• منتشر شده در سه شنبه, 28 آذر 1396 07:06
خبرشمال افت و خیزهای قدیمی‌ترین کارخانه‌ی نساجی کشور را بررسی می‌کند

ناجی نساجی کیست؟

 

 

* بر اوج قله‌ی موفقیت 
نساجي مازندران در آغاز با چندين واحد توليدي در شهرهاي قائم‌شهر(شاهي)، بهشهر، چالوس و بعدها محمودآباد، در فاصله‌ی سال‌هاي 1305 تا 1343 راه‌اندازي شد؛ به عنوان نمونه، در قائم‌شهر 3 واحد توليدي شماره‌هاي 1 توليد (ريسندگي، بافندگي و رنگرزي) پارچه‌هاي پنبه‌اي، پشمي و گوني بافي ايجاد شد كه در دهه‌هاي بعد به 5 واحد رسيد؛ 2 واحد توليدي چيت‌سازي و اكريل‌تاب بهشهر نيز به توليد پارچه‌هاي كتاني و الياف مصنوعي، 1 واحد نساجي نيز در چالوس در عرصه‌ی حريربافي مشغول بوده‌اند. در مجموع، 8 واحد نساجي تا پايان عصر پهلوي دوم در مازندران فعال بوده است. این صنعت قدیمی، بارها به دلیلِ نداشتن مدیریت صحیح و سوء تدبیرهای فراوان مسئولان امر، تا مرز ورشکستگی پیش رفت، اما باز نسیم امیدبخشی از دوردست‌ها رسید و دست او را که در لبه‌ی پرتگاه، مرگ را انتظار می‌کشید، گرفت و از سقوط حتمی نجات داد.

* دست نوازش سرمایه گذار ترک، بر سر قديمي‌ترين کارخانه‌ی نساجي کشور
وقتی در سال 88، قرار شد سرمایه‌گذار تُرک، سرپرستی قدیمی‌ترین کارخانه‌ی نساجی کشور را در قائم‌شهر به عهده گیرد بسیاری از صنعت‌گران دلسوخته و کارگران سوخته‌جان، که عمر خویش را پای این صنعت، گذاشته بودند، از این اتفاق تلخ صنعتی ابراز نگرانی کرده و با زبان بی‌زبانی اظهار کردند که چشم‌شان آب نمی‌خورد که از این سرمایه‌گذار غریبه، آبی برای این کارخانه‎‌ی بزرگ و قدیمی گرم شود. اما بالاخره در همان سال‌ها، سرمايه‌گذار تُرک با پرداخت 50 ميليارد تومان، صاحب قديمي‌ترين کارخانه نساجي کشور مي‌شود. 
استاندار وقت مازندران، با بیان اینکه اين سرمايه‌گذار مبالغي براي احداث سالن‌هاي جديد اختصاص خواهد داد اما ميزان آن را عنوان نکرده است، گفت: وي، پرداخت ديون کارگران و حقوق آن‌ها را تقبل کرده و براي آغاز کار سفارش‌هاي لازم را به بازارهاي جهاني داده است. وی عنوان کرده بود، اين سرمايه‌گذار همچنين متعهد شد که علاوه بر احياء، بازسازي و نوسازي نساجي مازندران، 6 هزار کارگر و نيروي انساني را جذب اين واحدها کند.

* نساجی مازندران احیا شد!
اما 5 سال بعد، یعنی در 18 دی ماه سال 1393 خبری شوک‌آور و البته بسیار امیدبخش، به تیتر یکِ خبرگزاری‌های استانی و کشوری تبدیل شد. 
خبر کوتاه بود، اما تامل‌برانگیز. «نساجی مازندران احیا شد». داستان از این قرار بود که سرمایه‌گذار ترک انگیزه خود را برای کار در ایران از دست داد و با توجه به مشکلاتی که در زمینه‌ی ورود ماشین‌آلات به وجود آمد، عطای این کارخانه را به لقایش بخشیده و خود را از مخمصه‌ی احیای این کارخانه رها کرد. بر همین اساس، سرمایه‌گذاری ایرانی جایگزین «هولوسی» شد از آن پس، کارها با شدت بیشتری پیگیری ‌شد. به مرور زمان دستگاه‌ها نیز فعال شد و مطالبات کارگران و سنوات آن‌ها با کمک سرمایه‌گذار و مدیرعامل بانک ملی (از طریق آزادسازی حدود ۱۵ میلیارد ضمانت‌نامه ال‌سی) و همکاری مسئولان منطقه و استان پرداخت شد. مطالبات کارگران این مجموعه حدود 8 تا 12میلیارد تومان برآورد شده بود که حدود 5 میلیارد تومان از این مطالبات در همان روزها پرداخت شده و مقرر شده بود تا باقی‌مانده‌ی مطالبات نیز در ماه‌های آتی پرداخت شود.

* سر بر آوردن ابر سیاه یأس، از قله‌‎ی قاف ناامیدی‌ها 
اما دوباره اندکی نگذشت که ابر سیاه یأس، از قله‌‎ی قاف ناامیدی‌ها سر بر آورد و سایه سیاه و کریه خود را به رخِ قدیمی‌ترین صنعت نساجی ایران کشید.
باز هم نساجی به ورطه‌ی سقوط افتاده بود و کسی باید از میانه برمی‌خاست و کاری می‌کرد.

* داستان افول
غلامرضا جوادنژاد، یکی از کارکنان قدیمی اهل ارومیه که در سال ۵۷ وارد قائم‌شهر شده و در این کارخانه مشغول به کار شده بود، درباره‌ی آغاز افول این صنعت در آخرین روزهای سال 94 و در گفت‌و‌گو با دنیای اقتصاد گفت: در واقع نساجی مازندران شرکتی هلدینگ بود. زیر نظر این هلدینگ کارخانه‌های نساجی قائم‌شهر (شماره یک) نساجی طبرستان (شماره ۲) و نساجی تلار (شماره ۳) و یک واحد گونی‌بافی فعالیت می‌کرد. بیشترین تعداد کارگران نیز در نساجی طبرستان متمرکز بودند.
انقلاب که شد، این کارخانه زیر نظر بانک صنعت و معدن درآمد. بعد از انقلاب هم تولیدات در اوج بود. مثلاً در سال ۶۲ اوج تولید را شاهد بودیم. مردم برای پارچه صف می‌کشیدند که بالاخره در سال ۷۲ ناقوس مرگ به صدا درآمد و این کارخانه از سوی بانک صنعت و معدن بابت بدهی به بانک ملی واگذار شد.
از آن سال افول این صنعت آغاز شد. وزارت صنایع و معادن وقت، یکی از بزرگ‌ترین واحدهای صنعتی‌ خود را به بانک ملی فروخت. در این سال‌ها فقط مدیر عوض می‌شد. تولید تا سال ۸۰ ادامه یافت اما از آن به بعد کارخانه ورشکسته شد و کار به جایی رسید که حقوق کارگران ماه‌ها به تعویق افتاد. مدیران دولتی این کارخانه مجبور بودند برای تامین حقوق هزاران کارگر این کارخانه، سالن‌های تولید را تعطیل کنند تا با فروش ماشین‌آلات آن بتوانند حقوق معوقه کارگران را پرداخت کنند. این کار آغاز شد اما به جایی رسیدند که دیگر چیزی برای فروش نمانده بود. تعریفی که این کارمند باسابقه از وضعیت نابسامان کارخانه‌ نساجی مازندران می‌کرد، بیشتر شبیه به حال و روز فرد معتادی بود که در زمان نعشگی و خماری، به فروش لوازم خانه دست می‌زد. همان قدر رَقَّت‌بار، همان اندازه تاسف آور!

* نساجی‌های شماره ۱ و ۲ را باید دوباره احیاء کنیم
مشکلات نساجی مازندران به دلیل تاراج سرمایه‌گذاران گذشته است؛ این جمله‌ای بود که نماینده مردم قائم‌شهر، سوادکوه، سیمرغ و جویبار، در تاریخ 21 مردادماه سال جاری، در وصفِ حال و روز تاسف‌برانگیز این کارخانه‌ی نامی به زبان آورده بود.
عبدالله رضیان در ادامه گفت: نساجی‌های شماره 1 و 2 را باید دوباره احیاء کنیم، هر چند نساجی شماره 3 از بین رفت، اما نساجی 2 و 3 همان نساجی مازندران است که با توجه به جلساتی که برگزار شد سرمایه‌گذار جدیدی پیدا خواهد شد تا این مجموعه هم ساماندهی شود.
عضو کمیسیون صنعت و معدن و تجارت مجلس با اشاره به اینکه نساجی مازندران در دوران گذشته مورد تاراج قرار گرفته و چه سرمایه‌گذار خارجی و چه داخلی هر دو خیانت کردند، یادآور شد: هنگامی که نساجی مربوط به سرمایه‌گذاری بانک ملی بود، آن‌ها به دنبال اصلاح ساختار بودند و دستگاه‌هایی در حدود 30 میلیون یورو خریداری کردند و انباشت شد در حالیکه آن دستگاه‌ها قیمتش 12 میلیون دلار بود و پس از آن آقای گلدوف آمد و بدون هیچ‌گونه پرداختی و با قراردادی کاری با بانک ملی و آن فرد در قرارداد خود عنوان کرد که هزار میلیارد برای این کارخانه سرمایه‌گذاری خواهد کرد تا اشتغال را به 6 هزار نفر برساند و شرایط جدید تعریف کند، در حالیکه این فرد 30 میلیون یورو تسهیلات را دریافت کرد و دستگاه‌هایی را خریداری کرد و در انبار قرار داد که قیمت آن دستگاه‌ها 10 میلیون یورو بود که کلاهبرداری کرد و فاکتورسازی در این زمینه انجام شد. این نماینده افزود: قراردادی که سرمایه‌گذار داخلی منعقد کرده نیز غیرکارشناسی است و در حال حاضر قابل فسخ است، چرا که نظارت درست انجام نشده و هنگامی که من وارد کار شدم بنا بر آن بود که این شرکت با 400 کارگر تعطیل شود، اما با تغییر مدیر آن بخش توانست صادقانه فعالیت کند و کارخانه‌ای با ضرردهی 500 میلیون را به سوددهی متقابل رساند و کارگران به کار خود برگشتند و ظرفیت‌های جدید ایجاد شد.
رضیان در پایان این مژده را به همه‌ی دلسوزان و دوستداران این صنعت دیرپا و قدیمی داده بود که در آینده سرمایه‌گذار جدیدی خواهد آمد که بومی بوده و دسترسی به وی آسان است و دستگاه‌های جدید واحد رنگرزی را راه‌اندازی و آن را سودده می‌کند تا در آینده نساجی به شرایط نسبی که خواست مردم بود نزدیک شود.

* راه‌اندازی بخش رنگرزی نساجی مازندران در انتظار تشکیل هیات مدیره
رضیان، بار دیگر در روزهای گذشته و این‌بار در گفت‌و‌گو با خبرگزاری خانه‌ی ملت، با خبر مسرت‌بخش دیگری از جنس امید به آینده‌ی پویا و پر از جنب و جوش این کارخانه، با بیان اینکه راه‌اندازی بخش رنگرزی نساجی مازندران در انتظار تشکیل هیات مدیره برای این کارخانه است، گفت: برای راه‌اندازی این بخش، نیاز به دریافت 20 میلیارد ریال اعتبار است و بانک ملی به عنوان پرداخت کننده این مبلغ منتظر مشخص شدن اعضای هیات مدیره کارخانه است. نماینده مردم قائم‌شهر، جویبار، سوادکوه، سیمرغ و سوادکوه شمالی در مجلس شورای اسلامی، توضیح داد: طی رایزنی‌های صورت گرفته با فرمانداری، بناست تا هر چه زودتر مشکل نبود هیات مدیره برای کارخانه حل شده تا با دریافت تسهیلات، بخش رنگرزی راه اندازی شود. وی در خصوص وضعیت کارخانه نساجی شماره یک هم گفت: طی صحبت‌هایی که با معاون وزیر صنایع شده، بناست تا نساجی شماره یک که در اختیار شهرداری قائم‌شهر است منابعی از طریق بانک ملی دریافت کند تا بازسازی شود. نماینده مردم قائم‌شهر افزود: درصدد هستیم تا ظرفیت‌هایی که در نساجی وجود دارد از حالت زیان‌دهی خارج شود و شهرداری می‌تواند با منابع در اختیار برای بحث پارک و مرکز خدماتی کارهایی را انجام دهد.

* استاندار هم خوش خبر بود
اکنون در جمعه‌ای که گذشت، استاندار مازندران نیز با خبر شادی‌آفرین دیگری از جنس تکاپو و آغازی خوش برای قدیمی‌ترین کارخانه‌ی نساجی ایران، در جمع نمازگزاران قائم‌شهری حاضر شد و گفت: کارخانه‌های نساجی مازندران با تسهیلات و بهسازی احیا می‌شود.
محمد اسلامی افزود: گرفتن زمان برای پرداخت بیمه و مالیات از دو سازمان تامین اجتماعی و امور مالیاتی هم تصمیمات دیگری است که در سه هفته اخیر در دولت برای احیای 2 کارخانه نساجی مازندران اتخاذ شده است.

* به روز رسانی تکنولوژی و تولیدات 
استاندار مازندران با اشاره به سابقه‌ی حدود یک قرنی فعالیت کارخانه‌های نساجی در قائم‌شهر و نقش آن در اقتصادی شهرستان و زندگی مردم، به روز نشدن امکانات و تجهیزات متناسب با پیشرفت‌های تکنولوژی و متناسب نبودن محصولات با ذائقه جامعه را از مشکلات واحدهای صنعتی از جمله کارخانه‌های نساجی مازندران اعلام کرد. وی وضعیت کنونی واحدهای صنعتی و تولیدی مازندران از جمله کارخانه‌های نساجی قائم‌شهر را میراث گذشته دانست و تاکید کرد: باید این میراث را اصلاح کرد تا محصولاتی متناسب با نیاز و ذائقه جامعه تولید و عرضه شود. اسلامی، بازاریابی و بازگرداندن کارخانه‌ها به عنوان دارائی‌های کشور را به مدار تولید از برنامه‌های مهم دولت تدبیر و امید در چهار سال گذشته برشمرد و تاکید کرد که این برنامه با اصلاح و ادامه پرداخت تسهیلات رونق تولید ادامه می‌یابد.

* کلام آخر
امیدواریم با این اخبار امیدآفرین، روزهای خوشی در انتظار صنعت نساجی مازندران باشد و این صنعت، در واپسین روزهای پاییز، پس از پشت سر گذاشتنِ خزان‌هایی بنیان‌برافکن و خانمان‌سوز، ناجی واقعی خویش را شناخته و بهار عمرش را دوباره بعد از سال‌ها به نظاره بنشیند.

اضافه کردن نظر


کد امنیتی
تغییر کد امنیتی