در روز کار نشاء را انجام می دهند و بسته به اینکه هر کشاورز چند هکتار زمین شالیزاری دارد و نیز با توجه به تعداد کارگر این مرحله چندین روز به طول می انجامد.
پس از اتمام کشت پس از چندین هفته شالیکاران کار وجین را انجام می دهند بعد از گذر از این مرحله با گذشت حدود ۲ ماه خوشه های برنج به بار می نشیند و بار دیگر شالیکاران به صورت خانوادگی یا با بهره گیری از کارگران روزمزد برای برداشت برنج اقدام می کنند بنابراین دانه های سفید برنج نتیجه ۶ ماه رنج شالیکارانی است که با دستان توانمند خود برای به دست آوردن این محصول همت می کنند.
اگر چه در گذشته شالیکار گیلانی با شیوه های سنتی و با مشقت فراوان برنج تولید می کرد اما در سال های اخیر با توسعه مکانیزاسیون، رنج برنجکار کاهش یافته بر خلاف مقاومت اولیه، این سالها استفاه از ماشین آلات در مراحل کاشت و برداشت برنج مورد اقبال کشاورزان قرار گرفته است.
مکانیزاسیون کشاورزی همواره به عنوان عاملی در جهت پایداری و توسعه تولید برنج مورد توجه بوده در سال های اخیر تلاش های زیادی برای توسعه شاخص های آن در گیلان انجام گرفته است.
توسعه مکانیزاسیون کشاورزی در کشورهای توسعه یافته، عنصر کلیدی در ارتقاء استاندارد سطح زندگی مردم است؛  کاهش نیاز به نیروی کار در نتیجه کاهش هزینه های تولید از ابعاد مهم مکانیزاسیون کشاورزی است حال آنکه کشت سنتی زمان بر و پرهزینه است.
نظام کشت غرقابی و شرایط دشوار اجرای عملیات زراعی در شالیزارها؛  کشت برنج را کارگربر، پرهزینه و انرژی بر ساخته است، محدودیت دسترسی به نیروی کار کافی و سرعت کم اجرای عملیات زراعی در روش سنتی همچنین از مسائل بسیار مهم به شمار می رود بر اساس آمارها در کشت سنتی ارقام کم محصول و پرمحصول برنج  در گیلان، به ترتیب به حدود ۳۱۶ و ۱۳۳۳ نفر- ساعت کارگر در هکتار نیاز است.
کارشناسان کشاورزی می گویند: بهره گیری از ماشین آلات در کشت و برداشت محصول برنج علاوه بر کاهش زحمت شالیکاران و هزینه های تولید، افزایش راندمان، صرفه جویی در وقت و استفاده بهتر از نهاده های کشاورزی را به همراه دارد.
در سال زراعی جاری نیز با توجه به شیوع ویروس کرونا و شرایط سخت برای انجام کشت برنج، استفاده از ماشین نشاکاری به منظور کاهش نیرو و پیشگیری از شیوع کرونا مورد اقبال کشاورزان استان قرار گرفته و پیش بینی می شود که در برداشت برنج نیز استفاده از مکانیزاسیون نسبت به سال گذشته افزایش یابد.
علی کشاورز گیلانی اعتقادی به مکانیزاسیون ندارد و شیوه سنتی را بیشتر می پسندد اما امسال با توجه به شرایط کرونا به اصرار خانواده برای کشت محصول برنج از ماشین نشاکاری استفاده کرده است.
او می گوید: تمایلی به بهره گیری از ماشین آلات برای کشت برنج نداشتم اما به دلیل اضطرار و بعد از اینکه از مزایای استفاده از دستگاه برای کار نشاکاری آگاه شدم، بهتر دیدم که حتما این کار را انجام دهم اکنون هم راضی هستم.
این شالیکار با بیان اینکه در سال های گذشته همراه خانواده برای نشا برنج چند روز وقت می گذاشتیم، اضافه کرد: امسال وقت کمتری برای کشت برنج گذاشتیم و کمتر خسته شده ایم، مهمتر از همه اینکه هزینه هایی که باید بابت کارگر و خوراک آنها "شامل نهار، عصرانه و غیره " تهیه می کردم نیز کاهش یافته است.
وی ادامه می دهد: تصمیم دارم که در برداشت برنج نیز از کمباین استفاده کنم، در سال های گذشته در زمان برداشت برنج به دلیل طولانی شدن معمولا با بارش باران روبرو می شدم، باران موجب پایین آمدن کیفیت برنج و خوابیدن محصول می شد و هزینه هایم را هم افزایش می داد.
محمد هم با این زمینش خیلی بزرگ نیست و کمتر از ۵ هکتار است اما می گوید از دو سال قبل از ماشین آلات برای کشت و برداشت برنج استفاده می کند و چقدر کار برایش راحت تر و باصرفه تر شده است. این کشاورز اضافه می کند: آسانی کار و کاهش هزینه ها دو اصل مهمی است که در ماشینی کردن تولید به کمکم می آید برای همین به طور کلی شیوه سنتی را کنار گذاشته و روش مکانیزه برای کشت و کار در مزارع برنج را استفاده می کنم. وی استفاده از مکانیزاسیون در مراحل کاشت و برداشت برنج را مقرون به صرفه دانست و از کشاورزان خواست تا با توجه به مزیت های بهره گیری از ماشین آلات در کار کشاورزی شامل کاهش هزینه تولید، مقابله با آفات و بیماری ها و کاهش ضایعات محصول از این شیوه در کشاورزی بهره مند شوند.
استان گیلان دارای ۲۳۸ هزار هکتار اراضی شالیزاری است که از این سطح در طی سال زراعی جاری حدود ۲۴ هزار و ۸۰۰ هکتار به کشت ارقام اصلاح شده و پر محصول "خزر، گیلانه، شیرودی، فجر و غیره" و مابقی به ارقام محلی ("هاشمی، علی¬ کاظمی و جمشیدجو  و غیره" اختصاص داشته است.
سال گذشته یک میلیون و ۱۵۶ هزار تن شلتوک در گیلان تولید شد اما پیش بینی می شود با توجه به افزایش سطح ارقام اصلاح شده این رقم در سال جاری افزایش یابد.
از مجموع ۲۳۸ هزار هکتار از اراضی شالیزاری استان گیلان در سال زراعی جاری حدود ۱۶۲ هزار هکتار از طریق ماشین نشاکاری به صورت مکانیزه کشت شده که این میزان در سال گذشته ۱۴۷ هزار هکتار بود.
در سال زراعی گذشته نیز ۱۶۱ هزار هکتار از اراضی برنج با ماشین مخصوص برداشت برنج "کمباین" انجام شده که پیش بینی می شود این میزان در سال زراعی جاری به بیش از ۱۷۰ هزار هکتار برسد.

کاهش هزینه حدود ۵۰ درصدی تولید برنج با بهره گیری
 از مکانیزاسیون
رئیس اداره فناوری های مکانیزه جهاد کشاورزی گیلان با بیان اینکه استفاده از دستگاه های نشاکاری و برداشت برنج برای کشاورزان مقرون به صرفه است، بیان داشت: با بهره گیری از مکانیزاسیون، هزینه های تولید برنج حدود ۵۰ درصد کاهش می یابد.
حیدر کامیاب افزایش سرعت عملیات نشاکاری را از جمله مزیت های مکانیزاسیون در کاشت محصول برنج عنوان و اضافه کرد: یک دستگاه نشاکاری روزانه می تواند به جای ۲۰ نفر "نفر روز" کار انجام دهد و عملیات نشاکاری در مدت زمان کوتاهی به اتمام می رسد.
وی اظهار داشت: با توجه به اینکه کشت مکانیزه برنج با ردیف و با فواصل ۳۰ سانتی متری انجام می شود موجب تابش نور خورشید و جریان هوا در بین ردیف ها می شود ضمن اینکه در مقابل بیماری ها و آفت هم مقاوم تر هستند.
وی با بیان اینکه از ۲۳۸ هزار هکتار اراضی شالیزاری گیلان در حدود ۱۶۲ هزار هکتار آن کشت مکانیزه برنج انجام می شود، اضافه کرد: این استان توانایی این مهم را دارد که در سال های آینده ۱۰۰ درصد اراضی کشاورزی را زیر کشت مکانیزه برنج ببرد.
کامیاب با اشاره به استقبال شالیکاران برای استفاده از مکانیزاسیون برای انجام عملیات کاشت و برداشت برنج اظهار داشت: توسعه و ترویج دستگاه ها و ماشین آلات بین کشاورزان و آشنایی شالیکاران با فواید مکانیزاسیون در امر کشاورزی از جمله دلایل استقبال شالیکاران از مکانیزاسیون است.

 

 
 

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی