• منتشر شده در سه شنبه, 27 فروردين 1398 04:13
دکتر آزیتا امیری اقلیم شناس:

خشکسالی منجر به کوچک شدن سفره‌های آب زیرزمینی شده است

 
 
 
 

شاید بسیاری از افراد تصور کنند که با وجود بارش‌های فراوان فروردین ماه امسال در سراسر کشور، ایران وارد یک دوره ترسالی شده و خشکسالی برای همیشه به پایان رسیده است اما کارشناسان و استادان دانشگاه اعتقادی به این امر ندارند و معتقدند خشکسالی در کشور به پایان نرسیده است.
استادان و متخصصان دانشگاهی نه تنها معتقد هستند که با یک دوره کوتاه بارش باران در کشور، ترسالی به وقوع نمی‌پیوندد و کشور همواره در معرض بروز خشکسالی‌های مکرر قرار دارد بلکه بر این امر نیز معتقدند که افزایش پدیده‌های حدی مانند سیل در آینده نیز محتمل است.
آزیتا امیری دکترای اقلیم شناسی، با بیان اینکه کشور ایران به دلیل قرار گرفتن در منطقه گرم و خشک کره زمین، همواره در معرض بروز خشکسالی‌های مکرر قرار دارد، اظهار کرد: در سال‌های اخیر، کشورهای واقع در خاورمیانه، به عنوان یکی از پیامدهای گرمایش جهانی، گرم‌تر و خشک‌تر شده‌اند، فراوانی و شدت خشکسالی‌ها و پدیده‌های حدی مانند سیل بیشتر شده و در سال‌های آینده نیز بیشتر خواهد شد.  
وی با بیان اینکه افزایش بارندگی‌ها در یک مقطع زمانی یک یا چند ماهه یا حتی یکساله نمی‌تواند بیانگر آغاز یک دوره ترسالی بلندمدت باشد تصریح کرد: کم‌بارشی یا پربارشی در یک منطقه برآیند عملکرد و تعامل چندین پدیده دور پیوند بزرگ مقیاس محسوب می‌شود که دوره زمانی فعالیت آنها از یک ماه تا حتی چند سال است، بنابراین بارش‌های اخیر در کشور نمی‌تواند به طور قطع پایان دوره خشکسالی و آغاز ترسالی را نوید دهد. 
کارشناس هواشناسی مازندران با اشاره به اینکه در کشور ایران، ترسالی به طور ذاتی یک فرصت است که منجر به تجدید حیات گیاهی و جانوری، رونق کشاورزی و دامداری، پرشدن آب سفره‌های زیرزمینی و پر آب شدن رودخانه‌ها می‌شود، خاطرنشان کرد: افزایش شدید و مقطعی بارندگی پس از یک دوره طولانی خشکسالی منجر به خسارات سنگین خواهد شد چرا که خشکسالی منجر به کوچک شدن سفره‌های زیرزمینی، نشست زمین، کاهش نفوذپذیری خاک و از بین رفتن تدریجی پوشش گیاهی شده و امکان نفوذ و ذخیره این بارش‌ها را کاهش می‌دهد و به صورت رواناب و سیلاب در سطح زمین جاری خواهند شد.

*خشکسالی و بحران بزرگ پیش‌رو 
امیری گفت: در صورتی که خشکسالی به خاطر کم آب شدن یا خشک شدن موقتی برخی رودخانه‌ها، تجاوز به حریم آن، ساخت و سازهای غیرمجاز، عدم اجرای به موقع لایروبی و تمیز کردن مسیر رودخانه‌ها باشد، آنگاه بروز یک دوره کوتاه ترسالی مانند آنچه در نوروز سال جاری مشاهده شد منجر به بحران بزرگی می‌شود. 
وی ادامه داد: از راه‌های بهره‌گیری مناسب از بارش‌ها و تبدیل آن به فرصت، می‌توان از سدسازی در مناطق مستعد، گسترش فرهنگ آبخیزداری، آبخوان‌داری و توسعه آب‌بندان‌ها، حفظ مراتع، جنگل و منابع طبیعی و عدم تجاوز به حریم رودخانه‌های فصلی و در یک کلام حفظ محیط زیست نام برد.

*ترسالی با بارندگی مدت اخیر تفاوت دارد 
علی شاه‌نظری عضو هیئت علمی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری نیز با بیان اینکه کشور ایران درگیر مشکلات خشکسالی بوده است، اظهار کرد: با توجه به برداشت‌های زیادی که در گذشته از آبخوان‌ها شده بود، آب زیرزمینی را از دست داده‌ایم و آبخوان‌ها خالی شده‌اند.
وی با اشاره به اینکه هنوز به طور قطعی نمی‌توان گفت که کشور از خشکسالی به ترسالی رسیده است، تصریح کرد: ترسالی با بارندگی‌های شدیدی که طی این مدت در کشور روی داده است تفاوت دارد. 
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری با تاکید بر اینکه این میزان بارندگی را باید به مناطقی که نیاز دارند هدایت کرد، گفت: در  مرحله نخست باید پر کردن آبخوان‌های خالی با تراز منفی در دستور کار باشد و سپس انتقال به نقاطی که به آب نیاز دارند صورت گیرد.
شاه‌نظری با تاکید بر مدیریت صحیح منابع آب پس از بارش، گفت: نیاز است بر روی مدیریت منابع آب که تاکنون نادیده گرفته شده بود، برنامه‌ریزی و کار کرد. 
وی با بیان اینکه کنترل سرعت آب در بالادست و عدم سرریز آن با سرعت بالا به پائین دست باید در دستور کار قرار بگیرد، تصریح کرد: طرح‌های آبخیزداری در تحقق این موارد بسیار مهم و اثرگذار است.
عضو هیئت علمی دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی ساری با اشاره به اینکه با وقوع سیلاب اخیر، آگاهی مردم در استان‌های شمالی و حتی سراسر کشور نسبت به موضوعی مانند تجاوز به حریم رودخانه‌ها افزایش یافته است، گفت: مردم این موضوع را به چشم دیدند و مسئولانی مانند آب منطقه‌ای و استانداری‌ها نیز نباید به آسانی مجوز ساخت و ساز در حریم رودخانه را صادر کنند. / ایسنا

 

 
 

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی